Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

José María Herranz da Casa, investigador e autor dunha tese sobre a transparencia nas organizacións non lucrativas

Calquera escándalo nunha ONG supón graves consecuencias para a credibilidade de todo o sector

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 22deAgostode2007

José María Herranz da Casa (Alacante, 1973) recibiu o pasado ano o Premio á mellor comunicación para mozos investigadores menores de 35 anos. O galardón foille concedido por un traballo sobre a xestión da transparencia nas organizacións non lucrativas (ONL), unha síntese da súa tese doutoral. Gran coñecedor do tema, na súa opinión, a credibilidade da ONG quedou en dúbida tras as presuntas irregularidades detectadas na xestión dalgunhas entidades. Por iso, avoga por reforzar os vínculos entre os cidadáns e as organizacións, ás que reprocha que ás veces limiten esta comunicación a “accións de publicidade e mercadotecnia para recadar fondos”. Desde a Universidade Europea Miguel de Cervantes de Valladolid, onde imparte clases, Herranz da Casa asegura que a supervivencia da ONG dependerá da transparencia no seu comportamento diario. Unha tarefa na que contan coa axuda das novas tecnoloxías para chegar á sociedade, pero que non depende exclusivamente destas.

A súa tese doutoral defende a comunicación como elemento xerador de transparencia nas organizacións non lucrativas quen deben ser os interlocutores desa comunicación?

Efectivamente, a xestión da comunicación pode ser un elemento xerador de transparencia, pero debe entenderse como unha relación con cada un dos públicos, desde os traballadores e beneficiarios ata os socios ou voluntarios. Neste proceso, deben participar todos os membros da entidade, xa que se trata dunha responsabilidade diaria e compartida, que debe dirixirse e coordinarse desde a xunta directiva, se se trata dunha asociación, ou desde o padroado, no caso das fundacións.

Cre que as organizacións non lucrativas seguen este esquema?

Segundo os estudos existentes sobre o desenvolvemento da comunicación como estratexia nas organizacións non lucrativas, en xeral, podemos dicir que é escaso. En ocasións, redúcese a accións de publicidade e mercadotecnia para recadar fondos. Partindo deste punto, tamén hai que sinalar que moitas organizacións xestionan a súa comunicación de maneira intuitiva, sen planificar, sen un esquema previo. O problema de non seguir un criterio planificado é que non se poden ver os resultados, nin se poden expor obxectivos que supoñan un verdadeiro compromiso para ser eficientes e eficaces no desenvolvemento de políticas de comunicación e transparencia.

Considera que, por esta razón, cando se destapa un escándalo nunha organización é inevitable que se semente a dúbida no resto?

Calquera escándalo supón graves consecuencias para a credibilidade de todo o sector e, en consecuencia, xera dúbidas, desconfianza e sospeitas. Isto ocorre en maior medida se se trata dun sector como este, onde moi poucas organizacións teñen unha reputación e recoñecemento suficiente como para afrontar con garantías procesos de crises.

“A ONG teñen que gañar espazo público para lograr sensibilizar, educar e crear unha cultura solidaria participativa”

Neste sentido, en que momento atópase o sector non lucrativo en España?

Algúns estudos nacionais e internacionais afirman que o sector non lucrativo é no que máis confían os cidadáns, fronte a outras institucións como os gobernos, as empresas, a igrexa ou os medios de comunicación. Con todo, é necesario reforzar os vínculos entre os cidadáns e as organizacións. Estas teñen que gañar espazo público para lograr sensibilizar, educar e crear unha cultura solidaria participativa que fomente unha cidadanía responsable coa súa contorna. Este é o camiño para que estas organizacións conquisten a lexitimidade social e os apoios que apoien o seu labor.

Existen mecanismos suficientes para conseguilo e que a sociedade teña acceso a toda a información que xera transparencia: número de socios, número de voluntarios, ingresos e gastos das entidades…?

As novas tecnoloxías ábrennos o camiño para ese acceso á información, pero a transparencia non é unha cuestión que dependa exclusivamente desa circunstancia, senón que debe ser un intercambio que busque o compromiso cidadán. Por exemplo, se un concello apoia un proxecto dunha ONG local e asume esa responsabilidade ante os seus cidadáns, é necesario que a propia organización renda contas públicas para mostrar aos veciños da localidade que fai co seu diñeiro. Ademais, deberá tamén mostrar como se utilizan eses fondos e o beneficio e a achega que fan ao benestar social da cidade. Isto conséguese informando, pero tamén abrindo a organización a todos e tentando buscar o compromiso e a participación dos cidadáns.

“Para lograr a súa supervivencia, as organizacións terán que xestionar adecuadamente a súa comunicación e ser transparentes no seu comportamento diario”

Dependerá diso a supervivencia da ONG?

A supervivencia dependerá da súa capacidade para relacionarse con todo a súa contorna, é dicir, cos cidadáns, empresas, administracións, medios de comunicación, universidade… Tamén dependerá da súa capacidade para axuntar esforzos con outras organizacións e demostrar que poden crear riqueza e valores. Para iso, terán que xestionar adecuadamente a súa comunicación e ser transparentes no seu comportamento diario.

Outro elemento creador de riqueza é o emprego, que importancia xoga neste ámbito a economía social?

Desde hai varios anos, na Universidade Católica de Ávila realizamos un labor de estudo sobre a economía social e temas como a inmigración, a responsabilidade social, o emprego ou o desenvolvemento rural. O último libro que se publicou analiza a situación da economía social de mercado -cooperativas, sociedades laborais, empresas de inserción, mutualidades ou centros especiais de emprego- e a de non mercado -asociacións e fundacións de Castela e León-. Entre as conclusións, pódese demostrar que as empresas de economía social están a impulsar o desenvolvemento de comarcas moi empobrecidas pola falta de poboación. En España, as cooperativas e as sociedades laborais xeran máis de 425.000 empregos e permiten que en zonas rurais extensas, como Castela e León, os produtores agrícolas poidan asociarse e comercializar mellor os seus produtos.

Cre entón que, na era da globalización, é indispensable que haxa sitio para a economía social?

Na actualidade, a globalización permite que eu poida tomar en España un café que foi producido por unha cooperativa en Nicaragua. Estas organizacións permitiron ao longo dos anos axuntar o esforzo de traballadores e produtores para lograr satisfacer necesidades económicas, sociais e vantaxes competitivas. Segundo a Alianza Internacional de Cooperativas, hai máis de 800 millóns de persoas que son membros de cooperativas en todo o mundo e, na actualidade, son a única alternativa económica e social para saír adiante.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións