Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Economía solidaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

As Redes de trueque: unha modalidade de economía solidaria crecente

Este sistema permite intercambiar obxectos e servizos sen necesidade de pagar con diñeiro

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 30deXuñode2005

Unha camisa a cambio dunha consulta médica e un libro por un quilo de froita. Así funcionan as chamadas ‘Redes de Trueque’. No marco dunha economía global, o trueque é unha actividade económico-social de complemento que axuda a paliar os desaxustes entre os máis ricos e os máis desfavorecidos. É unha das opcións máis utilizadas polos máis necesitados e polos países que se atopan atravesando importantes crises económicas. Esta modalidade de mercado que naceu hai dous séculos reaparece a mediados do noventa ante a alarmante crise económica de Latinoamérica. E desde entón, son moitas as familias que sobreviven a través desta forma de pago, concretamente atópase moi estendida en países como Brasil, Bolivia, Colombia, Chile, México, O Salvador, Perú, Uruguai e Arxentina. Soamente neste último existían en 2003 máis de 400 clubs de trueque, onde 320 mil persoas mobilizaron bens por un valor de ao redor de 140 millóns de euros. A principal novidade é que tamén está a ser moi utilizado noutros países cuxas economías non atravesan momentos tan difíciles: Canadá, Xapón, España, Holanda, Estados Unidos, Canadá, Reino Unido, Bélxica, ou Finlandia.

O especialista Pablo Seman lembra que durante os anos da Gran Depresión en Estados Unidos e da posguerra en Europa as redes de trueque xurdiron espontaneamente. “A aparición contemporánea desta forma de intercambio atópase entón ligada a situacións límite, onde a moeda circulante non basta para facer fronte ás transaccións normais nunha sociedade”. Este antropólogo considera que a moeda é un lazo social fundamental: quen concentra moeda acumula poder na sociedade. Se se establecen pautas de intercambio non monetario, substitúese á moeda como lazo social pola pertenza a un grupo, que suple a función da moeda. Hai creación de poder alternativo”.

O trueque é considerado, por tanto, unha forma “de economía solidaria”, na que todos colaboran entre si ao ser produtores e consumidores á vez, coñecidos como ‘prosumidores’, nunha relación transparente e equitativa. Así mesmo, ontribuye a mellorar a situación de depresión psicolóxica e económica en que se atopan os grupos sociais excluídos do mercado de traballoContribúe a mellorar a situación de depresión psicolóxica e económica en que se atopan os grupos sociais excluídos do mercado de traballo. “Co trueque elimínase a necesidade de diñeiro para obter benestar e favorécese o aproveitamento de saberes e recursos locais”, sinala Alejandro Salinas, un dos impulsores desta iniciativa. Concíbese principalmente como unha actividade en crecemento que ofrece posibilidades laborais aos desocupados, amas de casa, xubilados, artesáns e a calquera que senta a necesidade dun cambio nas súas actitudes de vida.
Entre as principais características do sistema de trueque destaca que en ningún momento o diñeiro forma parte da operación a realizar. Para realizar calquera adquisición a través desta modalidade é necesario agruparse nun Club de Trueque, onde xeralmente existe un número limitado de membros. Desta maneira propíciase que todos se coñezan e vaian coñecendo as necesidades de todos. O valor das mercadorías a trocar establécese de acordo cos mercados locais e a filosofía de funcionamento das redes de trueque é que nunca se negocia con diñeiro e prohíbese o comercio de drogas e prostitución.

O trueque multirecíproco

Orixinalmente denominábase trueque ao intercambio de bens entre dúas persoas sen facer uso do diñeiro. Hoxe con todo, o concepto adquire novas dimensións e características: trátase de fomentar o trueque multirecíproco, o máis utilizado nestes momentos nos clubs, tamén chamados “Nodos“. Neles non se dá un produto por outro, senón que se paga con créditos ‘’, unha especie de moeda social que se establece para facilitar o intercambio. Cada Nodo edita unha lista coas ofertas de bens e servizos que realizan os socios. Nas listas pódese atopar desde alguén que ofrece tortillas, ata outro que ofrece servizos de electricista, pasando por profesores de inglés ou informáticos e médicos.

Aínda que non teñen un valor de mercado real, é común que cada crédito valla o mesmo que unha unidade da moeda do país onde circula. Así, atópanse os chamados “bonos de cambio” en Ecuador, “talentos” en Colombia e “tupís” en Brasil. Estes créditos non teñen dono, distribúense equitativamente entre os integrantes dunha Rede de Trueque e non se acumulan nin atesouran como unha mercadoría. Este mecanismo de economía alternativa non trata de substituír con todo á economía formal. Posto que no sistema económico actual só se pode acceder aos bens e servizos a través do diñeiro e este só se consegue por medio do traballo, nos países onde cada vez hai menos diñeiro e menos traballo, a Rede do Trueque representa unha saída eficiente e solidaria para cubrir as necesidades máis básicas.

Obxectivos das Redes de Trueque

  • Lograr que exista menos rendibilidade e máis solidariedade. Baséase nun conxunto de actitudes que promovan as relacións humanitarias e humanizantes.
  • Que os bens e servizos sexan socialmente útiles ou necesarios para non recaer no gasto innecesario.-Reducir o custo dos traslados. Potenciar os vehículos a gas e utilizar a bicicleta.
  • A elaboración dos produtos para o trueque axuda a ter conciencia da totalidade do proceso económico porque se é parte do circuíto e non un mero elo perdido da produción masiva.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións