Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A escóitaa dos inmigrantes

O Teléfono da Esperanza deseña o programa 'Entre Amigos' co fin de facilitar o intercambio de experiencias, no marco dun ambiente acolledor e familiar

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 14deNovembrode2006
Img escuchap

Img escuchad

A transformación que vén experimentado a sociedade española nos últimos anos é cada día máis notable, e a causa deste cambio radical é o fenómeno migratorio. Desde 2000, a cifra de estranxeiros empadroados cuadriplicouse: España deixou de ser un país de emigrantes para converterse nun Estado receptor de inmigración. O punto de inflexión foi o ano 2003, cando o número de estranxeiros empadroados superou por primeira vez ao dos dous millóns de españois que residen máis aló das nosas fronteiras. É máis: España é na actualidade o país da Unión Europea que recibe maior porcentaxe de inmigrantes, cunhas 600.000 entradas anuais. Esta gran afluencia de inmigrantes, mozas na súa gran maioría, está a modificar a pirámide de poboación española.

Os psicólogos coinciden en subliñar que os inmigrantes sofren, en maior ou menor medida, un sentimento de perda. Por unha banda, a migración impón un abandono de familiares e amigos, de cambio de costumes, de inmersión nunha nova cultura e mesmo nunha lingua distinta. Por outro, estas accións tradúcense, moitas veces, en estados como os que se detallan a continuación:

  • Soidade: Unha vez que a persoa chega a un país que non é o seu atópase cun panorama máis que desolador. Non poden traer á familia porque primeiro teñen que ter estabilidade económica. Ademais, o feito de que os seus familiares máis próximos, como os seus fillos, especialmente no caso das mulleres, quedáronse no país de orixe produce unha nostalxia difícil de superar.
  • Sentimentos de fracaso: Pensan que tanto esforzo non lles serviu porque non poden progresar no mercado e non poden conseguir traballo.
  • Situacións extremas de supervivencia: É a loita pola supervivencia. A súa preocupación principal é onde comer e onde durmir.

Estas emocións, cargadas de anhelos e ausencias, son as que motivan moitas das chamadas que reciben os orientadores dos centros do Teléfono da Esperanza en España
, pero tamén nos centros latinoamericanos- países de orixe de moitos inmigrantes- onde cada vez máis a miúdo a cotidianeidad está alterada para moitas familias, fragmentadas pola partida dun pai, unha esposa ou un fillo.

Img telefono

O teléfono solidario

Desde O Teléfono da Esperanza
, unha asociación formada por máis de 2.000 persoas e que se estende por Europa e Suramérica, aseguran que na actualidade este tipo de chamadas, no que se tratan problemas vinculados dunha forma ou outra ao fenómeno migratorio, é cada vez máis frecuente nos distintos centros do Teléfono da Esperanza en España, país de acollida destes inmigrantes. Actualmente, unha de cada catro persoas que chama é inmigrante, Actualmente, unha de cada catro persoas que chama é inmigrante a pesar de que este colectivo só representa o 8,5% da poboación total no noso país. O mesmo fenómeno dáse nos Teléfonos da Esperanza dos países de orixe da inmigración, como os de Honduras, Ecuador, Colombia, Perú, Bolivia, Chile e Arxentina. Á fin e ao cabo, son dúas caras dunha mesma moeda. “O feito de que en Ecuador, por exemplo, nas últimas décadas emigrase unha quinta parte da súa poboación só se pode cualificar como unha auténtica catástrofe social”, lembran desde esta organización.

A necesidade de ser escoitados

Os profesionais que traballan no Teléfono da Esperanza explican detalladamente as razóns que levan aos inmigrantes a utilizar este servizo gratuíto e a disposición de quen o necesite 24 horas diarias.

  • O desarraigamento. “Os que sofren máis o desarraigamento adoitan ser os que non teñen capacidade de elección”, advirten desde a organización. Aseguran que a migración non é habitualmente un proceso democrático, senón que a decisión tomada por unha persoa adoita afectar a outras, que no mellor dos casos foron persuadidas para emprender unha nova vida lonxe do seu fogar de orixe. Entre os persuadidos, pero non convencidos, atópanse os nenos, as mulleres que seguen aos seus maridos (aínda que algunhas veces é ao revés) e as persoas maiores que acoden á chamada dos fillos, sexa para axudalos ou para ser axudados. Estes membros da familia, que senten que a súa opinión non conta neste asunto, xeralmente teñen máis dificultades de adaptación que aqueles que participan activamente na decisión de emigrar e frecuentemente padecen depresión, ansiedade ou mostran algún tipo de somatización.
  • Explotación e xenofobia. O racismo e as súas diversas formas de manifestación son outras das principais razóns que motivan aos inmigrantes a acudir ao Teléfono da Esperanza. Un estudo da Fundación de Caixas de Aforros revela que un 26% dos españois non se manifesta disposto a que os seus fillos compartan o colexio con inmigrantes, e un 43% asegura que a inmigración é un factor que inflúe no aumento da delincuencia. Estes datos debuxan un panorama no que está claro que non é sinxelo abrirse camiño para un estranxeiro, nin que este poida manter sen un certo esforzo unha saudable harmonía emocional.

    Algúns inmigrantes nunca esquecerán o auténtico inferno polo que teñen que pasar para cruzar a fronteira e ingresar de forma irregular en España, pasaxe durante o cal poden chegar a ser roubados ou violados, informan O Teléfono da Esperanza. Nin tampouco as múltiples humillacións que teñen que soportar de patróns sen escrúpulos que se aproveitan da precaria situación dalgúns deles, especialmente dos indocumentados, quen chegan a padecer tal medo crónico a ser expulsados do país que senten anulados como persoas. “As ofertas de traballo enganosas ou directamente inexistentes son bastante habituais. “As ofertas de traballo enganosas ou directamente inexistentes son bastante habituais” En moitas ocasións, ao inmigrante prométeselle que en canto chegue vai ter un posto de traballo esperándolle e, logo, comproba que esa oferta laboral era falsa. No caso das mulleres, no peor dos casos, o traballo consiste na prostitución?, explica Carlos Xullo Moya, coordinador de programas do Teléfono da Esperanza de Madrid. Así é como o soño inicial dunha vida mellor grazas á emigración vaise transformando nun pesadelo na que o medo, o sentimento de culpa e de vergoña ou outros síntomas de tensión postraumática dominan a vontade do inmigrante. ?Persoas que, por exemplo, nunca exercerían a prostitución ou outros oficios que someten os seus valores e a súa dignidade, terminan sucumbindo no país onde emigran, sobre todo, porque nestas circunstancias carecen da rede de axuda familiar que disporían alí e porque chegan a sentir que teñen xa pouco que perder.

  • Separacións familiares. Nas familias transnacionales, cunha parte alí e outra aquí por mor da emigración, sucédense as separacións e as reagrupaciones dos seus membros, de maneira que os vínculos familiares reestrutúranse periodicamente. Así, a miúdo, os pais teñen que deixar aos seus fillos con outro parente, por exemplo, unha avoa ou unha tía, que substitúe á cabeza de familia. Estas partidas e reencontros colocan a todos os membros da familia (e sobre todo aos máis dependentes) nunha situación de perda ambigua na que non existe claridade sobre quen está fóra ou dentro do núcleo familiar e acerca de que función cumpre cada membro. Isto é o que a psicoterapeuta Pauline Boss chama ?fronteiras familiares ambiguas?. As crises emocionais e os problemas psicosomáticos xorden, sobre todo, nos períodos de reagrupamiento da familia debido á confusión vital á que se somete a todos os seus membros.

    Programa 'Entre Amigos'

    Na sociedade actual existen moitas persoas que senten soas, illadas, e que recoñecen que teñen serios problemas para relacionarse con outros. Por moi diversas circunstancias, hai situacións na vida que separan ás persoas dos seus seres queridos ou que lles levan a encerrarse en si mesmos. O Teléfono da Esperanza non é alleo a este tipo de situacións e por iso considerou necesario crear un programa, que se chama ‘Entre Amigos’, dirixido a aquelas persoas que senten soas ou incomunicadas e que desexan relacionarse e integrarse en grupos de diálogo e convivencia. ‘Entre Amigos’ pretende facilitar o intercambio de experiencias, no marco dun ambiente acolledor e familiar que sirva de punto de partida para que os participantes poidan establecer un ámbito de encontro e comunicación.

    Con estes obxectivos, convídase a todo o que o desexe a participar nuns grupos que se reúnen cada quince días (dous sábados ao mes) durante todo o ano. Nestas reunións créase un clima especialmente propicio para o diálogo,Nestas reunións créase un clima especialmente propicio para o diálogo de maneira que sexa fácil introducir un tema interesante de conversación mentres se comparte un café. A música, o baile e a comida son ingredientes que nunca faltan para crear un ambiente distendido e agradable que facilite a relación entre as persoas.

    Na actualidade, naqueles centros do Teléfono da Esperanza en España onde se puxo en marcha o programa ‘Entre Amigos’ constátase que entre o 50% e o 60% dos participantes nos grupos son persoas inmigrantes que atoparon alí un ámbito no que se atopan a gusto e no que senten que poden comunicarse de verdade.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións