Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cooperación entre países do Sur, o Norte xa non conta

A cooperación Sur-Sur contempla accións entre países dunha mesma rexión ou hemisferio e só admite a participación dos países industrializados como financiadores

A cooperación Sur-Sur non é nova. Iniciouse a mediados do século pasado motivada pola escaseza de fondos destinados ao desenvolvemento e a capacidade dos países dunha mesma rexión para axudarse entre eles. Desde entón, varias iniciativas bilaterais ou triangulares deron os seus froitos en mellores taxas de alfabetización, nutrición ou atención sanitaria, polo que se aposta pola súa continuidade e, mesmo, impúlsase. Neste artigo explícase en que consiste a cooperación entre países do Sur e algunhas das experiencias postas en marcha ata agora.

Img mundo art
Imaxe: Glyn Lowe Photoworks, 2 Million Views, Thanks

Que é a cooperación Sur-Sur

A cooperación tradicional ha mirado sempre ao Norte, aos países industrializados que a mediados dos anos cincuenta do século pasado comezaron a prestar axuda aos países do Sur. Desde entón, creouse un sistema internacional de cooperación que foi o dominante e impúxose a outras formas de colaborar que se crearon case á vez, pero das que se fala menos.

A cooperación Sur-Sur contempla accións de cooperación entre países da mesma rexión

A cooperación Sur-Sur iniciouse en 1954. Ese ano comezou a primeira acción considerada como tal, cando Tailandia “executou accións puntuais de cooperación noutros países da rexión”. lembra o Programa Iberoamericano para o fortalecemento da cooperación Sur-Sur. A esta actuación uníronse as doutros países como India, Corea ou Singapura, que hoxe en día son considerados potencias emerxentes.

Os anos setenta foron os máis activos neste tipo de accións, impulsadas polas colonias que se independizaron e que se decataron de dous aspectos: por unha banda, que a Axuda Oficial ao Desenvolvemento (AOD) mundial era insuficiente e, por outro, que tiñan capacidade individual, pero sobre todo colectiva, para sacar adiante proxectos. En 1974, Nacións Unidas creou a Unidade Especial de Cooperación Sur-Sur e só catro anos despois adoptouse o Plan para Promover e Realizar a Cooperación Técnica entre Países en Desenvolvemento (CTPD).

Na actualidade, a crise económica e o descenso dos fondos destinados a cooperación por parte dalgúns países favoreceu que se coloque o foco neste tipo de colaboración. Os bos resultados rexistrados ata o momento e que en certos aspectos resulte máis efectiva que a axuda do Norte favoreceu que se mire cara a ela. Sobre todo apúntase a América Latina, “a rexión máis activa en termos de cooperación Sur-Sur”, segundo o citado Programa.

Distintos tipos de cooperación Sur-Sur

A cooperación entre países do Sur admite modalidades distintas, en función dos actores que participen e da súa orixe. Aínda que a idea inicial centrábase en países dunha mesma rexión e hemisferio, esta evolucionou para captar o apoio dun país do Norte, iso si, limitado á axuda económica e non ao desenvolvemento ou xestión do proxecto de cooperación. Deste xeito, distínguese entre:

  • Cooperación Sur-Sur bilateral. leva a cabo entre dous países do Sur, que “intercambian experiencias ou recursos (financeiros, técnicos e/ou humanos) a modo de socios”, sinala o Programa Iberoamericano para o fortalecemento da cooperación Sur-Sur. A característica principal é a horizontalidad entre ambos os países. É o caso de Arxentina, que compartiu con Bolivia a súa experiencia na implementación de novas tecnoloxías no sistema educativo.

  • Cooperación Sur-Sur rexional. Neste caso, as accións recaen en máis de dous países dunha mesma rexión. Todos eles toman parte na creación do proxecto e na súa implementación, de maneira que se mantén a horizontalidad anterior.

  • Cooperación Sur-Sur triangular. Este modo é posterior aos anteriores e contempla a participación dun terceiro actor, pero só como apoio financeiro. Este actor pode ser outro país do Sur, un país do Norte ou un organismo internacional. Nesta tipoloxía inclúese un proxecto de empregabilidade xuvenil desenvolvido por República Dominicana e Chile, co apoio de Alemaña.

A Secretaría Xeral Iberoamericana elabora con carácter anual o Informe da Cooperación Sur-Sur
en Iberoamérica. No último informe de 2012 reserva un espazo para analizar a cooperación Sur-Sur triangular en Iberoamérica e lembrar a importancia de que se respecte “o Sur-Sur”. Preocupa á vez o modo en que se distribúen os roles e funcións entre os países ou organismos que toman parte, así como a xestión, procedementos e financiamento.

Iniciativas de cooperación Sur-Sur

A traxectoria desta modalidade favoreceu a creación de alianzas entre países, tanto dun tipo de cooperación como doutro. Nacións Unidas recoñece dentro desta fórmula un total de catro colaboracións distintas.

  • India, Brasil e Sudáfrica son o soporte do Fondo IBSA para o Alivio da Pobreza e a fame. Estes fondos destínanse á poboación máis vulnerable destas rexións mediante o apoio económico e as experiencias deste tres rexións. Está considerada unha iniciativa pioneira, posto que os países que toman parte pertencen a continentes diferentes, pero comparten os éxitos obtidos grazas a distintas accións de cooperación.

  • A Axencia de Cooperación Internacional de Xapón (JICA) é na actualidade o maior doante da cooperación Sur-Sur. Esta cooperación leva a cabo en países de Asia, América Latina, África e Oriente Medio. Apoia proxectos de saúde, nutrición, prevención de desastres naturais, educación e agricultura, entre outros.

  • Corea conta tamén cun Fondo para a Redución da Pobreza e aposta pola cooperación triangular en educación, ciencia e tecnoloxía.

  • O Fondo Fiduciario Pérez Guerreiro (FFPG) para a Cooperación Sur-Sur foi creado por Nacións Unidas en 1983 para apoiar as actividades de cooperación económica e técnica entre países do Sur. Proporciona capital para o financiamento de estudos de consultoría previos á realización dun proxecto.

O Programa Iberoamericano para o fortalecemento da cooperación Sur-Sur conta coa participación de 20 países, entre eles España. No marco desta colaborarión realízanse accións de cooperación industrial e transferencia tecnolóxica, intervención de espazos urbanos e recuperación de barrios, cooperación en materia hospitalaria ou intercambio de coñecementos entre institucións, entre moitos outros.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións