Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

José Moisés Martín. Director de ACSUR-As Segovias

Necesítanse políticas públicas que garantan os mesmos dereitos de igualdade para todos os países

José Moisés Martín (Madrid, 1973) representa á Asociación para a Cooperación polo SUR (ACSUR-As Segovias) desde hai máis de dous anos, aínda que o seu labor no ámbito da solidariedade é moi extensa. Leva vinte anos vinculado a ONG e a diferentes asociacións, aínda que foi a partir das mobilizacións do 0,7, celebradas en 1994 e 1995, cando comezou o seu traballo como militante. Desde entón, non cesou o seu labor nesta ONG, que acaba de recibir o premio Pere Casaldáliga á Solidariedade de mans do escritor José Saramago, que defende os dereitos da muller, loita contra os valores e estereotipos sexistas, pola condonación da débeda externa e polo desenvolvemento de auténticas políticas solidarias. “A maior mostra de solidariedade que hai en Europa é a Seguridade Social, un mecanismo que vai máis aló da caridade”. Por iso, subliña que se necesitan políticas públicas que garantan os mesmos dereitos de igualdade para todos os países.

De onde nace o nome das Segovias?

O nome das Segovias está moi relacionado coa orixe desta organización. ACSUR nace en 1986 nunha visita de profesionais progresistas de Cataluña a Nicaragua en apoio á revolución sandinista, e a partir da experiencia que tivemos nesta primeira viaxe decídese crear unha organización para apoiar os procesos de cooperación e de solidariedade cos sandinistas en Nicaragua. Por tanto, chamámonos As Segovias porque este primeiro proxecto que desenvolvemos foi na rexión das Segovias, no norte de Nicaragua. Agora estamos a traballar en 19 países.

Os obxectivos da organización son os mesmos que os de hai 20 anos, cando se creou ACSUR-As Segovias, ou se han ido adaptando ás novas realidades?

O espírito fundacional segue sendo o mesmo, que é apoiar e acompañar aos procesos dos movementos comunitarios, populares e cidadáns nas transformacións democráticas e sociais das nosas sociedades. Así, aínda que o panorama internacional ha cambiado moito desde o ano 1986 a esta parte, a nosa misión institucional segue sendo a mesma.

Fai quince días recibiron o premio Pere Casaldáliga á Solidariedade de mans do escritor José Saramago, quen dixo na entrega que “se estudaron moitas adiccións como o alcol e as drogas, pero non a adicción ao diñeiro, unha enfermidade que a todos nos gusta”. En que medida traballa ACSUR-As Segovias para que os países ricos sexan menos ricos e os pobres menos pobres?

Nós entendemos que a pobreza que hai no mundo non é unha cuestión de casualidades da vida, senón dun sistema fundamentalmente internacional que é o que xera esta desigualdade. O traballo que nós facemos non só ten que ver con proxectos de cooperación a través de proxectos de desenvolvemento produtivo, de reformas ou melloras na habitabilidade dos barrios onde traballamos, senón que tamén temos un compoñente moi importante de incidencia política no norte. Tratamos de cambiar as políticas de comercio, de débeda e de axuda oficial ao desenvolvemento para conseguir un sistema internacional máis xusto.“Tratamos de cambiar as políticas de comercio, de débeda e de axuda oficial ao desenvolvemento para conseguir un sistema internacional máis xusto”

Estes proxectos de cooperación nos países máis necesitados de Centroamérica, Caribe, Marrocos? son ‘proxectos integrais’, que significa isto?

Un proxecto integral baséase en que nun determinado territorio, por exemplo en Managua, e de acordo coas diferentes institucións do lugar, como os poderes públicos, municipalidades, expomos un traballo que ten que ver con melloras produtivas, diversificación da produción, formación comunitaria, intervención en temas de auga, etc. Tratamos de buscar cada un dos elementos que forman parte do proceso económico e social que define o desenvolvemento, de acordo co traballo concertado por parte dos poderes públicos, como cos axentes sociais que interveñen no territorio.

Entre os proxectos integrais e os diferentes programas que forman parte da liña estratexia de ACSUR- As Segovias, cantas persoas traballan nestes momentos nesta ONG?

Un total de 53 persoas profesionais e preto de 120 máis de forma voluntaria.

É necesario ter un perfil determinado para formar parte do equipo de ACSUR-As Segovias?

Nós somos unha asociación, o que significa que a forma máis habitual de colaborar é a través das nosas actividades, mesas redondas, talleres… que están abertos a todo o mundo. Poucas veces enviamos a persoas xente ao terreo que non sexan profesionais, aínda que hai xente con moi boa vontade e moi preparada que podería traballar alí. Pero a situación esixe un resultado profesional que fai que como contrapartida teñamos que ofrecer un marco profesional importante.

Estas persoas que traballan desde ACSUR- As Segovias en España fano principalmente en labores de sensibilización desenvolvendo novas fórmulas de comunicación para chegar a unha maior poboación. En que se consisten?

No ámbito da sensibilización estamos a traballar con varias liñas de comunicación alternativa que permitan dar voz a quen non a teñen agora mesmo, por exemplo a través do vídeo participativo. Isto faise mediante canles asociativas como a economía social, o movemento veciñal, etc. Neste sentido, un dos programas máis importantes que estamos a desenvolver é o ‘Noticiero Internacional de Barrios’, outro deles é ‘Comunicar para Participar’ e outra liña de traballo moi forte é a que se centra no dereito dos e as inmigrantes. Este último baséase no recoñecemento dos seus dereitos, da organización cidadá dos propios inmigrantes e de como poden facer valer uns dereitos que xa teñen para acceder á súa plena cidadanía no conxunto de España.

Falando de inmigrantes e de colectivos marxinados, a ONG que representa é unha das que máis anos leva traballando pola defensa dos dereitos humanos das mulleres e a loita contra os valores e estereotipos sexistas. En concreto, falan de ’empoderar ás mulleres’. Que queren dicir con isto?

O ’empoderamiento’, que máis que unha palabra é un palabro, ten difícil tradución en castelán, pero ten que ver sobre todo coa idea de que non se pode construír un mundo máis xusto se non se ten en conta a máis da metade da poboación.“Non se pode construír un mundo máis xusto se non se ten en conta a máis da metade da poboación” E aínda que en occidente avanzamos moito aínda queda moito camiño: discriminacións salariais, dobres xornadas, violencia doméstica? estes problemas ven multiplicados nos países do sur nos que traballamos, onde apenas existen marcos legais que permitan este acceso á igualdade. Nesta liña, o que facemos é traballar coas organizacións de mulleres de acordo á seguinte metodoloxía: son as propias organizacións de mulleres as que son capaces de acceder a través da reivindicación, do traballo?a conseguir os seus dereitos. ‘Empoderar’ ás mulleres neste sentido significa facilitar as propias capacidades que xa teñen as mulleres para facer fronte a estas restricións dos dereitos. Non se trata tanto de ser asistencial se esta asistencia non vai acompañada dunha reflexión que parte das propias organizacións de mulleres sobre os seus dereitos. Devandito isto, pódese traducir este termo por ‘dotar de poder’ ou facer valer o poder que as mulleres xa teñen para cambiar as cousas.

Ademais da incorporación da muller en todos os proxectos mediante distintas estratexias políticas de traballo coas diversas organizacións de mulleres, en que outros ámbitos prevé traballar ACSUR- As Segovias nos próximos anos?

A estratexia plurianual que temos aprobada fai unha reflexión sobre o mundo no que vivimos e o papel que xoga a sociedade civil, e en como podemos cambiar as cousas. Para iso identificamos cinco ámbitos no que nós, como organización, podemos contribuír máis: ademais do dereito das mulleres, que é un tema central na nosa organización e a nivel transversal, hai outro elemento importante: a democracia participativa, pola que se fomenta e favorece a organización comunitaria nos sitios nos que estamos a traballar. Un terceiro elemento ten que ver coas economías solidarias e o desenvolvemento produtivo, que se basea en buscar novas fórmulas de produción que faciliten o acceso da xente aos mercados máis próximos, á diversificación produtiva, á mellora produtiva sobre todo agrícola? pero tamén desde o punto de vista urbano, cun compoñente moi forte de economía social. O cuarto elemento é o que chamamos hábitat sustentable e saudable, relacionado coa reforma dos espazos comunitarios, acceso á auga, a un medio ambiente san, a vivenda digna?.e o quinto ámbito é o de migracións e dereitos humanos. Neste caso, tentamos articular procesos de organización social dos inmigrantes tanto en orixe como en destino, fundamentalmente en Marrocos e Ecuador, non só con mulleres senón con poboacións indíxenas inmigradas aquí en España, que sofren graves problemas.

Cales son os problemas cos que se enfrontan as mulleres marroquís no noso país?

Enfróntanse cunha tripla invisibilidade. En primeiro lugar son invisibles aquí porque son mulleres, en segundo lugar porque son inmigrantes e en terceiro lugar son invisibles no seu país porque non teñen ningún tipo de dereito político. Agora mesmo en Marrocos están a darse procesos de debate ao redor da súa propia condición como suxeitos, tal como a reforma do Código de Familia en Marrocos, que aquí non ten ningún efecto, xa que as mulleres marroquís que viven en España non están a participar nese debate.

Nestes puntos: a defensa dos dereitos da muller, dos máis desfavorecidos, dos países que teñen que pagar a débeda externa? que papel xoga a presión política para ACSUR- As Segovias?

A realidade é que podemos dar todo o diñeiro do mundo, pero como dicía un libro: ‘A compaixón non basta’. A idea que temos como organización é non perder nunca o norte de que ata que non cambiemos politicamente as cousas, podemos dar todo o diñeiro do mundo, ímonos a sentir moi ben de corazón e imos limpar as nosas conciencias, pero non imos cambiar a realidade. Isto fai que traballemos moitísimo non só sobre as consecuencias da pobreza senón tamén sobre as causas, e aquí é onde se achan todas as políticas das multinacionais que tanto denunciamos.

Precisamente, o próximo 17 de maio a súa organización participará nunha convocatoria na que colaboran outra ONG, como Ecoloxistas en Acción, Paz con Dignidade, co fin de denunciar a política social, económica e ambiental de Repsol nos países do Sur, Cales son as súas principais demandas?

No caso concreto de Repsol é pouco explicable para os meus amigos de Bolivia que eu vaia alí a dicirlles que imos montar estes proxectos integrais porque me poden dicir: moi ben, pero a principal causa de riqueza que hai neste país é o petróleo e o gas e estallo levando pola cara unha empresa de España e ninguén está a dicir nada. Para ter esta coherencia no noso discurso e as nosas prácticas tentamos facer estas políticas. Por iso o que pretendemos é denunciar a posición absolutamente de ‘pirataría’ que manteñen as multinacionais españolas, que non están a xogar limpo en América Latina. “Pretendemos denunciar a posición absolutamente de ‘pirataría’ que manteñen as multinacionais españolas, que non están a xogar limpo en América Latina” E quizá a que dunha maneira máis sanguenta demostra a expoliación dos recursos naturais que teñen estes pobos en beneficio duns poucos é Repsol.

Para terminar, ata que punto os españois comprometémonos cos países máis necesitados, coas súas xentes e realidades?

O español é cada vez máis solidario. Nas sondaxes pódese ver que hai cada vez máis xente que apoia todo o tema de solidariedade, aínda que dunha maneira moi emocional aínda, falta moita educación cidadá. Eu sempre digo que o maior mecanismo de solidariedade que hai en Europa é a seguridade social, que é un mecanismo que vai máis aló da caridade: temos uns impostos que permiten que os máis pobres estean protexidos por un seguro que é público. Ese si é un mecanismo de solidariedade. Construír iso está a custar moito, porque a solidariedade agora mesmo é moi caritativa, o que eu dou, o que me satisfai cando apadriño un neno?cando o que expomos son mecanismos de solidariedade en firme, nótase que falta moito por construír.

E cales son os mecanismos exactos para construílos?

Nós estamos a traballar moito no marco da Coordinadora de ONG para o Desenvolvemento coa Campaña ‘Pobreza cero’ e estamos moi implicados en todo o que está a expor esta campaña. Pensamos que o 0,7 coñécese, aínda que moita xente cre que xa estamos no 0,7 e en realidade estamos na metade. Doutra banda, o tema da débeda externa é fundamental. Agora mesmo estamos a piques de aprobar unha lei de débeda externa en España que vai regular practicamente que os países pobres teñan que seguir pagando unha débeda que xa pagaron sete veces e que van seguir pagando polos intereses. O tema do comercio internacional é tamén determinante, porque podemos dar moito diñeiro cunha man, co 0,7, pero coa outra estamos a recibir unha cantidade inxente de ingresos debido a que temos unhas normas de comercio que claramente benefician aos máis ricos. Cando uno mira así o panorama, o máis fácil é dar esta esmola, que é moi importante, pero non hai que deixar de lado a outra cara da cuestión, que é a parte fundamental. Hai que convencer á xente de que coas súas opcións de consumo, de presión política, de estilo de vida, a auga que gastamos, os carburantes… forma parte dun sistema que nos permite vivir como o facemos mentres que outros están totalmente desposuídos e desprovistos de todo. Este é un debate que apenas se rabuñou, hai que reflexionar sobre que opcións políticas deberiamos tomar para cambiar esta realidade. A min gustaríame que a xente tivese isto asumido como ten asumido a seguridade social, o seguro de desemprego, a sanidade pública, a educación pública… O outro é un pouco de beneficencia. Necesítanse políticas públicas que garantan que os mesmos dereitos de igualdade que temos en España póidanse cumprir noutros países máis necesitados, por exemplo Marrocos.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións