Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Familias separadas pola migración

Una das cuestións que máis preocupa é a situación en que se atopan os fillos, a miles de quilómetros de distancia

Img familia transoceanica2 listado Imaxe: Acobe

Cando unha persoa emigra, a miúdo, faino soa ou en parella. Non é frecuente desprazarse en compañía de toda a familia, senón que o habitual é deixar aos fillos no país de orixe, ao coidado de avós, tíos ou amigos. Esta situación provoca, en ocasións, dúbidas achega do estado dos pequenos Como saber que os menores, a miles de quilómetros de distancia, atópanse ben cando o único contacto é unha chamada telefónica á semana?

Img familia transoceanica2 articuloImagen: Acobe

Miles de quilómetros separan por centos de menores dos seus pais, unha distancia enorme que, en ocasións, deixa en penumbra a situación en que se atopan os pequenos. Para algunhas familias inmigrantes, o fío telefónico é o único medio de contacto, pero ningunha garantía. “Normalmente, os fillos déixanse a cargo dun familiar, pero non con poderes legais, o que significa que dependen das persoas adultas que están en España”, explica a responsable da área Social de Acobe , Josune Huidrobo. Esta entidade traballa, a través do Centro Hispano-Boliviano de Madrid, con inmigrantes de orixe boliviana que residen no noso país. Para eles -e os seus familiares en Bolivia- puxo en marcha, hai aproximadamente un ano e medio, o programa “Familia transoceánica”.

Con oficinas nas dúas beiras, en España e en Bolivia, Acobe facilita as relacións familiares mediante esta iniciativa, cuxos servizos son totalmente gratuítos. “O noso traballo comeza no momento no que as familias acoden a nós con dúbidas sobre a situación dos seus seres queridos”, indica Huidobro. Pais que notan tristes aos seus fillos cando falan con eles por teléfono ou non conseguen contactar con eles porque, cada vez que lles chaman, dinlles que saíron. Adultos aos que un veciño alerta sobre un posible abandono dos menores ou familias en Bolivia que levan un tempo sen ter noticias desde España son os principais usuarios: “Normalmente, todos veñen con dúbidas. A tantos quilómetros de distancia, é moi difícil recoñecer os síntomas dunha situación de vulnerabilidade”.

A miúdo, os menores dependen legalmente das persoas adultas que están en España, a miles de quilómetros

A incógnita convértese en sufrimento. Unha conversación semanal por teléfono queda escasa. Por iso, os obxectivos principais do programa consisten en fortalecer os núcleos familiares e intervir en situacións de risco. “Para iso, facemos atención interdisciplinar nos dous países. Nun 90% dos casos, atendemos a menores en Bolivia e a adultos en España”, precisa Huidobro.

Relación a distancia

Segundo o estudo “Situación xeral dos bolivianos en España”, realizado por Acobe, o 31,7% dos inmigrantes de orixe boliviana que residen no noso país -un total de 239.942, segundo o avance do padrón do Instituto Nacional de Estatística (INE) a 1 de xaneiro de 2008- non ten ningún familiar aquí. De feito, o 50,5% asegura que as razóns para desprazarse tan lonxe son aforrar e regresar ao seu país, para o que están dispostos a traballar “no que sexa”. As remesas reflicten a súa principal meta: un 71,3% envía diñeiro a Bolivia, xeralmente, cunha frecuencia mensual (51,7%) e unha cantidade que oscila entre 50 e 600 euros (28,7%).

Doutra banda, o estudo tamén revela que o 62,5% das persoas enquisadas reside en España en situación irregular. Só o 30,7% ten “papeis” e o 6,8% atópase en trámites. “É unha situación de extrema vulnerabilidade”, lamenta Huidobro.
En canto ao lugar de orixe, segundo o informe, a inmigración boliviana procede maioritariamente de tres cidades: Cochabamba, A Paz e Santa Cruz. O tres puntos nos que Acobe ten oficinas.

Intervención en varios niveis

Img familia transoc3 articuloImagen: Acobe

O programa “Familia transoceánica” contempla atención en varios niveis. Por unha banda, realízanse sesións grupales nas que se ensina aos adultos a educar na distancia. Aconséllaselles sobre o contido das conversacións telefónicas cos fillos para que, explica Josune Huidobro, “lémbrenlles máis que quérenlles, en lugar de preguntarlles continuamente se obedecen, acoden ao colexio ou se portan ben”. “Os nenos senten presionados. Están afastados dos seus pais e, cando lles chaman o fin de semana ou unha vez por semana, o primeiro que lles preguntan é se fan os deberes ou se lavan os dentes. Só ao final dinlles un ‘quéroche’, pero os pais deben saber que non é necesaria tanta presión”, engade. Hai que demostrar agarimo sempre para que os pequenos sentan libres para contar a verdade: “Han de saber que lles imos a querer en calquera circunstancia, obedecesen ou non. E iso, ou llo repetimos todos os días, ou é moi difícil que o neno o saiba na distancia”.

Outras veces óptase por atencións individuais, con intervención nos dous países. O caso pódese iniciar tanto en España como en Bolivia. Para iso, a persoa ou familia que ten dúbidas debe solicitar axuda. Entón, envíase un informe social ao país no que se sospeita a situación irregular. Nese informe constan os datos dos fillos ou familiares sobre os que se pide información e persoal de Acobe en España ou de Amibe en Bolivia acode a comprobar os feitos. “Visítase o domicilio, sempre con autorización, e fálase coa contorna do menor, veciños e escola principalmente. Procuramos ter varias fontes para que, se se produce unha situación de malos tratos e os menores senten coaccionados, podamos confirmalo”, detalla Josune Huidobro. En función de como se atope o menor, pódese chegar a expor o caso na Defensoría do Menor e interpor unha denuncia.

A dureza dalgunhas situacións fai que a entidade facilite apoio psicolóxico para superalas. Préstase axuda aos avós que se encargan do coidado dos pequenos no lugar de orixe, aos pais que están en España e aos propios menores, se é necesario. Ata agora, esta intervención realízase de maneira presencial na sede de Acobe en Madrid, aínda que, lembra a responsable da área Social, “pódennos pedir axuda por teléfono -912 404 420- ou correo electrónico – acobe@acobe.org– se teñen dúbidas sobre a situación en que se atopan os seus fillos ou outros familiares”.

Outra parte do programa son as videoconferencias, que se establecen coas cidades de Cochabamba, A Paz e Santacruz para unir ás familias que, en ocasións, fai dúas ou tres anos que non ven. Por último, organízanse charlas sobre o uso produtivo das remesas para lembrar aos pais que “as carencias emocionais non se cobren con obxectos materiais”. Axúdase a evitar o sentimento de culpa. “No 99,9% dos casos, os pais viaxan a España por necesidade, por dar unha vida mellor a quen quedan en Bolivia. Con todo, o sentimento de culpa empuxa a enviar unha remesa importante para que os fillos teñan de todo”. Esta práctica, remarca Huidobro, tan só contribúe a “atrasar o obxectivo” de regresar a Bolivia. É fundamental que os adultos trasladen aos menores a realidade, que lles falen do seu traballo e fáganlles entender que se atopan afastados para aforrar diñeiro e regresar con eles canto antes.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións