Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Dereitos humanos

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Isabel Rodríguez, autora do libro ‘Goundi. Unhas vacacións diferentes’

Ninguén está preparado para ver morrer a un neno

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Sábado, 26deDecembrode2009

“Descubrín unhas vacacións diferentes en 1992, cando fun con Mario, o meu marido, ao hospital de Goundi en Chad”. Así comeza Isabel Rodríguez o relato dunha aventura, xa cotiá na súa vida. ‘Goundi. Unhas vacacións diferentes’ (Plataforma Editorial, 2009) é a historia dunha parella que aproveitou o seu tempo libre para dedicarllo aos demais e descubriu que os outros tiñan moito máis que ofrecerlles a eles. Cada dous anos, Isabel e Mario permanecen en Goundi durante dous meses -o tempo que duran as súas vacacións- para atender ás persoas enfermas que ingresan no hospital. O resto do tempo, compaxinan a súa vida diaria coa organización de actividades e iniciativas de recadación para financiar e manter abertas as portas do centro.

De Barcelona a Chad, como se decidiron a viaxar miles de quilómetros ata Goundi?

Foi casual. Ese ano tiña que volver ao Congo Brazaville para culminar unha segunda acción de cooperación sanitaria xunto ao meu marido, pero xusto desatouse na zona unha revolta militar. O cónsul advertiunos para que non acudísemos e entón ofrecemos os nosos servizos a Intermón Oxfam. Alí coñecemos ao pai Lluis Magriña, quen nos presentou ao pai Angelo Gherardi, fundador da Misión de Goundi en Chad. El atopábase de visita en Barcelona e, dunha breve conversación, saíu o noso compromiso para substituír cada dous anos o traballo de cirurxía, traumatología e ginecología que desempeñaba o pai Francesc Cortadellas en Goundi. Deste xeito, nós teriamos unhas vacacións diferentes e el podería descansar.

Viaxou co seu marido, Mario Ubach, que misión tiña cada un?

“Tiven que espabilar dun día para outro porque o volume de enfermos era importante”

Mario encargouse das urxencias, cirurxía programada, yesos, curas ambulatorias e curas de hospitalización, mentres eu axudaba nas tarefas que podía. En quirófano, facilitáballe os instrumentos necesarios para as operacións e no dispensario, colaboraba nas curas. Aínda non tiña o título de enfermeira, carecía de experiencia e tiven que espabilar dun día para outro porque o volume de enfermos era importante.

Tras atender a súa primeira urxencia recentemente chegada -unha muller embarazada con problemas no parto-, relata como se enfrontou ao traballo en Pediatría, con sete nenos en coma que ingresaran por meninxite palúdica. O sete morreron ese día. Está preparada algunha persoa para vivir esta situación?

Ninguén está preparado para algo así, resístese porque estamos alí para dar un servizo e necesítannos, non podemos desfallecer e o corpo aguanta, pero queda rexistrado na alma e no subconsciente, non só polos nenos, senón tamén pola dor das nais e a impotencia ante a fatalidade. É moi doloroso ver morrer.

Os efectos da malnutrición nos nenos son patentes. Nun momento do libro narra que, mentres trataba a un bebé de dous anos que pesaba 5,6 quilos, unha amiga desde Barcelona envioulle un correo electrónico para contarlle que o seu fillo, de 18 meses, pesaba xa 12,8 quilos. Que papel cumpren os centros nutricionais?

Non teño experiencia en centros nutricionais, tan só no de Goundi. Alí acóllese aos bebés malnutridos, de baixo peso e quen quedan orfos despois do parto. Estes últimos permanecen ata que cumpren tres anos e pasan a vivir cun membro da familia. En total, o Centro Nutricional de Goundi alimenta a unha media de 60 nenos ao mes. O Chad é un dos países cunha taxa de mortalidade infantil máis alta, alcanza o 50% en total e un 20% dos nenos non chega ao cinco anos de idade. O centro protexe e vea pola vulnerabilidade dos nenos nos seus primeiros anos de vida.

As crenzas ocupan un lugar destacado na sociedade africana. Unha delas, defende a ablación das mulleres, ás veces aínda nenas, que mesmo a desexan e solicitan. Con todo, que consecuencias ten?

Implica risco de infección, complicacións nos alumeamentos, fístulas vesicovaginales, frigidez e, mesmo, a morte por anemia debido á cantidade de sangue que perden.

Nesta primeira viaxe en 1992 impresionáronlle ademais os sumidoiros, as canalizacións taponadas polo lixo, plásticos entre o barro que non deixaban ver as beirarrúas. Mellorou esta estampa desde entón? Que consecuencias teñen estas condicións de vida para a poboación?

A maior parte da capital, N’Djamena, segue sen iluminación pública, nin servizo de recollida de lixos, conducións de auga potable e residual. Excepto o barrio onde se sitúa o Palacio Presidencial. Esta situación favorece as enfermidades dixestivas derivadas do uso de auga contaminada e as enfermidades da pel, por falta de hixiene da poboación./imgs/2009/12/isabel33-articulo.jpg

Foi fácil integrarse nun ambiente tan distinto á súa contorna habitual? Que boto máis en falta e que aprendeu a valorar?

“Descubrín que o sinxelo me cara a feliz, que con menos tamén se vive”

Foi fácil porque o ambiente, aínda que distinto, desprendía amor e entrega. Descubrín que o sinxelo me cara a feliz, que con menos tamén se vive, e valorei o gran exemplo recibido ao convivir xunto aos misioneiros e monxas.

Abrir unha billa e que salga auga potable ou pulsar un interruptor e que se acenda unha luz é un luxo. No seu lugar, en Goundi a auga está na súa maioría contaminada e a corrente eléctrica só funciona de cinco a sete e media da tarde. Que se aprende cando se vive nestas condicións?

Apréndese o significado do día a día de quen viven alí, as súas dificultades para todo: carrexar leña para combustible, extraer auga dos pozos, desprazamentos a pé. Precisan moito tempo para resolver situacións que para nós son instantáneas e sen esforzo algún, así que se aprende a valorar moitísimo todo.

Escribiu sobre pequenos poboados con casas de barro e teitos de follas, sobre nenos espidos en cálelas pero sempre alegres. Cal é o segredo da súa felicidade, mentres espertan compaixón nos países do Norte?

Diría que a súa realidade, non o seu segredo, é outra. Ao non ter nada e descoñecer outras cousas, non ambicionan, non atesouran, non son dependentes de nada. Viven o momento e o agora. Son libres e, ao seu modo, son felices. Espertan compaixón nos países do Norte porque os vemos cos ollos do consumismo, do confort, da denominada calidade de vida que nos creamos.

Ao referirse ao verán de 2009 sinala que foi “algo distinto” xa que o seu marido tivo baixo a súa tutela, para iniciar na cirurxía, a tres estudantes de cuarto curso da Facultade de Medicina Lle Bon Samaritain de N’Djamena. Que supuxo esta experiencia para os mozos?

Para eles supuxo a oportunidade de practicar e aprender durante as 24 horas do día cun profesor experimentado en cirurxía. Para Mario, o meu marido, foi unha experiencia inesquecible. A capacidade e interese demostrada polos estudantes foi incrible, unha actitude pouco ou nada habitual no noso mundo occidental.

Segundo a súa experiencia como cooperante, como describiría o traballo destes profesionais?

“Espertan compaixón nos países do Norte porque os vemos cos ollos da denominada calidade de vida que nos creamos”

Os cooperantes son persoas que realizan un traballo remunerado, a diferenza do voluntario que o fai de maneira gratuíta. Pero ambos actúan baixo a dirección dunha organización local, estatal ou outra, en todo tipo de ámbitos. Remunerado ou non, o seu traballo non ten prezo, porque deixan o país propio, a familia e o confort para ir lonxe a entregar coñecemento e dispoñibilidade.

Contan coa seguridade, protección e garantías necesarias?

No noso caso, non contamos con ningunha seguridade, protección ou garantía xa que nin sequera hai representación diplomática en Chad. Na capital, N’Djamena, atópase o cónsul honorario español, que canaliza as actuacións que se deben seguir, a través do consulado francés ou a través do consulado español en Camerún e dispomos dun seguro de repatriación privado.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións