Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Dereitos humanos

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Desprazados internos

Considéraselles o grupo máis vulnerable porque non recibe asistencia do seu país nin pode acceder á protección que se concede ás refuxiados

Img acnur Imaxe: acnur

A Declaración Universal dos Dereitos Humanos recoñece o dereito de todas as persoas “a circular libremente e a elixir a súa residencia no territorio dun Estado”. Con todo, actualmente existen no mundo 25 millóns de desprazados internos. Homes, mulleres e nenos que se viron obrigados a fuxir das súas casas a consecuencia dun conflito armado ou situacións de violencia e carecen da protección e asistencia necesaria, xa que non existen instrumentos legais específicos que lles amparen.

Son aproximadamente 25 millóns de persoas. Si ocupasen un mesmo territorio, formarían un país. Con todo, os desprazados internos non teñen esa oportunidade. Considéraselles o grupo máis vulnerable. Son persoas que se viron obrigadas a fuxir do seu fogar paira escapar dun conflito armado, situacións de violencia xeneralizada ou violacións dos dereitos humanos. Ao non cruzar una fronteira estatal recoñecida internacionalmente, non son considerados refuxiados e, por tanto, non se lles aplica a protección que estes merecen. Pero a miúdo tampouco son protexidos no seu propio país, onde permanecen ao amparo dun goberno que, lembra a Axencia das Nacións Unidas paira os Refuxiados (ACNUR), en ocasións é o causante da súa fuxida ou se mostrou incapaz de protexer aos seus cidadáns de grupos rebeldes ou da violencia xeneralizada”.

A orixe dos desprazados internos ou “IDP” (“internally displaced person” ou “persoas desprazadas internas”) remóntase á Guerra Fría. A confrontación entre países foi sucedida por decenas de conflitos internos que provocaron a fuxida dun bo número de persoas cara a lugares máis seguros dentro do seu propio territorio. A magnitude destes enfrontamentos provoca, aínda hoxe, a existencia de desprazados internos nun total de 52 países. A metade deles en África : Sudán (5.350.000), Uganda (1.300.000), Alxeria, República Democrática do Congo e Somalia (1.000.000 cada un), Costa do Marfil (710.000), Zimbabwe (570.000) e Kenya (430.000) son as zonas máis afectadas deste continente. Outras rexións que preocupan son Colombia, con 3 millóns de desprazados, Iraq (2.200.000), Turquía (1.000.000) ou Sri Lanka (650.000).

Tentan escapar dun conflito armado, situacións de violencia xeneralizada, violacións dos dereitos humanos ou desastres naturais

A maioría dos desprazados internos son mulleres e nenos. Este feito obedece a que boa parte dos desprazamentos están motivados por conflitos armados, nos que combaten os homes. Una categoría especial confórmana as persoas desprazadas que foxen do seu fogar como consecuencia de desastres naturais ou plans de desenvolvemento. Varios millóns de civís entre os que se atopan quen padeceron o tsunami de 2004 en Asia ou o terremoto no norte de Paquistán de 2005 -ambos os atendidos excepcionalmente polo ACNUR-.

Desprazados internos e refuxiados

Ata que non cruzan una fronteira internacional, os civís non son considerados refuxiados, un status que lles permite recibir protección no lugar de destino. Isto significa que, quen non cruzan a fronteira, a pesar de fuxir das súas casas polos mesmos motivos que quen o fan, quedan baixo o amparo do seu país de orixe, o que se traduce moitas veces en desamparo. “Normalmente, o país de acollida proporciona comida, aloxamento e un lugar seguro aos refuxiados que acaban de chegar, a través dun corpo ben definido de lexislación e de convencións internacionais coas que protexerlles do abuso, a explotación e o retorno forzoso ao seu país de orixe”, explica o ACNUR, que recoñece como os desprazados internos “adoitan facer fronte a una situación máis difícil”.

“Non existen instrumentos legais específicos a nivel internacional que contemplen aos desprazados internos”, recoñece o ACNUR

Mentres os refuxiados reciben asistencia das organizacións humanitarias, que lles axudan a refacer as súas vidas nun novo país ou regresar aos seus fogares cando as condicións permíteno, “non existen instrumentos legais específicos a nivel internacional que contemplen aos desprazados internos”, recoñece o ACNUR. Segundo un informe editado por esta organización, “Os desprazados internos. Preguntas e Respostas”, este grupo pode chegar a ser visto como “inimigo do Estado” ou apreciarse reticencias á hora de asistirlle, xa que se entende como una maneira de intervir nun conflito interno.

Entón quen axuda aos desprazados internos? O principal apoio é o ACNUR, que supervisa a protección e o aloxamento de 12,8 millóns de desprazados en 24 países. Outras axencias de Nacións Unidas desempeñan funcións similares no abastecemento de auga, alimentación, servizos sanitarios, loxística e telecomunicacións, mentres que o Comité Internacional da Cruz Vermella (CICR) asegura a aplicación das Convencións de Xenebra, que rexen o comportamento en época de guerra. O pasado ano, o CICR cumpriu una década de atención humanitaria á poboación desprazada. Un tempo no que axudou a máis dun millón de persoas. “As vítimas adoitan perdelo todo. Perden anos de traballo e esforzo, perden as súas familias, perden os lazos comunitarios e redes de solidariedade, perden as súas terras e os seus aveños e os seus soños”, lembra esta organización.

Principios Reitores dos desprazamentos internos

Os Principios Reitores dos Desprazamentos Internos non son legalmente vinculantes. Con todo, cada vez son aplicados por un maior número de estados e institucións. Establecen os parámetros globais mínimos que debe cumprir o trato aos desprazados internos, un conxunto de 30 recomendacións que pretenden garantir o dereito á protección contra desprazamentos arbitrarios, así como o dereito a buscar seguridade noutra parte do país, abandonalo, solicitar asilo e recibir protección contra o regreso forzado ou o reasentamiento “en calquera lugar onde a súa vida, seguridade, liberdade e saúde atópense en perigo”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións