Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Dereitos humanos

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Inmigrantes indocumentados, cales son os seus dereitos

Diversos tratados articulan os dereitos de quen carecen de cartón de residencia nun país estranxeiro

Img inmigrantes Imaxe: jose angel

Carecer de documentación non debería afectar á dignidade. Esta debe manterse intacta en calquera circunstancia. Varias normativas internacionais velan por iso, en especial, pola calidade de vida das persoas inmigrantes. A pesar de que non teñan un permiso legal de residencia, manteñen a súa condición de seres humanos, que debe ser respectada e garantida.

Img inmigrantes articuloImagen: josé ángel

Os inmigrantes indocumentados teñen dereitos. A non discriminación e a igualdade son os máis básicos, inherentes a calquera persoa e condición. Pero ademais outra serie de artigos están recollidos en diversos tratados de ámbito rexional e internacional. A propia Declaración Universal dos Dereitos Humanos “confirma que estes se aplican a todas as persoas”, lembra a Plataforma para a Cooperación Internacional sobre Inmigrantes Indocumentados (PICUM). Non hai distincións de raza, sexo, idioma ou relixión.

Están indocumentados quen carecen de permiso de residencia legal nun país diferente ao seu. Este estado administrativo convértelles nun grupo vulnerable e determina en boa parte a calidade de vida no lugar de residencia.

Dereitos Sociais Básicos

O Pacto Internacional sobre Dereitos Económicos, Sociais e Culturais asinouse en 1966, aínda que non entrou en vigor ata 10 anos despois. O seu obxectivo é defender a dignidade de todas as persoas, polo que insta os estados asinantes a garantir o seu exercicio “sen discriminación algunha por motivos de raza, cor, sexo, idioma, relixión, opinión política ou doutra índole, orixe nacional ou social, posición económica, nacemento ou calquera outra condición social”.

No entanto, deixa que os países en desenvolvemento decidan “en que medida garantirán os dereitos económicos” a quen “non sexan nacionais seus”, de acordo aos dereitos humanos e á situación da súa economía nacional. Entre os dereitos que se contemplan neste tratado destacan:

  • O dereito a traballar, é dicir, a ter a oportunidade de gañarse a vida mediante o emprego que escolla ou acepte cada persoa. Para iso, os estados deben comprometerse a pór en práctica as medidas que garantan este dereito, como a implantación de programas ou a aprobación de certas normas.

  • Dereito á seguridade social, “mesmo ao seguro social”.

  • No ámbito familiar, apostar porque este núcleo reciba “a máis ampla protección e asistencia posibles”, tanto para a súa constitución como mentres teña nas súas mans o coidado e a educación dos fillos. Recoñécese unha protección especial ás nais “antes e despois do parto”, así como ás nais que traballen, e contémplanse medidas de protección e asistencia para os nenos e adolescentes.

  • O dereito a un nivel de vida adecuado, cunha mellora continua das condicións é outro obxecto de defensa. Esta premisa engloba á alimentación, o vestido e a vivenda. No primeiro caso, contémplase a cooperación internacional como o medio para que todas as persoas estean protexidas contra a fame.

  • Respecto da saúde, quérese garantir “o goce do máis alto nivel posible de saúde física e mental”, de maneira que se contribúa á redución da mortalidade infantil, o san desenvolvemento dos nenos, a prevención e o tratamento das enfermidades, e asistencia médica e servizos médicos en caso de enfermidade.

  • Recoñécese o dereito á educación como ferramenta para o desenvolvemento da personalidade humana, a capacitación, a comprensión, a tolerancia e a amizade. Por iso, regúlase un ensino primario obrigatoria e gratuíta, e un ensino secundario “técnica e profesional, xeneralizada e accesible a todos”.

  • A participación na vida cultural e os beneficios do progreso científico e das súas aplicacións son outros dereitos recoñecidos.

Ata o momento, o Pacto conta co apoio de 160 países, entre eles España, que o asinou en 1976 e ratificouno ao ano seguinte. Por este motivo, como o resto das partes, debe render contas ante o Comité de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais, composto por 18 expertos de diferentes lugares. As partes asinantes comprométense a entregar informes sobre as medidas que adoptasen e os progresos para asegurar o respecto de todos os dereitos.

Cúmprense en España?

PICUM analizou o cumprimento en España destes e outros dereitos sociais. Así concluíu que o dereito ao aloxamento queda garantido a través de propostas como a de Provivienda, en Madrid, que media para que inmigrantes accedan a vivendas de aluguer. O programa recibiu o Recoñecemento Europeo de boas practicas.

O dereito á educación é un dos máis aceptados, posto que a educación para os menores é obrigatoria

En canto á asistencia sanitaria, lembra que a Lei aprobada en 2001 “garante a asistencia sanitaria para as mulleres e os menores de idade, e para os inmigrantes indocumentados que estean empadroados”. Se embargo, recoñece que é unha lei estatal, mentres que cada comunidade autónoma ten as súas propias competencias en materia de sanidade.

O dereito á educación é un dos máis aceptados e con mellor nivel de cumprimento. Posto que a educación para os menores é obrigatoria, tamén os pequenos inmigrantes deben asistir ao colexio, sexa cal for a súa situación. Un aspecto que non se puido confirmar é a asistencia legal “gratuíta de xuristas e avogados”. No entanto, este servizo préstano varios ONG, polo que queda cuberto dalgunha maneira.

Tratados internacionais

Os Dereitos Humanos ou o dereito internacional teñen carácter universal. “Detallan que individuos ou grupos poden esperar e/ou reclamar certos dereitos ou beneficios dos gobernos”, explica PICUM. Articulan unha serie de dereitos fundamentais para que estes non se limiten nin se neguen ás persoas inmigrantes.

De igual forma, a Convención internacional sobre a protección dos dereitos de todos os traballadores migratorios e dos seus familiares recoñece certas condicións a todas as persoas que realicen ou realizasen unha actividade remunerada nun estado do que non sexan nacionais.

A Convención sobre o estatuto dos refuxiados é un instrumento específico de protección deste grupo, con fins similares á Convención para reducir os casos de apatridia e a Declaración das Nacións Unidas sobre a eliminación de todas as formas de discriminación racial.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións