Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cinema e discapacidade

As persoas discapacitadas protagonizan, dirixen ou producen cada vez máis películas, que xustificaron a creación de diversos festivais

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 26deAgostode2009

Img silla ruedas articulo

A sétima arte reclámalles. As persoas con discapacidade protagonizan curtametraxes e películas. Son actores, directores, realizadores… e queren que así lles recoñeza o público. Conseguiron tantos logros nestes últimos anos, que a finais de xullo o campus da Universidade de Salamanca organizou unhas xornadas sobre o tema, “Discapacidade: unha mirada a través do cinema”. Nelas, destacouse o valor do cinema como instrumento para axudar a reflexionar aos espectadores, pero tamén para educar.

Os actores e a temática dos filmes evitan caer nos tópicos

Un aspecto destacado é a imaxe que a gran pantalla transmitiu dos discapacitados. A miúdo retratoulles como persoas dependentes, marxinais ou con dificultades para adaptarse á contorna. Outras veces mostroulles como exemplos de superación, con encomio “esaxerado das habilidades e superación dos protagonistas”, sinala CANF-COCEMFE Andalucía.

Pero a realidade cambiou e o cinema abriu as súas portas á discapacidade. Fíxose todo o posible por acabar cos prexuízos. Os actores evitan recrear papeis nos que só representen a súa propia vida e a temática dos filmes ou o nó central elude tamén os tópicos.

Das curtametraxes á gran pantalla

Gravar unha curtametraxe é habitual. Pero as longametraxes protagonizadas e realizadas por persoas con discapacidade tamén empezan a selo. A asociación cultural Cinesin recompila os principais traballos e estreas. Ademais, organiza un taller adaptado de cinema para iniciar na creación audiovisual, axuda á produción dun curto e imparte clases formativas sobre historia do cinema ou elaboración de guións, entre outras cousas.

Cinesin é unha plataforma interesante para coñecer os traballos en proceso de gravación e as rodaxes recentemente finalizadas. Este é o caso de varias curtametraxes de temática diversa. En Zapatos ““, de Ricardo Rocío Branco, plásmase, “a través de dous percorridos cotiáns case iguais, que a diferenza entre o concepto de acceder e non poder facelo é en realidade case ínfima”. Para comprobalo, compárase un traxecto percorrido por un camiñante cos seus pés e sen eles, ao simular que flota no aire.

A curtametraxe “A vida é de cores”, do centro ocupacional comarcal do Sobrarbe, en Atades Huesca, está dirixido, realizado e producido polos propios usuarios discapacitados. Como podía esperarse, relata o día a día de quen traballan nos talleres e acoden ás clases de reforzo mental do centro. É unha mostra do agradecemento cara aos monitores e cara á dirección, lembra Cinesin, pero en especial é a súa historia do día a día, cuxa forza “chega a traspasar a pantalla”.

“O papel que interpretan os protagonistas é de persoas integradas na sociedade, non discapacitadas”

Outro grupo que se lanzou ao cinema son os usuarios do centro ocupacional Uxane de Bera, en Navarra. No curto “Quen monta comigo”, os protagonistas son unha vintena de actores que padecen parálise cerebral e outras discapacidades, formados en talleres de teatro. “O papel que interpretan os protagonistas é de persoas integradas na sociedade, non discapacitadas”, sinalou a directora do centro, Isabel Pardo, durante a presentación deste traballo.

En longametraxes, Cinesin destaca o documental-musical “Mundo ás”, baseado na xira por Arxentina dunha ducia de novos artistas con distintas minusvalías físicas ou mentais; “A cegas”, creada a partir da novela “Ensaio sobre a cegueira”, de José Saramago, e realizada polo brasileiro Fernando Meirelles; e “Eu tamén“, con guión e dirección de Álvaro Pastor e Antonio Naharro, producida por Xullo Medem e Manuel Gómez Cardeña. Esta última narra a historia de Daniel, un mozo sevillano de 32 anos con síndrome de Down, que comeza a súa etapa laboral e namórase dunha compañeira sen discapacidade. Está protagonizada por Pablo Pineda, primeiro europeo con síndrome de Down que obtivo un título universitario.

Festivais

Os festivais relacionados coa discapacidade acumulan un bo número de seguidores. A Mostra de Cinema e Discapacidade de Málaga é un exemplo. Organizada pola Federación Provincial de Asociacións de Discapacitados Físicos e/ou Orgánicos de Málaga (FAMF COCEMFE) celebrará en novembro a quinta edición e organizará de novo un concurso de curtos. Os traballos que se presenten deberán ter un argumento relacionado coa discapacidade, que se poderá obviar cando unha persoa discapacitada participe como actor, director, realizador, etc.

Este festival foi pioneiro no seu nacemento (2005). Trasladou a reprodución dos traballos a un cinema convencional, apostou pola sensibilización social e a igualdade, e propúxose, ante todo, chegar aos máis novos para que crecesen nun clima de tolerancia. “Marcamos un fito”, aseguran os organizadores, “a cultura é de todos e para todos”.

A idea é compartida pola Fundación Anade, impulsora do I Festival Internacional de Cinema sobre discapacidade. O obxectivo desta organización é a inserción social e laboral das persoas con discapacidade ou enfermidade mental a través de actividades culturais. De aí o festival. Pretenden mostrar as capacidades deste grupo “a través de historias ou documentais que teñan que ver coa discapacidade”, tanto pola temática como porque na súa realización participaron estas persoas.

Quen estean interesados en participar han de presentar (antes do próximo 28 de setembro) películas, documentais sobre o traballo en asociacións, curtos ou proxectos que mostren á sociedade o resultado do seu esforzo. Así o estipulan as bases. Recórrese a un medio que, “ata agora, non se utilizou para comunicar o traballo realizado por e para as persoas con discapacidade ou enfermidade mental”. O gañador coñecerase o 21 de novembro.

Poucos días despois, do 25 ao 27 de novembro, terá lugar o V Festival APCA (Asociacion de Paralíticos Cerebrais de Alacante), no Centro de Estudos de Cidade da Luz, “o complexo audiovisual máis importante e moderno de Europa”, situado en Alacante. Na pasada edición, o público desbordou as instalacións nas que se celebrou o certame (a Sede de Extensión Universitaria Cidade de Alacante), polo que nesta ocasión buscouse un espazo amplo.

A Asociación Ámbar convocou tamén o certame de curtametraxes “Nada sobre nós sen nós”. O tema do evento será o achegamento ás persoas con diversidade funcional (discapacidade) “como unha cuestión de dereitos humanos e cidadanía”. Os traballos non deberán ser anteriores a 2005, nin exceder 30 minutos. Hai que presentalos desde o 1 de setembro ata o 10 de outubro.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións