Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Esther Vivas, Coordinadora do libro ‘Onde vai o Comercio Xusto’

O comercio xusto é un bo instrumento para desenvolver un consumo responsable

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 15 de Novembro de 2006

Esther Vivas é, xunto con Xavier Montagut, a coordinadora do libro ‘Onde vai o Comercio Xusto’. Un compilatorio de artigos que explican o momento actual polo que atravesa o Comercio Xusto en España, así como as perspectivas e os retos do futuro deste movemento. Os autores dos distintos artigos son persoas vinculadas ás organizacións de Comercio Xusto nacionais e doutros países, como a Corporación Talleres do Gran Val de Ecuador. Vivas é, ademais, a coordinadora de sensibilización da Rede de Consumo Solidario, unha asociación que desde o ano 1996 traballa no ámbito do Comercio Xusto e o consumo responsable, e que se sitúa en contra do selo FLO, unha certificación internacional que nace coa vontade de garantir uns estándares de xustiza cos pequenos produtores dos países do Sur. Coñecedora, por tanto, das diferentes formas de entender o Comercio Xusto asegura que “o Comercio Xusto é un bo instrumento para desenvolver o consumo responsable”. “Defendemos unha visión global do consumo xusto porque entendemos que o consumo xusto crítico responsable non só debe afectar cando compramos un produto do Sur, senón que tamén é necesario seguir as pautas de consumo crítico cando compramos produtos que se elaboran na nosa contorna máis próxima”, reivindica.

Como xorde a idea de publicar este libro? Era necesario sacar á luz pública os problemas aos que se enfronta o Comercio Xusto no noso país?

Si. A idea de publicar o libro nace da necesidade de pór sobre a mesa os debates que hai nestes momentos nos movementos de Comercio Xusto e de dar a nosa opinión sobre o camiño polo que debe de avanzar este movemento; sobre que retos debemos enfrontar e que postura debemos ter en relación con algúns debates que se están dando. Así, consideramos que era interesante publicar este tipo de material para pór sobre a mesa outras visións do Comercio Xusto. Hai uns anos había una certa visión única do Comercio Xusto, unha visión máis asistencial, que facía unhas análises máis cuantitativos. Agora empezáronse a publicar uns libros un pouco máis críticos no sentido de que defendemos o Comercio Xusto, pero outro modelo de comercio xusto cunha visión global e alternativa, onde se ten en conta o Sur pero tamén o Norte, así como toda a cadea de comercialización do produto. É un libro que achega novas propostas e pon sobre a mesa debates, e desde aí é onde podemos avanzar.

Que problemas son os que se debaten?A iniciativa FLO é o desencadenamento da polémica?

Debátense moitas cuestións: a certificación dos produtos de Comercio Xusto e a súa venda é, efectivamente, moi importante para nós. Agora mesmo no movemento de Comercio Xusto estase celebrando un debate en profundidade e unha certa división. A Coordinadora estatal deste movemento de Comercio Xusto xa viviu momentos moi importantes acerca de se era necesario un selo de Comercio Xusto que certificase se os produtos eran de Comercio Xusto ou non. Finalmente, no marco de 2004 aprobouse este selo por só tres votos de diferenza. Isto xerou unha gran polarización, xa que a Coordinadora estaba dividida en relación a este tema. Para nós a Coordinadora debe ser un espazo de consenso, de traballo conxunto e coordinado, pero ao tomar unha decisión destas características xerouse unha división no movemento.

Por que se opoñen á certificación FLO?

Estamos en contra do selo FLO porque consideramos que só analiza o produto na súa orixe: “Estamos en contra do selo FLO porque consideramos que só analiza o produto na súa orixe” céntrase nas condicións de produción. É o selo quen di o que é xusto e o que non, cando pode haber pequenas organizacións de Comercio Xusto que se cadra son xustas pero que non poden acceder ao selo. Un pequeno produtor ten que pagar un diñeiro para obter este selo e se non o pode pagar, non pode vender os seus produtos. Criticamos o uso instrumental que as grandes multinacionais poden facer do Comercio Xusto. E cremos que este é un debate que está aberto, de feito no último encontro nacional de Comercio Xusto volveuse a expor o debate sobre o selo FLO.

E a que acordo chegouse?

Pois deste encontro saíu que a Coordinadora non se situaba sobre este tema. Por tanto, consideramos que o debate segue estando sobre a mesa, que hai dúas posturas sobre este tema, unha máis crítica- como a nosa, aínda que a coordinadora respecta as dúas posturas. Nós entendemos que co selo FLO está a darse unha visión totalmente negativa do Comercio Xusto, polo uso instrumental que se pode facer do mesmo.

Parece que non existe un consenso entre todas as organizacións sobre que é Comercio Xusto, como o definen vostedes?

Consideramos que o Comercio Xusto implica toda a cadea comercial, desde o produtor ao consumidor final, e entendemos que todos os intermediarios desta cadea teñen que cumprir uns criterios de comercio xusto.

Que lles diferencia doutras organizacións sobre Comercio Xusto?

Principalmente a defensa dunha visión global do comercio xusto en dous sentidos: por unha banda, en que non só existe a visión Norte-Sur, xa que hai que ter en conta que aquí tamén comemos tomates que son do produtor da zona, e por outro, que temos en conta toda a cadea comercial, non só a produción en orixe. Defendemos unha visión integral.

Que queren dicir con ‘visión integral’?

Queremos dicir que o produto de Comercio Xusto se se ten que facer aquí, é necesario que sexa elaborado por un pequeno produtor, por un artesán, etc. Por iso parécenos fundamental apoiar á pequena iniciativa, que será a máis vinculada co tecido asociativo local, creando así máis emprego. Doutra banda, consideramos prioritario que os produtos de comercio xusto téñense que vender en pequenas tendas de comercio xusto. O comercio xusto non ten que ser un instrumento de mercadotecnia empresarial, senón un movemento para cambiar as inxustas regras do xogo. Neste sentido apoiamos ás pequenas tendas, os circuítos de comercialización alternativa e as cooperativas de consumidores. O prioritario non é vender máis, senón cambiar as inxustas regras do comercio internacional que afectan os países do Norte e do Sur. “O prioritario é cambiar as inxustas regras do comercio internacional que afectan os países do Norte e do Sur”

As organizacións que, como a súa, están agrupadas no Espazo por un Comercio Xusto din que o obxectivo debería ser “non vender máis a consumidores impulsivos senón crear consumidores responsables”. Que pautas deben seguirse para chegar a un consumo responsable?

Cremos que á hora de levar a cabo unha práctica de consumo responsable é necesario ter esta visión integral que acabo de explicar. O consumo implica moitos ámbitos e estamos adoitados a que baixo o modelo capitalista neoliberal ínstesenos constantemente a consumir máis produtos. Cada vez aparecen máis produtos con máis prestacións e máis modernos, polo que rexeitamos os que xa tiñamos. Debemos ser críticos co que consumimos e consumir menos, xa que o nivel de consumo actual é excesivo. Se en todo o mundo consumisen o mesmo que nós, o planeta non o soportaría. Sería insustentable.

Pódese entender, entón, o Comercio Xusto como un instrumento para lograr este consumo responsable?

Si, o comercio xusto é un bo instrumento para levar a cabo un consumo responsable. Por unha banda, dicimos que temos esta visión global do consumo xusto porque o consumo xusto crítico responsable non só debe afectar cando compramos un produto do sur, un café, un cacao, etc., senón que tamén é necesario seguir as pautas de consumo crítico cando compramos produtos que se elaboran na nosa contorna: tomates, aceite. Por esta razón, tamén temos que ter un criterio de Comercio Xusto con aqueles produtores que comercializan e producen nun ámbito moi próximo ao noso, de apoiar aos produtores, aos agricultores que tamén apostan por maneiras de producir alternativas e sustentables co medio ambiente.

Os últimos estudos revelan que, a pesar dos avances, os españois só nos gastamos en Comercio Xusto 348 euros por cada 1.000 habitantes, a cifra máis baixa da UE fóra de Portugal (36 euros) e moi por baixo da media da UE, que se sitúa en 2.318 euros por cada mil habitantes. A que se debe?

Como acaba de sinalar, os últimos estudos que se fixeron no noso país sobre Comercio Xusto revelan que cada vez se vende máis. Por tanto, no aspecto cuantitativo avanzouse. O problema é que a nivel cualitativo, de creación de conciencia social, non se avanza. É máis difícil e leste é o terreo que temos que gañar. É necesario que a xente tome conciencia, non só hai que incidir en que hai que comprar máis produtos de Comercio Xusto, senón tamén en que é necesario consumir responsablemente a nivel local. É neste traballo de concienciación onde consideramos que máis se ten que avanzar. “É neste traballo de concienciación onde consideramos que máis se ten que avanzar”

Ao falar de Comercio Xusto moitas veces fíxanse obxectivos cuantitativos, como os que se acaban de expor. Pero nós defendemos unha visión bastante distinta a esta: evidentemente é importante que se compren e véndanse produtos de Comercio Xusto, pero aínda é máis importante a concienciación social por parte da sociedade. Se vendemos moitos produtos xustos, pero a xente non cambia de mentalidade en relación ao consumo, ás consecuencias que xeran estas desigualdades Norte-Sur, non servirá de nada vender máis. Por iso, cando nós valoramos o avance do movemento do Comercio Xusto, analizámolo máis desde o punto de vista cualitativo: non é tan importante vender máis como que a xente tome conciencia, que se organice a nivel local, que vaia creando alternativas, participando en movementos sociais máis amplos- como manifestarse en contra da guerra-. Etc. E será a partir da coordinación, e de tecer lazos e unir as nosas forzas, a forma na que cambiaremos as cousas.

Un informe publicado por Sodepaz baixo o nome de ‘O crebacabezas da equidade afirmaba hai tan só uns meses que entre os puntos débiles do comercio xusto en España destacan a escasa cooperación entre as entidades de comercio xusto no noso país Que opina respecto diso?

Bo, eu diría que o movemento do Comercio Xusto é moi plural, no que existe un aspecto político e ideolóxico moi amplo. Creo que se crean alianzas en función tamén dos puntos en común que hai sobre o Comercio xusto. Por exemplo, nós colaboramos moito con algunhas organizacións e con outras moito menos. Neste sentido, cando se celebraron os debates sobre a Coordinadora estatal de Comercio Xusto, a certificación?.as organizacións máis críticas e máis alternativas con este tema creamos o Espazo por un Comercio Xusto, e neste marco de traballo estamos a colaborar moi activamente, á vez que estamos a crear alianzas con outros factores: agricultores, cooperativas de consumo, estamos en plataforma rural e traballamos en coordinación con pequenas tendas, importadoras e determinadas ONG?


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións