Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Exclusión social das persoas maiores

Un novo sistema de índices mide o risco de dependencia e exclusión dos maiores de 65 anos

Img abuelos Imaxe: Jan Ramroth

Os maiores teñen máis risco de sentirse sós, unha soidade que pode ser real ou deberse á ausencia de visitas ou coidados. Esta situación aumenta o risco de exclusión social e dependencia, posto que os maiores tenden a illarse, a miúdo, sen pretendelo. Un estudo impulsado pola Unión Democrática de Pensionistas e Xubilados de España (UDP), financiado polo Imserso e desenvolvido pola consultora Simple Lóxica permitiu a elaboración de varios índices que miden estes parámetros.

Estes índices determináronse no estudo “Protección e prevención das situacións de dependencia e abandono entre as persoas maiores” e presentaranse durante este ano e o próximo aos directivos provinciais e rexionais de UDP. Preténdese facilitarlles a identificación e localización de situacións concretas de dependencia extrema ou de abandono social e situacións de alto risco ambiental, indica o estudo, para que analicen os datos correspondentes á súa zona e articulen medidas de mellora de maneira coordinada cos Servizos Sociais.

Os índices elaboráronse a partir dos datos do Censo de Poboación e Vivenda do ano 2001 (primeira fase) e terán unha aplicación definitiva cos resultados do Censo do ano 2011. Na segunda fase do estudo validáronse os resultados obtidos mediante unha enquisa propia a 1.824 persoas maiores de 65 anos -a primeira fase centrouse en 1.500 persoas da mesma idade-, cuxas conclusións aínda se coñecerán máis adiante.

Cada índice refírese a unha necesidade persoal, cuxo grao de importancia avalíase segundo unha escala de 0 a 100: o 0 é a ausencia de necesidade e o 100 indica o nivel máis alto da mesma, que debería cubrirse de maneira urxente. O estudo analizou as necesidades biolóxicas, de seguridade, afiliación, recoñecemento e autorrealización.

  • Índice Global de Necesidades Biolóxicas (IGNB). Para a súa elaboración, prestouse atención á dificultade para respirar, beber auga, quentarse ou refrigerarse, durmir ou desprazarse dentro e fóra do fogar, explica UDP. A media nacional sitúase no valor 28 sobre 100. Melilla obtivo un valor de 100, Sevilla un valor de 0 e Áraba, un valor de 4.

  • Índice Global de Necesidades de Seguridade (IGNS). Fíxase na falta de saúde, protección física, seguridade familiar, autoestima e recursos. A media é de 38 sobre 100. Nos extremos, Melilla repite cun valor de 100 e Áraba chega ao valor 0.

  • Índice Global de Necesidades de Afiliación (IGNAF). Analiza a falta de compañía, afecto, soidade e dificultade para establecer novas relacións. A media chega a un valor de 49 sobre 100. O valor máis preocupante é para Ourense (100) -Melilla obtén tamén neste caso un valor superior a 90- e Áraba mantense nos primeiros postos (0).

  • Índice Global de Necesidades de Recoñecemento (IGNR). Calcúlase a partir da falta de dignidade, carencia de status ou de fama, falta de atención ou de reputación. A media é de 28 sobre 100. Melilla obtén un valor de 100 e Lugo, un valor de 0.

  • Índice Global das Necesidades de Autorrealización (IGNAU). Baséase na falta de confianza, logros, formación ou liberdade. O valor medio sitúase en 30. “Só as provincias vascas (de 0 a 13), a rioxana (15), a navarra e Zaragoza (16) teñen mellores condicións para cubrir este tipo de necesidades”, precisa UDP.

Índice Global de Dependencia

A combinación dos índices anteriores dá como resultado o Índice Global de Dependencia (IGD), cuxa media en España alcanza un valor de 32 sobre 100. De acordo aos datos citados, non estraña que as mellores provincias valoradas sexan Áraba (0), Zaragoza (12), Navarra (14) e Guipúzcoa (15). Os resultados que requiren unha maior atención son os de Melilla (100), Ceuta (69), Huelva (58), Tenerife e Las Palmas de Gran Canaria (ambos con 57).

O Índice Global de Dependencia en España alcanza un valor medio de 32 sobre 100, con Áraba, Zaragoza, Navarra e Guipúzcoa como as provincias mellor valoradas

Por sexos, sobre todo, preocupan as mulleres. O informe “Accidentalidade das persoas maiores fose do fogar”, elaborado polo Instituto de Prevención, Saúde e Medio Ambiente da Fundación Mapfre, recoñece que elas son máis propensas a caerse. As mulleres maiores de 71 anos deben ter coidado coas beirarrúas, bordos ou escaleiras das vías urbanas. “Tamén os atropelos ou accidentes de coche son máis frecuentes en persoas entre 71 e 75 anos de idade”, engade o estudo. Un 62% das persoas accidentadas ían soas pola rúa.

Índice Global de Preparación para o Envellecemento

O Índice Global de Preparación para o Envellecemento (Global Aging Preparedness Index, GAP Index) mide o progreso dos países para enfrontar o envellecemento global e a dependencia na vellez. Así o detalla o Centro de Estudos Estratéxicos e Internacionais, que ideou este índice tras un estudo publicado en outubro do ano pasado. Fíxase no índice de sustentabilidade fiscal e o índice de adecuación do ingreso dun total de 20 países: os máis desenvolvidos -entre eles España- e unha selección de países en vías de desenvolvemento. A proxección esténdese cara ao ano 2040.

No índice global, o noso país sitúase no noveno posto (o primeiro é para Países Baixos). Respecto ao grao de vulnerabilidade, ocupa o undécimo posto e en relación ao apoio da familia, o sétimo (Países Baixos queda no último). Se se ten en conta o índice de sustentabilidade fiscal, pecha a lista de países estudados.

Combater a soidade e a dependencia

Aínda que os resultados citados merecen unha reflexión sobre o modo de palialos ou mantelos en cada provincia, numerosas ONG dedícanse desde hai anos a atender ás persoas maiores e cubrir estas carencias a través de diferentes iniciativas.

Amigos dos Maiores é unha entidade de voluntariado centrada no acompañamento de persoas maiores soas, na súa maioría, mulleres. O seu obxectivo é crear lazos de sociabilidad para paliar a soidade e o illamento das persoas maiores, á vez que se mellora a súa autoestima e calidade de vida, explica. Hai delegacións en Madrid , Cataluña e Valencia.

Solidarios para o desenvolvemento atende tamén a persoas maiores de 65 anos que viven soas. Así tenta evitar o seu illamento social e mellorar a súa calidade de vida. Atende a persoas con discapacidade, enfermas, sen redes sociais ou familiares ou con dificultades económicas. Ante a falta de ánimo e actitude positiva, axúdalles a manter un envellecemento saudable, un desenvolvemento persoal e unha vellez activa. “O noso fin é paliar na medida do posible a soidade, o illamento e a inactividade”, indica. Desenvólvense actividades en Madrid, Xaén, Murcia, Sevilla, Santiago e Granada.

UDP conta cun Programa de Voluntariado Social de Maiores, que realizan tarefas de acompañamento a maiores dependentes en situación de illamento e soidade circunstancial ou habitual. O programa desenvólvese nun total de 156 localidades de seis comunidades autónomas.

A Fundación Ande presta servizos ás persoas con discapacidade intelectual e ás persoas maiores “con máis graves carencias e necesidades”. Traballa en residencias, centros ocupacionais, centros de día, vivendas tuteladas e centros especiais de emprego.

Desenvolvemento e Asistencia leva a cabo labores de acompañamento a maiores en domicilio e voluntariado en residencias. Na súa propia casa, as persoas voluntarias atenden aos maiores “para facerlles un intre de compañía, prestarlles apoio e axudarlles a realizar pequenas tarefas”. En residencias, téntase prestar unha atención individualizada.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións