Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Código de Conduta Humanitario

Establece o modo en que a ONG deben actuar en caso de catástrofe paira prestar axuda ás vítimas
Por Azucena García 14 de Xullo de 2009

Ante un desastre é imprescindible seguir unhas pautas de comportamento na prestación de axuda. A dificultade do momento require unhas normas de conduta que, aínda que non determinan os pasos concretos a dar, si ofrecen unhas nocións para que o resultado sexa satisfactorio e a axuda chegue ao maior número de persoas posible. Esta é a función do Código de Conduta Humanitario, un decálogo que establece os requisitos mínimos paira atender ás vítimas de catástrofes e ao que as Organizacións Non Gobernamentais (ONG) poden adherirse de maneira voluntaria.

Img desastre articuloImaxe: Ashleigh Nushawg

A asistencia internacional humanitaria está rexida por un código de conduta, un decálogo que establece as normas a seguir en caso de desastre. Elaborado en 1994 pola Federación Internacional de Sociedades da Cruz Vermella, o Comité Internacional e a Media Lúa Vermella, desde entón foi asinado por máis dun centenar de organizacións en todo o mundo.

O Código de Conduta Humanitario está considerado una referencia paira as organizacións á hora de intervir en casos de desastre. “É a base ética paira o traballo humanitario da ONG”, asevera a Coordinadora de ONG paira o Desenvolvemento (CONGDE). Trátase dun conxunto de normas de comportamento que non detallan o desenvolvemento das operacións, pero tentan manter “elevados niveis de independencia, eficacia e resultados” nas intervencións en catástrofes.

As entidades que se adhiren ao Código asumen o respecto ao mesmo, aínda que é un texto de carácter voluntario. Aplícase en situacións de desastre, entendidas como acontecementos extremos nos que se perden vidas humanas e prodúcese gran sufrimento e angustia. Cando o conflito é armado, o Código debe interpretarse e aplicarse de conformidade co Dereito Internacional Humanitario.

Dez artigos

En total, o Código divídese en dez artigos que recollen os principais puntos a ter en conta en caso de catástrofe. O primeiro deles establece a importancia de antepor o deber humanitario, “o dereito a recibir e a brindar asistencia humanitaria”, en calquera lugar do mundo. Paira iso, avoga polo libre acceso á poboación como medida de alivio do sufrimento.

A primeira das normas avoga polo libre acceso á poboación paira aliviar o seu sufrimento

Tamén establece que todas as persoas “sen distinción” deben ser beneficiarias de axuda, sen que esta utilícese “paira favorecer una determinada opinión política ou relixiosa”, e insta á ONG a actuar de maneira independente. Calquera organizacion ha de respectar a cultura e os costumes locais, en cuxo contorna pode aproveitarse dos medios dispoñibles paira intervir. A participación dos beneficiarios na administración da axuda é una peza crave paira satisfacer as súas necesidades básicas.

Neste sentido, o Código de Conduta pretende que se reduza no futuro a vulnerabilidade ante os desastres, lembra a responsabilidade das entidades respecto de quen axudan e ante as persoas e institucións das que aceptan recursos, e pide que as vítimas sexan sempre recoñecidas “como seres humanos dignos e non como obxectos que inspiran compaixón”.

Código da CONGDE

No noso país, a Coordinadora de ONG paira o Desenvolvemento aprobou en 1998 o seu propio código de conduta, que foi revisado en 2005 e adaptado en 2008. O código divídese en dous partes. A primeira está ordenada en cinco capítulos e recolle os detalles acerca de: a identidade das ONGD, campos de traballo, criterios xerais de actuación e organización interna e pautas relativas a publicidade, comunicación e uso de imaxes. A segunda parte recolle a aplicación, difusión e cumprimento do código.

As ONGD que forman parte da Coordinadora teñen a obrigación de subscribir formalmente este documento

As ONGD que forman parte da Coordinadora teñen a obrigación de subscribir formalmente este documento, que debe ser coñecido polas propias organizacións, os seus socios e colaboradores, as contrapartes do Sur, as administracións públicas que colaboren coas entidades, así como outros medios e institucións, a opinión pública e as Coordinadoras Autonómicas e locais.

Paira garantir o cumprimento deste código, a CONGDE conta cunha Comisión de Seguimento entre cuxas funcións destaca a posibilidade de realizar recomendacións ou propostas. Esta comisión pode informar as organizacións asinantes sobre aspectos que deben ser tidos especialmente en consideración.