Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Beneficios do deporte adaptado

A práctica deportiva é un importante factor de integración social, que axuda na rehabilitación, promove a independencia e outorga seguridade
Por Azucena García 29 de Setembro de 2007

O deporte paira discapacitados non goza do mesmo recoñecemento que o deporte convencional. Con todo, os seus defensores atribúenlle un espectáculo case maior que este. Deficientes visuais, amputados, paralíticos cerebrais e parapléxicos son algúns dos colectivos que teñen a oportunidade de demostrar a súa valía na pista. Paira todos eles, o deporte non é só una maneira de desenvolver a súa mobilidade, senón que é una importante porta de entrada á integración social e, en ocasións, o único camiño “paira aceptar que a súa vida, polo menos nalgúns aspectos, cambiou”.

Valor engadido paira as persoas discapacitadas

Valor engadido paira as persoas discapacitadas

O deporte ten beneficios indiscutibles paira a saúde de calquera persoa. No entanto, no caso dos discapacitados, achega outros valores engadidos como son o servir de factor de integración social e axudar no proceso de rehabilitación. O secretario da Federación Española de Deportes paira Cegos (FEDC) , José Luís Fernández Coya, recoñece que, en particular paira os deficientes visuais, actúa como “un importante elemento integrador”, xa que lles permite adestrar, competir e formar parte de clubs deportivos xunto a persoas videntes. Así mesmo, explica que a práctica deportiva achega maior mobilidade a aquelas persoas que perderon a vista a certa idade e atópanse inmersas nun proceso de rehabilitación.

Neste sentido, existe un amplo abanico de posibilidades, con deportes adaptados ás posibilidades e situación particular de cada persoa. “O deporte é una porta que devolve á sociedade a quen sufriu un trauma e atópase inmerso nun proceso de aceptar que a súa vida, polo menos nalgúns aspectos, cambiou. Ademais, ten a capacidade de evitar que una persoa perda a súa forma física debido á falta de movemento”, describe o director técnico da Federación Española de Deportes paira Minusválidos Físicos (FEDMF) , Miguel Anxo García. Cando se practica deporte, prodúcese un desenvolvemento muscular que fortalece o corpo e mellora a calidade de vida da persoa.

“Promove a independencia, outorga seguridade, anima a superar limitacións e desenvolve valores”

Doutra banda, a coordinadora de programas deportivos da Fundación Deporte e Desafío, Macarena Gómez Pulido, engade que o deporte “promove a independencia, outorga seguridade, anima a superar limitacións e desenvolve valores que son imprescindibles paira a integración social das persoas”. Na súa opinión, as persoas discapacitadas non teñen ningunha limitación á hora de practicar deporte, sempre que estea adaptado á súa circunstancia persoal. Mesmo, recoñece que serve como factor de unión coa familia, xa que é habitual que se practique “cos pais, os irmáns ou os curmáns”.

Os principais inconvenientes atópanse á hora de acceder ás instalacións paira practicar deporte. Polo xeral, non existen recintos específicos para que as persoas discapacitadas practiquen, polo que os deportistas deben acudir ás mesmas instalacións que o resto de persoas que non presentan ningunha discapacidade. Segundo Luís Fernández Coya, estas instalacións “non sempre se atopan accesibles” e, aínda que no caso da natación non existe maior problema posto que as piscinas son iguais paira uns e outros, existen disciplinas nas que as dificultades son insalvables. “Os xogadores de fútbol sala, por exemplo, téñeno moi difícil paira atopar recintos adecuados onde poder practicar”, precisa.

Recoñecemento e espectáculo

A lista de deportes que poden practicar as persoas discapacitadas é cada vez maior. Practicamente, non existe ningún deporte que lles estea vetado. Mesmo disciplinas como o esquí, a vela ou o mergullo, que parecen entrañar maior risco, teñen “o mesmo risco que paira o resto de persoas”, sinala Macarena Gómez Pulido. Cada disciplina conta con monitores especialmente preparados paira atender aos deportistas e as medidas de seguridade cóidanse ao detalle.

No caso do esquí, é quizais una das modalidades máis espectaculares, practicada por persoas cegas ou con pouca visión que aprenden a esquiar detrás de alguén que si ve. É necesario manter plena confianza no guía, en que saberá dar as explicacións correctas, e esquiar en perfecta sintonía con el. Cando as persoas teñen resto visual suficiente (non son completamente cegas) esquían uns metros por detrás do guía, mentres que as parellas nas que tamén o guía ten resto visual poden alcanzar velocidades similares ás dos esquiadores sen ningunha minusvalía.

“Grazas ao Plan de Apoio ao Deporte Paralímpico obtéñense uns rendementos moito máis altos”

O director técnico da FEDMF, considera que, “conforme a xente vaia coñecendo máis este deporte, a demanda paira velo será maior, posto que o espectáculo está garantido”. Neste sentido, José Luís Fernández Coya augura que esta situación non se dará en todas as disciplinas, como no fútbol sala paira invidentes, posto que require moito silencio para que os xogadores poidan escoitar os movementos do balón e “a xente que acode a ver un encontro o que quere é poder gritar paira animar ao seu equipo”. No que coincide a maioría é en que os Xogos Paralímpicos de Barcelona supuxeron un punto de inflexión, polo que aseguran afrontar as paralimpiadas de Pequín en 2008 “con moita ilusión”.

Até entón, os atletas españois continúan a súa preparación, moitos deles grazas ao Plan de Apoio ao Deporte Obxectivo Paralímpico, ADOP. Este Plan púxose en marcha por primeira vez en xuño de 2005 co obxectivo de “facilitar os medios humanos e materiais necesarios (bolsas a deportistas e adestradores, material deportivo, asistencia a competicións internacionais, etc) para que os atletas paralímpicos poidan desenvolver a práctica deportiva nas mellores condicións”, sinalan desde o Comité Paralímpico Español. O proxecto finalizará, precisamente, en setembro de 2008, tras os Xogos de Pequín. “Hai deportistas de elite que están bolseiros polo Comité e que obteñen, grazas ao programa, uns rendementos moito máis altos”, subliña Luís Fernández Coya.

Principais disciplinas

Ademais do esquí, existen multitude de disciplinas que poden practicar as persoas discapacitadas. Algunhas coinciden coas que practican o resto de deportistas mentres que outras foron ideadas especificamente paira estes colectivos:

  • Ciclismo en tándem. É un deporte específico paira cegos e deficientes visuais, que ten practicamente as mesmas regras que o ciclismo individual. O piloto manexa o manillar e cambia as marchas, mentres que a persoa con problemas de visión vai detrás.
  • Slalom. É un deporte que se practica en cadeira de rodas e obriga a superar una serie de obstáculos no menor tempo posible. A proba consta de dous percorridos: uno que é fixo en todas as competicións e outro que varía en cada competición.
  • Boccia. Trátase dunha adaptación da petanca que xogan os paralíticos cerebrais. En concreto, existen tres categorías paira persoas que non manexan as mans ou o fan con moita dificultade, persoas que utilizan as mans ou os pés paira lanzar as bólas e persoas que utilizan só as mans.
  • Goalball. Está creado especialmente paira deportistas cegos e deficientes visuais. Os xogadores teñen que escoitar atentamente os movementos do balón paira detectar a traxectoria e interceptalo. Requírese una gran concentración e silencio.
  • Atletismo. Nel compiten todos os colectivos discapacitados, o que lle converte no deporte que ten máis probas e competidores. Exclúense as probas de valos, obstáculos, lanzamento de martelo e salto de pértega. As persoas que son cegas compiten xunto a un guía, cos brazos de ambos os unidos cunha corda. “As cadeiras de rodas e as próteses que usan os atletas están especialmente deseñadas paira a competición, con materiais moi lixeiros e alta tecnoloxía aplicada”, explican no Comité Paralímpico.
  • Baloncesto en cadeira de rodas. Xógase nunha cancha das mesmas características que una cancha olímpica tradicional. Incluso as canastras están á mesma altura.
  • Esgrima. Practícase exclusivamente en cadeira de rodas, que se atopa ancorada ao chan paira permitir un maior movemento dos brazos. É practicada por persoas que sufriron algunha amputación ou teñen parálise cerebral leve.
  • Natación. Compiten deportistas cegos, deficientes visuais, discapacitados intelectuais, minusválidos físicos e paralíticos cerebrais. Os nadadores saltan á piscina sen axuda técnica, nin sequera as persoas con algunha amputación teñen permitido nadar con prótese. Existe sinalización auditiva ou táctil paira persoas cegas e con deficiencias visuais, ás que se dá un pequeno golpe na cabeza cunha barra de punta acolchada paira avisarlles de que chegaron á parede da pileta.