Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Albert Sabatés, presidente de Proxecto Home en España

A maioría dos que agora acoden aos nosos programas de axuda sofren adicción á cocaína

Proxecto Home nace a mediados dos anos oitenta como resposta aos estragos que causa a heroína en España. Nas dúas décadas transcorridas, os perfís dos toxicómanos transfórmanse, as drogas cambian, pero os problemas, e a necesidade de axuda, continúan. Albert Sabatés, presidente desta ONG, subliña a especial incidencia nestes últimos anos da cocaína e dos seus tremendos efectos físicos e psíquicos. Para este psicólogo nado en Barcelona hai 37 anos, a loita contra a drogadicción ten moitas frontes, e a prevención e a educación son dúas dos máis importantes.

Como nace a asociación Proxecto Home en España?

Nace de forma espontánea en plena efervescencia das drogas hai agora 20 anos. En varias autonomías créanse iniciativas promovidas por distintas institucións, ás veces relixiosas, públicas, etc. É entón cando se decide pór en marcha Proxecto Home, que é un sistema que funcionaba xa noutros países, como Italia e Estados Unidos, centrado no ámbito educativo e terapéutico.

Que obxectivos marcouse a organización desde o comezo?

Queríase responder as dificultades das persoas con problemas de drogas. O obxectivo era a súa reinserción plena e a recuperación da autonomía que perderan, ou a súa adquisición, porque había xente que non a tivo na súa vida. A partir de aí nace a asociación como un intento de coordinar todos os centros que funcionaban en España, de facilitar servizos como o da Escola de Formación de Madrid onde se forman os 800 terapeutas que traballan nos diferentes centros e, ao mesmo tempo, de buscar financiamento e representación nacional e internacional.

O equipo componse, entón, de 800 terapeutas?

Son 800 persoas contratadas, pero ademais colaboran en diferentes tarefas de apoio educativo 2.500 voluntarios.

As persoas que traballan en Proxecto Home, que tipo de formación reciben?

Queremos que os equipos sexan interdisciplinares, isto quere dicir que debe haber xente de procedencias profesionais e académicas distintas. Queremos contar cun grupo determinado de educadores, de pedagogos, psicólogos e tamén persoas que superasen xa o problema da droga. O obxectivo dun equipo plural como este é traballar desde diferentes perspectivas para atopar a mellor maneira de axudar á persoa que ten estes problemas e ás súas familias.

Entón, o tratamento tamén se estende ás familias?

Si, se é posible. É importante o feito de poder axudar á familia en dous aspectos importantes: no feito de que poidan asumir o problema e en que teñan recursos para afrontalo e superalo. Ás veces a mesma familia queda afectada, ou de orixe vive situacións problemáticas que ten que resolver para que a persoa que ten problemas coas drogas poida superalos.

Que presenza ten Proxecto Home nas distintas comunidades autónomas?

Estamos en todas as comunidades menos en Aragón e País Vasco porque nestas hai proxectos similares ao noso que xa cobren este espazo.

A cantas persoas axúdase desde a asociación?

En tratamento atendemos a 12.000 drogodependentes máis as familias. En prevención aténdese tamén a escolares, profesores e pais.

O seu traballo baséase no que se chama ‘comunidades terapéuticas’. En que consisten?

A comunidade terapéutica é a orixe do noso traballo, é como unha pequena sociedade onde se tenta aprender a relacionarse dunha forma diferente. Cando entras nunha comunidade has de respectar unha serie de normas. Téntase que sexa un espazo adecuado onde un se poida sentir acollido e no que poida coñecerse a si mesmo, saber como relacionarse cos demais e consigo mesmo de maneira distinta. Cando se crearon estas comunidades estaban pensadas para un perfil de drogadicto moi desestructurado que viña do mundo da heroína, unha droga que degrada moito, conduce á delincuencia. Moitas veces a xente viña da rúa, do cárcere ou coa saúde feita po. Na media en que xurdiron novos problemas, novos perfís, novos tipos de consumo e novos hábitos, como no caso dos consumidores de cocaína, tivemos que adaptar os programas. Por tanto, da comunidade terapéutica ha quedado a esencia de que no fondo a droga é un síntoma e hai que aprender a coñecerse a si mesmo e descubrir os recursos que un ten.

Notouse entón un cambio notable nos hábitos de consumo de drogas?

Desde comezos do oitenta a principal problemática foi a heroína, con xente que estaba a delinquir, vivindo na rúa ou xa enfermos de sida, hepatite… A atención para estes casos tiña que ser total, de 24 horas, e debíanse cubrir todos os aspectos posibles. A comezos do noventa danse dous fenómenos paralelos: o boom da cocaína, que cando se precisou axuda foi agora, a comezos de 2000, e os consumos de drogas vinculados ao lecer nos mozos, como as pastillas e o haxix. O que tivemos que facer foi crear nos anos noventa programas para mozos que debían ser necesariamente diferentes dos de adultos, porque un adolescente se está ‘facendo’ e tratábase de reconducir o seu proceso de crecemento. Agora atopámonos con que a maior parte da xente que nos vén a pedir axuda en todos os programas é por problemas pola cocaína. Estas persoas teñen máis problemas psiquiátricos, ata o punto de que poden chegar ao 40% nalgúns programas. Por tanto, hai que ir cambiando as terapias e adaptalas en cada momento.

Que porcentaxe de éxito teñen?

Esta pregunta é difícil de responder porque ao principio considerabamos como un éxito a primeira rehabilitación e a primeira reincorporación á sociedade. Sobre o programa básico, que está deseñado para heroinómanos, fixéronse algunhas investigacións por parte de universidades como a de Santiago de Compostela e as Illas Baleares, que estudaron durante varios anos á xente que acabara o proxecto. Deles, o 90% estaba ben anos despois. Pero este dato hai que matizalo porque se refire a a xente que acaba, e nós nos primeiros meses perdemos á metade da xente que chega. Tamén sabemos que as persoas que teñen problemas de drogas desde hai anos realizan varios intentos para rehabilitarse. Entón o éxito non é tanto a xente que acaba, senón que a xente que vén pedir axuda quede e chegue ata o final.

O éxito varía en proporción do tipo de drogadicción que sofre a persoa?

Aínda non tivemos tempo de estudalo porque é moi recente. Os proxectos que traballan con adolescentes e os de cocaína son de fai cinco anos, polo que hai pouco tempo de evolución aínda. A percepción que temos é que o éxito no caso dos adultos que toman cocaína é moi similar ao de heroína, e no caso de mozos os criterios de éxito son distintos, o éxito é que o mozo se resitúe na adolescencia, pero non vai saír de aquí xa como un home adulto e maduro. Outro aspecto interesante é que nestes cambios de perfís aumentou moito o número de mulleres en programas. Nos proxectos de mozos superamos o 30% de mulleres, cando tradicionalmente nos moviamos entre un 15%-20% na poboación heroinómana.

Márcanse uns prazos determinados de superación?

Si, segundo o perfil. Se é de heroína moi desestructurado, o tratamento é longo e adoita tardar entre dous anos ou dous anos e medio. Para o de cocaína cun perfil estruturado movémonos entre un ano ou ano e medio de media, e para mozas o interesente é un ano.

No seu traballo cada vez gaña máis terreo a prevención e a educación, por que e en que iniciativas materialízase este labor

Hai dúas razóns que o explican. Desde hai varios anos temos moitísima demanda de axuda por parte de escolas e tamén por parte de pais e adolescentes que están preocupados porque ven condutas de risco, aínda que non teñen problemas aínda. Por outra banda, sábese polos estudos que se fixeron, principalmente en Estados Unidos, que a prevención, se se fai ben, funciona. Nós en prevención temos dous programas distintos: un que está pensado para a poboación xeral, que sería a xente que non ten problemas, e logo facemos un programa que se chama ‘Entre todos’, pensado en dar instrumentos para educar aos mozos para os mestres e os pais. Non traballamos con mozos senón con estes educadores, que son os educadores habituais do adolescente. Ademais hai outro programa, os chamado ‘Pais’ para aqueles pais que xa teñen aos fillos en situación de risco.

Antes comentou que a asociación mantén vínculos con outras organizacións similares doutros países. Que beneficios achega a Proxecto Home?

Dous beneficios importantes. Un é o intercambio da experiencia e outro é o beneficio da solidariedade. Nós somos unha organización que nace da solidariedade e da vontade de solucionar uns problemas que son individuais pero tamén son sociais. Por iso a asociación está moi comprometida na colaboración con América Latina e permite coordinarnos a nivel internacional con Nacións Unidas e tentar traballar en liñas comúns.

Como se financian?

Como podemos. Depende un pouco dos centros porque somos centros independentes a nivel administrativo, pero en principio podemos dicir que o 50% da axuda procede de fondos públicos e o outro 50% de fondos privados. Co financiamento privado téntase implicar á sociedade mediante socios colaboradores, empresas, fundacións, organizacións relixiosas, etc.

As persoas que acoden a estes centros para solucionar os seus problemas coas drogas deben pagar?

Non é condición. Nós pedimos que a xente sexa solidaria e na medida que nós non cobramos, non esiximos un pago, pero si lle explicamos á xente o que custa, para que, na medida das súas posibilidades, achegar. En calquera caso, non queremos que ninguén por problemas de diñeiro quede fose.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións