Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Atención a maiores en zonas rurais

Os servizos de proximidade complementan a axuda a domicilio para evitar que estas persoas abandonen o seu fogar

Img abuelo pueblo Imaxe: Kom bo

Os problemas de dependencia ou de mobilidade afectan á calidade de vida das persoas maiores. Sobre todo cando viven en zonas rurais, non sempre teñen facilidades para desprazarse. Por este motivo, xurdiron os servizos de proximidade, unha variante da axuda a domicilio que atende as necesidades específicas nestas zonas. Achéganse as bibliotecas aos pobos, trasládase aos maiores ata a consulta do médico ou un centro de día e proporciónaselles atención podológica na súa propia casa.

Img abuelo pueblo articuloImagen: Kom bo

Os servizos de proximidade combinan as características da axuda a domicilio con servizos complementarios. A finalidade é conseguir que as persoas maiores que residen en zonas rurais permanezan nas súas vivendas e gañen autonomía. Nos últimos anos potenciáronse debido ao envellecemento da poboación nos pobos. Este impulso traduciuse en servizos de podoloxía, transporte adaptado, acompañamento, biblioteca móbil ou comida a domicilio.

Un aspecto que diferencia a estes servizos é a participación social dos maiores. Ao contrario que na axuda a domicilio, os maiores son parte activa dalgúns programas. Así o resalta un informe de Teresa Martínez e Beatriz Díaz, psicóloga gerontóloga e traballadora social, respectivamente. Este traballo detalla a función dos servizos de proximidade, “que ademais de procurar unha atención máis integral, fomentar a participación e mellorar a calidade de vida das persoas maiores, contribúen dunha forma notoria a dinamizar e crear novos postos de traballo no medio rural”.

Os servizos de proximidade combinan axuda a domicilio con servizos complementarios e participación social dos maiores

Ambas expoñen a necesidade de que estes servizos se deseñen dunha maneira próxima ás persoas, para que cumpran a súa función en contextos cotiáns. É preciso coñecer o día a día dos maiores para responder as súas necesidades. As zonas rurais son diferentes. A miúdo, todas están afastadas dos centros urbanos, pero as persoas e as contornas son distintos e crean unhas demandas concretas.

Limitacións do servizo de axuda a domicilio

Un informe sobre o servizo de axuda a domicilio en España encargado polo IMSERSO e publicado en 2006 detectaba unha importante falta na definición do modelo. A pesar de que se implantou na década do oitenta e desde entón prestou atención a numerosas persoas, entendeuse como unha iniciativa básica dos servizos sociais, aínda que a poboación maior demanda tamén axuda dos servizos sanitarios para fomentar a autonomía e recibir coidados en procesos de recuperación, rehabilitación ou “durante moitas horas”.

Ata agora, centrouse en tarefas concretas, que se quedaron escasas para atender a diversidade de situacións. Non só se debe tratar aos maiores no propio domicilio, senón que tamén hai que facilitar actividades fóra del. Outra cuestión que preocupa é o sobreenvejecimiento, é dicir, o incremento das persoas que superan os 80 anos, xa que a súa situación revela novas necesidades.

Por esta razón, pensouse nos servizos de proximidade como a solución á diversificación, “para superar as actuais dificultades e carencias que o actual servizo de axuda a domicilio ten en numerosas zonas do noso país, e dunha maneira moi acusada nos territorios rurais”. Mesmo se aposta por un plan individualizado de atención, para que cada usuario reciba a atención que require.

De acordo ás características físicas, psicolóxicas e sociais das persoas que residen en zonas rurais, proponse unha serie de servizos para que os maiores en situación de dependencia poidan permanecer no seu fogar. Estes abarcan coidados persoais, atención doméstica, acompañamento, teleasistencia, transporte, valoración da accesibilidade do fogar e préstamo de axudas técnicas, barbaría ou lavandaría. Para as persoas que non teñen problemas de mobilidade, exponse a posibilidade de facilitar o seu traslado ata os lugares onde se dispensan os servizos.

O illamento é unha das características do medio rural, polo que se entende que estes novos servizos evitan as súas consecuencias ao adaptarse a cada realidade, tanto ambiental como persoal. Dous das comunidades con máis experiencia neste ámbito son Asturias e Galicia. Desde a Federación de Asociacións de Mulleres Rurais (FADEMUR), ademais, impúlsanse desde hai varios anos as cooperativas rurais de servizos de proximidade, un programa posto en marcha en 11 comunidades autónomas. Dirixido a mulleres, o seu obxectivo é a formación e capacitación destas en atención sociosanitaria a domicilio, para a creación de servizos de proximidade. Esta iniciativa xurdiu para dar unha mellor resposta ás familias tras a entrada en vigor da Lei de Dependencia e axudar ás mulleres a acceder a un emprego. Aragón, Andalucía, Cantabria, Castela-A Mancha, Castela e León, Estremadura, Galicia, Murcia e Comunidade Valenciana foron as comunidades pioneiras en 2007. Despois seguíronlles outras como Catalauña e Illas Baleares.

Centros rurais polivalentes

Teñen servizos comúns de aloxamento, atención diúrna e apoio á permanencia no domicilio

Fronte ás residencias, os centros de día e os centros sociais, que en xeral se edifican nas cidades, nos pobos exponse os centros rurais polivalentes. Han de adaptarse ás necesidades de quen habitan nestas rexións, que son diferentes ás que xorden nunha localidade de maior poboación. Están previstos para “persoas en situación de fraxilidade psicosocial ou dependencia”, cun deseño concreto segundo a zona, pero uns servizos comúns de aloxamento, atención diúrna e apoio á permanencia no domicilio. Estes deben ser tamén os espazos onde se desenvolvan proxectos de dinamización e participación social. “Ademais de posibilitar que as persoas maiores permanezan cunha mellor calidade de vida nos seus lugares de residencia, potencian unha participación máis activa destas na súa comunidade”, explican as autoras do traballo. País Vasco e Comunidade Valenciana son dúas das comunidades autónomas que abriron este tipo de centros nos últimos anos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións