Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

José María Medina. Presidente da Coordinadora de ONGD para o desenvolvemento

As ONGD non solicitamos o 0,7% para incrementar o noso financiamento, é unha cuestión de xustiza

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 01 de Novembro de 2006

José Mª Medina Rei (Córdoba, 1965) é o presidente da Coordinadora de ONG para o desenvolvemento (ONGD), unha federación que representa a máis de 450 organizacións dedicadas á cooperación internacional e a acción humanitaria. Este licenciado en Dereito é un gran coñecedor da realidade que viven moitos dos países pobres, xa que traballou como cooperante durante sete anos na República Dominicana e mantivo diversas responsabilidades no departamento de proxectos de Mans Unidas entre 1997 e 2000. Medina coñece moi preto os problemas e as necesidades da ONG españolas, xa que ademais do seu papel como presidente na Coordinadora de ONGD, ocupa a dirección da ONGD Prosalus. Por iso é polo que ante a noticia de que o Goberno vaia a incrementar ao 0,7% a porcentaxe do IRPF destinado á ONG, Medina realice a seguinte reflexión: “Temos que lembrar que as ONGD non solicitamos o 0,7% para incrementar o noso financiamento -de feito as ONGD xestionan só entre o 15% e o 18 % da AOD-, senón porque é unha cuestión de xustiza e de compromisos adquiridos polos países ricos co desenvolvemento dos países do Sur”. “A axuda dos países ricos ha diminuído un 25% nos últimos 15 anos e destinan, proporcionalmente á súa renda, a metade de axuda que nos anos 60”, revela.

Que papel representa a CONGDE para a ONG españolas e para a sociedade en xeral?

A Coordinadora de ONGD é unha federación que representa a máis de 450 organizacións dedicadas á cooperación internacional e a acción humanitaria. Todas as organizacións compartimos un proxecto común, a erradicación da pobreza, e asumimos como forma de autorregulación o Código de Conduta para garantir que a nosa actuación se asenta sobre uns principios éticos. A CONGDE é a única plataforma estatal que agrupa ás organizacións de acción humanitaria e desenvolvemento en España, é un lugar de debate e reflexión onde compartir experiencias e expor propostas comúns.

Por que debe inscribirse unha ONG na Coordinadora? Que beneficio obtén?

A Coordinadora é un punto de encontro para as ONGD. Trabállase en grupos temáticos (Acción Humanitaria, Auga, Comunicación, Coordinadoras Autonómicas, Educación para o Desenvolvemento, Financiamento para o Desenvolvemento, Xénero e Desenvolvemento, Redes para o Cambio, Unión Europea, Voluntariado,…) onde as ONGD pon o seu traballo ao servizo do colectivo e coordinan actividades conxuntas. Tamén se presta servizos ao colectivo das ONGD como formación, asesoramento, recursos, información…, e dáse coñecer o traballo das ONGD. Traballar unidos en determinados aspectos ?como a incidencia política- dálle máis forza ás nosas propostas. Ser membro da CONGDE será interesante para aquelas organizacións que, compartindo os principios do Código de Conduta, estean interesadas en traballar xuntos especialmente nos campos da sensibilización e a incidencia.“Ser membro da CONGDE será interesante para aquelas organizacións que estean interesadas en traballar nos campos da sensibilización e a incidencia”

Que diferenza a unha ONG dunha ONGD? E a unha ONG de calquera outra asociación ou fundación?

En España as entidades sen ánimo de lucro poden constituírse baixo a forma xurídica de asociación (agrupación de persoas para a procura dun determinado obxectivo social) ou fundación (adscrición dun patrimonio a unha finalidade). Por tanto poden constituírse ONG de ambas as formas. Dentro do ámbito da ONG adóitanse distinguir catro grupos: as de acción social, que traballan con colectivos en situación ou risco de exclusión dentro do noso territorio nacional; as de defensa e promoción dos dereitos humanos; as de defensa e promoción do medio ambiente; as de cooperación ao desenvolvemento e acción humanitaria, ONGD, que traballamos para apoiar o desenvolvemento dos países empobrecidos.

Que hai que facer para crear unha ONG? Cales son os pasos a seguir?

Dependendo do ámbito de actuación (estatal, autonómico ou local), hai que rexistrarse no Ministerio do Interior, na Comunidade Autónoma ou no Concello. É necesario realizar unha acta fundacional e uns estatutos. Toda a información pode atoparse nesta dirección.

É o noso país nos últimos anos multiplicouse o número de ONG, cada día aparecen máis, desde o seu punto de vista, a que se debe? Existe algún mecanismo para diferenciar as organizacións que se crean con fins reais solidarios das que o fan por outros fins?

A ONG son un instrumento para que a cidadanía mobilícese, coordínese e implíquese na construción dun mundo máis habitable,“A ONG son un instrumento para que a cidadanía mobilícese, coordínese e implíquese na construción dun mundo máis habitable” xa sexa loitando por un mundo máis xusto e igualitario, por un desenvolvemento sustentable, polos dereitos humanos ou pola inclusión social de todas as persoas. O crecemento non só do número de ONG, senón do número de persoas que participan como voluntarias ou como socias significa unha evolución do movemento asociacionista en España e manifesta un desexo explícito da cidadanía por mellorar as cousas. Todas a ONG son entidades non lucrativas e non teñen entre os seus fins lograr beneficios económicos. O propio marco legal establece que deben render contas ante institucións oficiais (rexistro de asociacións do Ministerio do Interior, Protectorados de Fundacións), presentando informes periódicos da súa actividade e da súa xestión. Para algunhas é mesmo obrigatorio someterse a unha auditoria independente anual.

Que valoración realiza da manifestación convocada pola Alianza Española contra a Pobreza e celebrada o pasado 21 de outubro baixo a lema ‘Rebélache contra a pobreza. Máis feitos e menos palabras’?

Nunca antes en España creouse un movemento tan importante no que miles de organizacións sociais estean involucradas conxuntamente para lograr erradicar a pobreza no mundo. Nunha semana realizáronse 100 actividades en 40 cidades, así como manifestacións onde participaron ao redor de 140.000 persoas. É un movemento de gran relevancia, que non acaba aquí, senón que continuará realizando máis accións ata que se consiga que España, pertencente ao conxunto dos países máis ricos do mundo, impulse coa maior urxencia un conxunto de medidas concretas para que os países empobrecidos dispoñan de oportunidades reais para saír da pobreza.

Neste camiño cara á redución da pobreza, que papel xogan a ONG españolas?

Creo que as ONGD en xeral temos claro que os proxectos de desenvolvemento que apoiamos son unha resposta moi limitada e concreta fronte a problemas moi grandes e amplos. Pero cada un deses proxectos, se resultan exitosos, son unha demostración práctica de que se poden facer avances, poden constituír exemplos replicables para as políticas públicas locais, poden ser unha resposta válida para un grupo de poboación e, sobre todo, son unha gran oportunidade para apoiar o fortalecemento e a organización da sociedade civil local para que teñan capacidade de incidir nas políticas públicas.

Temos que ser conscientes de que hai outros actores do escenario internacional que teñen nas súas mans os recursos e o poder para dar respostas máis profundas e estruturais a eses problemas: gobernos, organismos internacionais, grandes empresas… As ONGD debemos incidir positivamente na actuación de todos estes actores, é parte da nosa razón de ser. Debemos colaborar na procura de solucións equitativas e sustentables, facéndoo desde unha formulación fundamental de solidariedade e desde unha posición de independencia.“Debemos colaborar na procura de solucións equitativas e sustentables, facéndoo desde unha formulación fundamental de solidariedade e desde unha posición de independencia” As ONGD debemos traballar para cambiar as cousas desde as causas dos problemas, desde a súa orixe, para que se tomen as medidas definitivas e eficaces para a erradicación da pobreza no mundo.

Hai unhas semanas celebrouse o Sexto Congreso Fundraising, onde se debateu a transparencia e a xestión da ONG, considera que a ONG españolas son o suficientemente transparentes?

As ONGD da Coordinadora sométense a auditorías externas para o control das súas contas. Nos últimos anos están a implantar voluntariamente sistemas da calidade co propósito de mellorar a eficacia e a eficiencia da xestión dos recursos que a sociedade pon á súa disposición. Cada ano a Coordinadora expón clara e publicamente información detallada sobre a orixe dos fondos da ONG federadas e sobre os proxectos e actividades que desenvolven tanto en España como nos Países do Sur. Así mesmo, todas as ONGD da Coordinadora asinaron o Código de Conduta da CONGDE.

En que consiste exactamente este Código de Conduta?

Ademais de ser un marco de referencia no que se establecen principios de actuación xerais aceptados por todas elas, o Código de Conduta ten especial significado no deseño de accións de comunicación e de relación con financiadores privados, contribuíndo á autorregulación da actividade das propias ONGD nesta materia.

Como acolleron a noticia de que o Goberno vai incrementar ao 0,7% a porcentaxe do IRPF destinado á ONG? Cal é o seguinte paso?

Os fondos que proveñen do IRPF dos contribuíntes destínanse fundamentalmente ao financiamento de actividades desenvolvidas por ONG de acción social, é dicir, organizacións que traballan por lograr a cohesión e a inclusión social en todas as súas dimensións e por evitar que determinados colectivos sociais queden excluídos duns niveis suficientes de benestar dentro do noso país. Parécenos moi positivo que estas organizacións reciban un maior apoio, dado o importante servizo que prestan á nosa sociedade.

O histórico 0,7% que reivindicamos a ONG de Desenvolvemento desde hai moitos anos é o 0,7% do Produto Interior Bruto ou da Renda Nacional Bruta (riqueza xerada anualmente por un país) que debe ser destinado para Axuda Oficial ao Desenvolvemento (AOD),“O histórico 0,7% que reivindicamos a ONG de Desenvolvemento desde hai moitos anos é o 0,7% do Produto Interior Bruto ou da Renda Nacional Bruta que debe ser destinado para Axuda Oficial ao Desenvolvemento (AOD)” que é a axuda que se destina a países empobrecidos do planeta. Aínda estamos moi lonxe de alcanzar o devandito compromiso -que se acordou en Nacións Unidas hai máis de 30 anos- dado que en 2006 España destinou un 0,35% da RNB para AOD. Temos que lembrar que as ONGD non solicitamos o 0,7% para incrementar o noso financiamento -de feito as ONGD xestionan só entre o 15% e o 18 % da AOD- ,senón porque é unha cuestión de xustiza e de compromisos adquiridos polos países ricos co desenvolvemento dos países do Sur. A axuda dos países ricos ha diminuído un 25% nos últimos 15 anos. Destinan, proporcionalmente á súa renda, a metade de axuda que nos anos 60.

Como se financia a Coordinadora de ONGD para o desenvolvemento?

A Coordinadora financia a súa estrutura coas cotas das organizacións federadas. Tamén establece colaboracións con fundacións e empresas, e recibe subvencións das administracións públicas.

Nestes momentos, cantas ONGD hai no noso país?

A Coordinadora representa a máis de 450 ONGD, pero hai moitas máis. É difícil coñecer o número, xa que hai ONGD a nivel estatal, provincial e autonómico. A Axencia Española de Cooperación Internacional (AECI) ten un rexistro de ONGD nas que poden inscribirse aquelas que, realizando actividades de cooperación internacional, queren optar a subvencións deste organismo. Polos datos que coñecemos, actualmente hai máis de 800 ONGD inscritas neste rexistro.

Cales son os obxectivos máis inmediatos da Coordinadora para 2007?

A CONGDE leva unha traxectoria interesante que se remonta xa a 20 anos. Nos últimos anos a Coordinadora veu desenvolvendo un traballo intenso para recuperar espazos de participación na construción dunha boa política de cooperación en España. E ademais tivo unha proxección importante cara á sociedade española a través da campaña Pobreza Cero e a través da Alianza Española contra Pobreza, na que vimos colaborando con moitas e diversas organizacións, plataformas, redes e movementos sociais. Para 2007, hai dúas liñas que son especialmente prioritarias.

Por unha banda, a proposta que estamos a negociar cos partidos políticos para a firma dun Pacto de Estado contra a Pobreza; entendemos que se o noso país quere facer un compromiso serio de achegar para a consecución dos Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio, hai algúns elementos básicos da política de cooperación que deberían estar garantidos durante o próximos dez anos independentemente de que partido estea no Goberno. Doutra banda, cúmprense 20 anos da creación da CONGDE; queremos aproveitar esta ocasión para facer unha reflexión interna orientada á mellora das organizacións e da propia coordinadora. Puxemos en marcha varias liñas temáticas de reflexión, con grupos dedicados a iso, coa posibilidade de ter tamén colaboración de expertos, coa idea de culminar a final de ano cun foro do sector das ONGD que nos sirva de punto de encontro, de celebración deste vixésimo aniversario e sobre todo de oportunidade para crecer e mellorar.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións