Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Entrevista

Hania Zlotnik / Directora da División de Poboación da ONU

O control da inmigración é importante para os propios inmigrantes
Por Iñigo Marauri, Miren Rodríguez 8 de Xuño de 2005
Img hzphotoportada

Demógrafa e experta en movementos migratorios, que estudou con paixón durante máis de trinta anos, a mejicana Hania Zlotnik (Méjico DF, 1952) analiza desde o seu posto de Directora da División de Poboación da ONU un fenómeno ante o que recomenda comprensión, respecto, educación e unha boa regulación. “O control da inmigración é importante para os propios inmigrantes”, advirte.

Como se pode conseguir que o mundo desenvolvido vexa a inmigración como un enriquecemento e non como unha agresión?

Non vai ser fácil. A inmigración ten moitas cousas que son moi boas e algunhas cousas que non o son tanto. A poboación vai notar antes as cousas malas que as positivas. Os medios de comunicación teñen aí unha responsabilidade importante, porque o único que están a presentar sobre a inmigración son aspectos negativos. O problema tamén está en que as cousas positivas son moi etéreas, mentres que se un cre que ao seu fillo quitoulle o traballo un emigrante, tómao como unha afronta persoal. Non todos os emigrantes son perfectos. E se un comete un crime e ese é o que se nota, asociar inmigración con crime é moi fácil. Todos os aspectos positivos son moi inefables, mentres que os negativos son moi concretos. Non é fácil que a poboación vexa nun período moi curto de tempo como aparece un número notable de inmigrantes e véxanlles traballando nunha cousa e digan “ai, que bo, querémolos moito”. Hai que seguir dicíndolles que a inmigración non é mala, pero ninguén sabe ata que nivel é bo e ata que é malo.

Con que base contan quen asocian inmigración con delincuencia ou maior inseguridade?

Eu discrepo falando de crecemento… Mire, se un emigrante comete un delito e os medios destácano na primeira plana, xa non importa se a delincuencia subiu ou non subiu. Aínda que é un, vólvese a imaxe de todos os emigrantes. Por iso eu non podo mostrar outras estatísticas que digan o contrario, porque non estamos a falar do mesmo. É o mesmo que ocorre coas experiencias persoais. De que che serven as estatísticas se de súpeto no teu pobo alguén se portou mal? Por iso creo que é importante tratar de resaltar o bo, pero ten que ser tamén en forma moi persoal. Cando eu era moi novo e estaba a empezar a estudar estas estatísticas, dicíame: “se a xente soubese que as estatísticas non son tan malas como cren, acollerían mellor aos inmigrantes”. Entón un dos meus amigos, moito máis sabio, díxome: “de verdade crees que se todas as persoas coñecesen estas estatísticas serían mellores cos inmigrantes?” Penseino durante medio minuto e díxenme: “témome que non”. As razóns polas que senten invadidos van seguir tanto se son altas coma se son baixas. Se te sentes invadido é porque na casa de á beira tes a alguén que non se está portando como os teus antigos veciños. Non importa que haxa 20.000 ou só dez. É o de á beira.

Como se pode solucionar?

Con educación, cultura… Tratar de sacar historias que mostren, por exemplo, como sufrían os emigrantes españois en Alemaña, para que a xente vexa que todo o mundo pasou por iso. Tamén é importante que os inmigrantes saiban canto antes que é o que os españois aceptan e que é o que non. A educación dos fillos é moi importante, non crear guetos… pero non é fácil, porque tamén os propios inmigrantes queren estar preto uns doutros para sentirse aceptados por alguén.

Os inmigrantes deben integrarse na sociedade ou a sociedade debe integralos?

É como o tango. Máis vale que os dous bailen. Os emigrantes van ter a tendencia social de estar un á beira do outro. É natural. Pero se os locais ponlle a barreira para que non pasen de aí fórmase un gueto. Entón ningún vai ter razón para tratar co outro. A mellor maneira de integrar é facelo a través da escola.

A economía é o maior inimigo do inmigrante

Cal é o maior inimigo do inmigrante: o medo, a ignorancia…?

A economía é o maior inimigo do inmigrante. Porque cando a economía vai ben, é máis fácil que a xente acepte a chegada de inmigrantes porque os necesitan. Se a economía non fóra ben, estou seguro de que España non deixaría entrar ao mesmo número de inmigrantes legais que o está facendo na actualidade. Dar conta de que non os necesitan. “Van vir aquí para estar desempregados? Non, grazas”, pensarían. Os emigrantes tampouco queren ir a lugares con gran desemprego, porque os primeiros que van sufrir son eles, non van ser os españois. En segundo lugar, se cando a economía deixa de ir ben os inmigrantes non se volven aos seus lugares de orixe, cousa que xeralmente non pasa, aos primeiros aos que van despedir será aos inmigrantes, e xeralmente non teñen os dereitos para dispor dos mesmos servizos sociais que os locais. Son aos que lles vai peor se as cousas non marchan moi ben. Ademais, e así o demostran estudos que se realizaron en Estados Unidos, sempre que a economía sofre reveses crece o rexeitamento aos inmigrantes. E iso que Estados Unidos é un país que se formou por inmigrantes, é dicir, non deixa de ser ir contra un mesmo. Todo o mundo sente moi orgulloso da súa orixe emigrante, pero cando as cousas non van ben, pódese sentir moi enojado contra o último que chegou.

Todo o mundo sente moi orgulloso da súa orixe emigrante, pero cando as cousas non van ben, pódese sentir moi enojado contra o último que chegou

As sociedades desenvolvidas necesitan inmigrantes?

Algunhas xentes din que non tantos como están a chegar. A cuestión é que os necesitan porque hai certos traballos que os locais non queren facer. E máis vale que os locais se dean conta. Agora, existe a teoría de que se os salarios deses traballos subisen, os locais tamén quererían facelos. Pero eu non estou moi segura de que iso sexa certo. Atópasche ademais coa parella que está encantada de ter unha moza inmigrante que coida os seus nenos, pero á que non lle fan feliz os inmigrantes.

A inmigración débese controlar? Como?

Claro. Neste mundo no que hai tantas diferenzas económicas, se non a controlases témese que se produciría unha especie de invasión. Non se vai a facer unha liberalización completa da inmigración xamais, ou non durante as nosas vidas porque vai haber aínda bastantes diferenzas económicas e demográficas entre os países próximos. Vai ter que haber restricións.

Que é o que se pode facer para evitar fenómenos como o das pateras en España ou as costas molladas en Estados Unidos? Reforzar as medidas de seguridade?

En Estados Unidos, cando a loita contra a inmigración acentuouse, a inmigración ilegal multiplicouse. O caso de España é diferente, pero en calquera caso a inmigración ilegal seguirá existindo. Para loitar contra ela, haberá que aplicar as regras e iso desgraciadamente ten que ver con deportacións e sistemas de seguridade. E isto é importante tamén para o benestar dos inmigrantes porque canto maior sexa a sensación da sociedade de que a inmigración non está baixo control, maior vai ser a sensación de que son invadidos. Por iso é moi importante, tanto para os inmigrantes como para a sociedade, que a inmigración se perciba máis que nada como ordenada e legal.

É moi importante, tanto para os inmigrantes como para a sociedade, que a inmigración se perciba máis que nada como ordenada e legal

Hai algún país que teña unha política migratoria que se achegue á ideal?

Depende do que queira facer. Un país como Estados Unidos ten unha política moi ben pensada e moi desenvolvida á súa maneira, e que ten moitísimas cousas boas. Pero neste caso, como en Australia ou Canadá, a idea que lles guiaba era que estaban a construír un país. En Australia e Canadá é mesmo mellor, porque tamén son países menos atractivos que Estados Unidos. En calquera caso, non vexo que en Europa sexa moi posible que se convertan en países como Australia porque non van modificar a política de permisos temporais, que quizá non é o ideal pero é a politicamente viable.

Cal é a tendencia actual dos fenómenos migratorios a escala mundial?

No curso da miña vida de investigadora vina fluctuar sen que a ninguén lle importasen os procesos migratorios porque eran moi baixos nos países desenvolvidos. A verdade é que a ninguén lle importaba a inmigración. En Europa pensábase que xa pecharan as súas portas. De súpeto, cando volve subir, vólvese moi importante. Nos 80 menos do 50% dos emigrantes do mundo acudía aos países desenvolvidos e na actualidade alcanza o 60%. E durante os próximos anos vai seguir sendo así.