Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Economía solidaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Graciela Malgesini, responsable de Asuntos Europeos e Incidencia Política de EAPN

O salario mínimo está no limiar da pobreza, case 3 de cada 10 persoas son pobres en España

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 21 de Outubro de 2016

A Rede Europea de Loita contra a Pobreza e a Exclusión Social (EAPN España), presente en 31 países europeos e asesora de todos os partidos políticos en temas de pobreza e exclusión social, deu a coñecer a semana pasada o VIN Informe sobre o Estado da Pobreza que revela que en España 13.334.573 persoas son pobres. O seu responsable en Asuntos Europeos, Graciela Malgesini, sinala que “estas cifras son moi altas”, polo que “é un problema que habería que abordar nun pacto de Estado”. Esta investigadora arxentina vinculada a EAPN desde hai 13 anos destaca que “o 50% dos fogares monoparentais encabezados na súa maioría por mulleres están en situación de risco de exclusión social”. Malgesini, que decidiu traballar no sector social para cambiar as cousas e non só estudalas, advirte de que “hai aspectos visibles que falan da pobreza no noso país, como ter unha alimentación insuficiente, vivir hacinados e non poder comprar medicamentos nin acender a calefacción”.

Como definiría a pobreza de España?

“A taxa AROPE é do 28,6%, é dicir, que máis de 13 millóns de persoas son pobres en España”Hai aspectos visibles que falan da pobreza no noso país. Pobreza é ter unha alimentación insuficiente (non poder comer ou cear), ter unha dieta pobre en nutrientes; non poder facer os tratamentos médicos adecuados porque non se poden comprar medicamentos; nenos que non poden cursar os seus estudos porque non teñen para pagar os libros do colexio ou non poden acudir a ningunha actividade extraescolar… Tamén hai que ter en conta a cantidade de persoas que viven en situación de sinhogarismo e non só que vivan na rúa, senón a realidade de tres ou catro familias hacinadas nunha casa sen ningún tipo de intimidade. A casuística é enorme, desde a avoa que vive soa e ha de decidir se compra os medicamentos ou acende a calefacción, ata a familia con cinco fillos que vive coa renda mínima que cobra da súa comunidade autónoma.

Cal é o nivel de pobreza na actualidade?

A taxa AROPE é do 28,6%, é dicir, case 3 de cada 10 persoas son pobres en España: 13.334.573 persoas. Esta taxa ten en conta tres indicadores: a pobreza relativa, a privación material severa e a baixa intensidade de traballo no fogar. Neste momento, a pobreza relativa (de acordo ao limiar de renda estatal) afecta ao 22,1% da poboación, unha porcentaxe que equivale a 10.383.238 persoas. En España hai 3,5 millóns de persoas que se atopan en situación de pobreza severa con ingresos inferiores aos 4.000 euros ao ano, uns 330 euros ao mes.

Que persoas sofren esa pobreza invisible relacionada coa taxa de privación material?

“Case tres millóns de persoas non teñen acceso a determinados bens e servizos que se consideran fundamentais”A taxa de privación material severa afecta a 2.993.365 persoas e creceu do 4,5% (en 2009) ao 6,4% (en 2015). Son persoas que non teñen acceso a determinados bens e servizos que se consideran fundamentais. Se non se cumpren polo menos catro do nove ítems que describen esta taxa, a persoa atópase en situación de privación material. Entre estes ítems están: non poder afrontar un imprevisto superior a 650 euros, ter atrasos no pago da vivenda, non poder irse de vacacións unha vez ao ano, non poder pór a calefacción, non poder comer proteínas polo menos dúas veces á semana ou non ter lavadora ou televisión.

É o emprego unha garantía para non estar en situación de pobreza?

Hai fogares con baixa intensidade de traballo, é dicir, o número de meses traballados por todos os membros do fogar é mínimo con respecto ao total de meses que poderían traballar. Estamos a falar do 15,4% da poboación de entre 0 e 59 anos, 5.473.846 persoas que viven en fogares con moi pouco emprego. En Europa ese valor é do 11% porque España achega unha gran alta taxa de desemprego. Durante o último semestre o paro en Europa baixou, salvo en países como España, Portugal, Grecia, Italia e os países do leste.

A que se debe este aumento dos traballadores pobres?

“A OIT recomendou ao Goberno de España que aumente o salario mínimo”Os salarios se han ido depreciando con respecto ao resto de rendas, perderon gran capacidade de compra no último período da crise. E sobre todo débese a que o salario mínimo está no limiar da pobreza. Así que, a pouco que gañes o salario mínimo e haxa dous membros na familia, xa estás no limiar da pobreza. Por esa razón a Organización Internacional do Traballo (OIT) recomendou ao Goberno de España que, de face ao seu mercado interno, aumente o salario mínimo e en xeral os soldos dos españois. Con medidas máis expansivas e redistributivas pódese xerar máis crecemento económico e, á súa vez, máis cohesión social.

Cal é a diferenza entre a poboación rica e a poboación pobre?

En España é de sete veces. Aínda así diría que é máis porque os datos que nós utilizamos para facer o informe son os da Enquisa de Condicións de Vida que o Instituto Nacional de Estatística (INE) non publica. Estes datos teñen uns déficits e é que non recollen á poboación máis marxinal. As persoas sen fogar non responden porque é unha sondaxe que se fai na vivenda. Por tanto, hai 35.000 persoas sen fogar que quedan fóra da enquisa. Tamén dubido de que os ultraricos contesten. Os datos de desigualdade, é dicir, ese sete que tamén manexa INE Eurostat, podémolos obter da desigualdade entre o 20% da poboación con máis ingresos e o 20% con menos ingresos. Na UE é de 5,2 veces. Pero cremos que é máis, porque hai datos que revelan que o 10% máis pobre ten o 1,8% de toda a renda.

En que situación está a muller con respecto á pobreza?

A taxa de desemprego é máis alta en mulleres que en homes e a taxa de actividade é máis baixa, é dicir, que hai moitas máis mulleres fose do mercado de traballo. Isto sucede porque existen varios factores discriminatorios con respecto ás mulleres con fillos e que dificulta o seu progreso no mundo laboral. Moitas mulleres deciden subtraerse do mercado laboral e criar aos seus fillos, porque os salarios baixos aos que poden optar non lles compensa o coidado dos fillos. Ao non haber políticas de protección infantil de 0 a 3 anos nin prestacións universais con fillos a cargo como hai noutros países europeos, a situación da muller é enormemente fráxil, sobre todo en fogares monoparentais, nos que o 50% deles encabezados por mulleres están en situación de risco de exclusión social. As pensións que teñen as mulleres tamén son máis baixas, pois moitas delas estiveron facendo menos achegues ou porque viviron unha diferenza de salario en torno ao 18%. A brecha das pensións entre homes e mulleres en Europa é do 39%. Os datos do informe poden confundir, porque se mide a taxa de poboación activa e os que máis empregados están son os homes.

Como se podería acabar coa pobreza infantil?

“En España deberían existir as prestacións universais por fillos a cargo”Outro ano máis o risco de pobreza e exclusión social afecta a máis de 3 nenos e nenas de cada 10. En España, como noutros países europeos, deberían existir as prestacións universais por fillos a cargo que con niveis de renda baixos son extremadamente importantes. Son prestacións dirixidas a cada neno. O que está a suceder é que cada vez máis persoas deixan de ter fillos e a taxa de natalidade é a máis baixa da historia: estamos en menos de 1,2 nenos por fogar. E as perspectivas non son moi halagüeñas, dado que a poboación inmigrante, que é a que máis fillos tiña, emigrou aos seus países. A protección social é un factor de estabilización da economía.

Cal é o compromiso de España e Europa na loita contra a pobreza?

“Pobreza só xera máis pobreza”Dentro da Estratexia Europea 2020, que se lanza no ano 2010, Europa comprométese a sacar da pobreza a 20 millóns de persoas. Esta pobreza mídese de acordo ao indicador sobre pobreza e exclusión social que coñecemos como AROPE. O Goberno de España en 2011 comprometeuse a reducir ata o 2020 entre un 1,4 e 1,5 millóns de persoas de face ao 2020. Hai que abordar este problema a nivel dun pacto de Estado, porque son cifras moi altas, e tratar a desigualdade de oportunidades de hoxe e a do futuro. Pobreza só xera máis pobreza, así que é máis rendible combater os problemas sociais hoxe que atallar as consecuencias no futuro.

Indicador AROPE

A Estratexia EU2020 puxo en marcha un indicador específico denominado AROPE (At-Risk-Of Poverty and Exclusion) ou taxa de risco de pobreza e exclusión social. O indicador complementa a medición da pobreza, baseada no monetario, con outros aspectos de exclusión. Ten tres subindicadores:

  • A pobreza relativa. Ten relación co diñeiro que ten a persoa. As cifras que se dan con respecto á pobreza relativa consideran a aquela poboación cuxas rendas están por baixo dun limiar que se fixa no 60% da mediana da renda estatal. Tamén se estima pobreza relativa porque o limiar varía. Se todos volvémonos máis pobres, o limiar baixa.
  • A privación material severa. Ten relación coa capacidade dunha persoa para facer fronte aos gastos na súa vida. Para medirse ten en conta un conxunto de nove ítems, como chegar a fin de mes con dificultade, media dificultade ou baixa dificultade; outro ítem sería poder afrontar un imprevisto non superior a 650 euros.
  • Os fogares con baixa intensidade de traballo (BITH). A intensidade de traballo por fogar defínese como a relación entre o número de meses traballados efectivamente por todos os membros do fogar e o número total de meses que, en teoría, poderían traballar como máximo todas as persoas en idade de traballar do fogar.

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto