Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Lucía Feu/ Presidenta de Arquitectos Sen Fronteiras

O traballo de arquitecto ten moito que ver con cuestións de carácter social

A arquitectura asóciase na maioría das ocasións con arte, glamour e grandes edificios de grandes autores. Pero baixo esta disciplina tamén ten cabida a solidariedade, como o demostra a organización Arquitectos Sen Fronteiras (ASF), unha ONG fundada en 1992 que pretende achegar a súa axuda e o seu coñecemento para a mellora das condicións de vida das persoas tanto dos países en vías de desenvolvemento como daqueles que, aínda vivindo nos países ricos, non poden dispor dun ben básico como é unha vivenda digna. A presidenta de ASF, Lucía Feu (O Vendrell, Tarragona, 1962) defende o labor que realizan os 1.300 socios da organización en España e asegura que o traballo de arquitecto “ten moito que ver con cuestións de carácter social”.

Cando e por que nace a súa organización?

Arquitectos Sen Fronteiras é unha organización que se fundou no ano 1992 por un grupo de arquitectos que estaban vinculados a outra ONG de tipo sanitario. Ao amparo do Colexio de Arquitectos de Catalunya xurdiu o primeiro grupo. A partir de aquí fóronse montando demarcacións territoriais en distintos lugares de España ata hoxe, que temos doce funcionando. Nace coa idea de traballar desenvolvendo proxectos que teñen relación co urbanismo, a arquitectura e as infraestruturas co obxectivo de lograr un desenvolvemento local non dependente. Traballamos para os colectivos excluídos e máis desfavorecidos, tanto no chamado terceiro mundo como no cuarto mundo, é dicir, os pobres e excluídos do noso país.

A súa organización defende que a arquitectura axuda a lograr un mundo mellor En que medida pode facelo?

Arquitectos Sen Fronteiras subscribe que o dereito a unha vivenda digna é un dereito fundamental e básico, recollido na Declaración de Dereitos Humanos, a Constitución e na maioría de constitucións. Este dereito está intimamente ligado a outro grupo de dereitos fundamentais: saúde, educación, medio ambiente… e nin un só país no mundo cúmpreo. Se falamos de vivenda como eixo fundamental do estado do benestar hai un labor moi importante por facer tanto nos países máis pobres como no noso Se falamos de vivenda como eixo fundamental do estado do benestar hai un labor moi importante por facer tanto nos países máis pobres como no noso.

Aínda que por razóns moi diferentes aos países con maior taxa de pobreza e doutros problemas, a vivenda en España converteuse nun problema de primeira magnitude para moitísimas persoas. Desde o seu punto de vista, existe algunha solución?

Desde o noso inicio traballamos en temas que teñen que ver coa vivenda. Elaboramos unha carta aberta que entregamos á ministra de Vivenda e a toda a prensa, na que denunciamos o grave problema que viven numerosos colectivos no noso país, para os que acceder a unha vivenda é imposible. A maioría deles son os nosos “clientes”. En España traballamos con estes grupos excluídos, que son os que necesitarían unha vivenda de promoción pública de aluguer ou compra, porque non poden acceder á vivenda do mercado libre polos prezos abusivos. Con esta carta aberta queriamos explicar a necesidade urxente de garantir unha vivenda digna a todas as persoas e recalcar esa necesidade en colectivos que agora non teñen ningunha posibilidade, como é o caso dos mozos, das persoas maiores e dos inmigrantes. Na carta apuntamos unha serie de propostas para tratar de mellorar esta situación. Reclamamos a necesidade dunha lei do chan socialmente capaz que controle o prezo do chan. Do prezo total dunha vivenda, só a metade corresponde ao custo real dunha vivenda. O resto son plusvalías. Pedimos un debate urxente e un pacto social que implique a profesionais, construtoras, caixas, bancos, administracións, gobernos para que este ben que é a vivenda sexa alcanzable para todos.

/imgs/2006/09/arquitectos1.jpgComo axudan ás persoas que en España non poden acceder á vivenda?

O traballo que realizamos no cuarto mundo é un pouquiño diferente ao que realizamos en países do terceiro mundo. Para os proxectos de cooperación existe un sistema de subvencións públicas que fan posible a súa execución… No cuarto mundo é distinto. Apenas existen liñas de financiamento, porque son temas de competencia das administracións públicas. A infravivenda e falta de condicións de habitabilidade, a especulación , os desafiuzamentos e o mobbing inmobiliario son temas do día a día no traballo do cuarto mundo, por iso unha dos nosos labores é a denuncia para que estes problemas sexan tratados polas administracións con todos os medios necesarios.

Por exemplo estamos a participar nun programa de acceso a vivendas en aluguer de familias en risco de exclusión en Huesca, no que nos encargamos do seguimento técnico. Así mesmo, desenvolvemos o noso labor noutros ámbitos sempre en colaboración con asociacións ou asistentes sociais: no de VIH-Sida, emigración, minorías étnicas, novas, mulleres, minusvàlidos, barrios, vivenda e cidade… Sempre traballamos con outras organizacións que piden a nosa colaboración a nivel técnico. Se unha organización pídenos un estudo para un centro de día para afectados de sida, nós imos alí e facemos un estudo técnico, un anteproxecto, para que poidan acceder a subvencións públicas. Noutros casos colaboramos na dirección de obra…

Cales son as actuacións que se deseñan para os países do terceiro mundo?

Nestes momentos estamos a traballar nuns 50 proxectos abertos ao redor do mundo. Temos unhas áreas prioritarias de traballo, que son Caribe, América Central, América Andina e África subsahariana. Son zonas nas que xa levamos varios anos traballando. Como xa as coñecemos, a nosa actuación é moito máis efectiva. Como tamén temos unha implantación alí, coñécennos e envíannos propostas. Non estamos pechados a abrir novas áreas de traballo, pero sempre coa garantía de poder realizar un traballo ben feito. No caso de que se propoña unha zona que non coñecemos, sempre vén da man da petición de colaboración doutra organización que xa coñece a zona. En todos os casos, realizamos todos os pasos: identificación, redacción do proxecto, procura de financiamento, execución do proxecto, e avaliación de como foi o traballo.

Cales son as principais necesidades de urbanización, edificación e infraestruturas que teñen os países máis pobres?

A nosa organización é pequeniña e o que achegamos representa un granito de area porque as necesidades son moitas. O que podemos facer é actuar e logo vir aquí e explicalo. As solucións importantes son político-económicas.

Ademais de construír, hai que concienciar?

Hai que concienciar basicamente. O traballo fundamental a realizar está aquí, no noso mundo que impón un sistema económico dominante e xerador de grandes desigualdadesO traballo fundamental a realizar está aquí, no noso mundo que impón un sistema económico dominante e xerador de grandes desigualdades. Aquí é onde temos que traballar a favor dun mundo máis xusto.

Os ladrillos son tan importantes como o pan?

Non, pero despois do pan veñen os ladrillos. É o seguinte. Unha vivenda permite traballar, ter unha familia, ir ao colexio… Un centro de saúde permite administrar saúde… Unha escola permite dar clase, etc.

Nesta ONG só participan arquitectos?

Arquitectos, aínda que soa moi exclusivo, está aberto a todo o mundo. O que ocorre é que os nosos colaboradores máis activos dedícanse a temas vinculados coa arquitectura e a construción. Pero bo, nunha organización así, no que o voluntariado ten un compoñente moi importante, calquera persoa pode achegar algo.

Resulta case chocante atopar unha ONG organizada por unha profesión, a da arquitectura, á que se asocia sempre cunha visión máis elitista.

O noso traballo como arquitectos ten moito que ver con cuestións de carácter social. Hai moitos temas que nos competen como arquitectos e como cidadáns, e por tanto participamos activamente nos temas ligados á vivenda, a cidade e o territorio.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións