Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Dereitos humanos

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

María Jesús Veiga, portavoz de ACNUR en España

A crise dos refuxiados é un problema global que necesita solucións globais

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 25 de Setembro de 2015

A crise humanitaria que estamos a vivir vai máis aló do que as noticias mostran sobre Siria. En total, 60 millóns de persoas en todo o mundo están en situación de desprazamento forzado no mundo. Con firmeza e determinación, María Jesús Veiga, portavoz do Alto Comisionado das Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR) en España, solicita que se mire cara adiante e tómense decisións de calado e compromisos, así como unha reacción uniforme desde Europa a curto, medio e longo prazo. A súa experiencia e o seu coñecemento sobre a realidade dos refuxiados convidan a seguir preguntándoa, pero, sobre todo, fano a compaixón e a sensibilidade coas que fala das persoas que se viron forzadas a abandonar o seu país, a súa casa, o seu traballo, a súa familia e amigos. Como ben di, estamos ante un momento histórico no que a cidadanía está máis interesada en saber que é un refuxiado e, desde logo, organizacións como ACNUR contribúen a diario a esta sensibilización.

Que nos trouxo ata esta crise de refuxiados que estamos a vivir nos últimos meses no Mediterráneo?

“No que vai de ano preto de 3.000 persoas perderon a vida nas viaxes da morte”Isto é o froito da falta de vontade política e a incapacidade da comunidade internacional para poder traballar de maneira conxunta na prevención de conflitos para pór fin ás guerras, para construír e preservar a paz no mundo. Neste momento, a rede internacional está a fallar e Europa non está á altura das circunstancias. Non está a dar unha resposta efectiva e estase prolongando o sufrimento de miles de persoas que chegan ás costas do Mediterráneo e fronteiras europeas sen recibir a asistencia mínima, nin un teito onde durmir. Isto provocou que haxa neste momento 60 millóns de persoas en situación de desprazamento forzado no mundo. Só agora o tema, dentro de Europa, pasa a ocupar un lugar prioritario na axenda dos estados máis poderosos de todo o planeta. Simplemente foi despois de moitas mortes e a presión de moitas organizacións que traballamos en asilo; de moito titular en medios de comunicación; de líderes de opinión envorcados en ofrecer solucións para abordar a crise; e, por suposto, dunha foto que pasará á historia, a de Aylan Kurdi, o neno de tres anos afogado nunha praia de Turquía.

Toda persoa ten dereito a solicitar asilo en calquera país, en caso de persecución e se sente que a súa vida corre perigo. Como estamos a vulnerar a lexislación e tamén os Dereitos Humanos desde os distintos países europeos? Refírome a as “devolucións en quente”, expulsións colectivas, sancións penais de ata cinco anos ás persoas que entren en Hungría, etc.

“Reacciónase ante unhas imaxes e logo arrefríase e, ao cabo das semanas, volvémonos a esquecer”O que está a pasar é que ata que non chegou o problema ás nosas fronteiras e non se viu de fronte a crise, sobre a que vén ACNUR alertando desde hai moitísimos anos, non se reaccionou. E estase reaccionando tarde e mal. Estamos a ver a países como Hungría, pertencente á Unión Europea (UE), que está a vulnerar o dereito de asilo e limitando o acceso a persoas que necesitan protección internacional (persoas que son solicitantes de asilo e refuxiados) e impedindo a súa entrada con gases lacrimóxenos e canóns de auga. Isto é unha vulneración da lexislación internacional de refuxiados e da propia normativa da UE. Non pode ser que isto estea a ocorrer nun continente que se ha fundando sobre os alicerces dos dereitos humanos e que fai gala deses principios. É moi triste para todas as entidades que traballamos por estas persoas ver que, aínda que isto é unha pequena pinga do que hai ao redor, a resposta é morna e perdida. Reacciónase ante unhas imaxes e logo arrefríase e, ao cabo das semanas, volvémonos a esquecer. Isto non pode estar a pasar no século XXI en Europa. E xa é hora de que Europa sexa capaz de actuar de maneira conxunta, demostrando que ten unha política común e uns dereitos de asilo, e que se poñan os mecanismos para atender a estas persoas que están a chegar á maior urxencia posible.

Que medidas considera ACNUR que se necesitan aplicar desde a Unión Europea para acoller aos refuxiados?

Estamos a pedir desde hai dous anos unhas medidas e recomendacións para traballar en relación coa chegada e o perfil de persoas, que son maioritariamente refuxiados e necesitan outra resposta e abordaxe diferente á chegada de inmigrantes económicos. Estamos a solicitar unhas medidas de procura e rescate adecuadas, que non se perdan máis vidas, pois o ano pasado faleceron 3.500 persoas e imos preto das 3.000 no que vai de ano coas últimas traxedias nas illas do Exeo. Pedimos que se poñan en marcha xa mecanismos de acollida e de rexistro a gran escala en Grecia, Hungría e Italia, que son os países desde os que se procesarán as saídas das persoas que necesitan protección internacional e serán recolocadas na UE. Non podemos seguir vendo escenas como os campamentos de calquera emerxencia en África en pleno corazón de Europa. Pedimos un mecanismo permanente de localización en Europa. Esta crise vén para quedar. 

Que propoñen entón?

Pedimos alternativas legais a estas viaxes da morte e que a xente non teña que porse en mans de mafias e traficantes para poder alcanzar países seguros cando veñen fuxindo da guerra, encarceramentos, torturas. Teñen que poder entrar sen arriscar a súa vida e deixarse os aforros de toda a súa vida e o que non teñen. É necesario un proceso de reunificación familiar máis sensible. Solicitamos unha ampliación dos programas de asentamento dos refuxiados, que haxa visados humanitarios e considérese aos refuxiados dentro dos permisos de traballo que se dan aos inmigrantes. Que haxa posibilidade de que xente de maneira privada poida facer de patrocinador e acoller a estas persoas e que entren por outras vías. É esencial unha armonización do sistema de asilo en Europa, porque ten unha lexislación común que é de obrigatorio cumprimento, pero na realidade non se mostra e as políticas de asilo son moi dispares: dependendo de se entras en Italia, Grecia ou en Suecia o teu futuro vai ser diferente (desde a concesión de asilo aos anos que has de esperar para a reunificación familiar). Pedimos que se traballe na prevención e resolución de conflitos, porque, mentres que non se invista niso, a xente vai seguir saíndo. Que se preste máis atención á cooperación internacional, pois se recortou moito orzamento á axuda humanitaria, e a loitar contra as mafias, como principais beneficiarias da falta de resposta europea. E isto non vai desaparecer mentres que non haxa alternativas legais. Dos 4 millóns de sirios que saíron do país, case o 96% está nos países da rexión, como Turquía, Líbano, Xordania e Iraq, que para pedir protección a Iraq has de estar moi mal con tanta violencia. Isto é un problema global que necesita solucións globais.

O artigo 13.4 da Constitución española recolle que “os cidadáns doutros países e os apátridas poderán gozar do dereito de asilo en España (aínda que non se dispoña de visado)”. De que depende que o noso país poida dar asilo a unha persoa refuxiada?

“España ten unha lexislación de asilo garantista, unha boa lexislación de asilo; pero unha cousa é a teoría e outra a práctica”España ten unha lexislación de asilo garantista, unha boa lexislación de asilo. É certo que non ten un desenvolvemento regulamentario de aplicación da Lei de Asilo, pero unha cousa é a teoría e outra a práctica. Para poder facer unha boa determinación do estatuto de refuxiado e decidir se a persoa que está diante é un refuxiado ou non, o procedemento ha de ser de calidade: entrevistas en profundidade, intérpretes, poder facer unha derivación adecuada a persoas especialmente vulnerables (menores, vítimas de trata, etc.). Tamén se necesita que os prazos de resolución de asilo respéctense. Agora para pedir asilo en Madrid tes unha espera de catro meses e non hai protección dos servizos sociais especializados en asilo. Convén redimensionar a acollida e mecanismos de integración e recepción. Hai 1.000 prazas de acollida e este ano entre xaneiro e xuño houbo máis de 6.000 peticións de asilo.

Que faría falta?

Fan falta máis fondos, porque levamos tres anos dun incremento constante de peticións de asilo (2.500 en 2012, 4.500 en 2013, 6.000 en 2014) e funcionamos cos mesmos orzamentos. Aplaudimos a onda de solidariedade que se levantou e que hai que canalizar facendo un pacto global. Estamos a vivir un momento histórico en canto ao interese e sensibilización sobre o que é un refuxiado por parte de España. Volve darnos unha lección a sociedade civil coa solidariedade e estamos cos que o necesitan, ata en momentos de crise económica.

Como podemos garantir en España unha vida digna a todos os refuxiados que chegan?

O obxectivo é que poidan vivir en condicións de dignidade e todos eles queren conseguir unha independencia e ser autosuficientes canto antes. Ningún ten interese en recibir as axudas doutros para poder sobrevivir. Son persoas que tiñan as súas vidas, as súas casas, os seus traballos, os seus amigos, os seus plans… e todo isto truncouse. Saíron do seu país porque xa non lles quedaba ningunha outra opción e queren volver cando as circunstancias o permitan. Para garantir esta independencia, o liderado ha de levalo o Goberno, que é o principal responsable da atención a refuxiados, que ha de coordinar e canalizar. Creouse unha comisión interministerial encabezada pola vicepresidenta do Goberno, Soraya Sáenz de Santamaría, xunto con outras comisións territoriais das que están a saír propostas. As administracións han de ver a viabilidade e sustentabilidade no tempo das medidas que se adopten. Ata agora, a resposta de España foi positiva e o Goberno aceptou a cota de 15.000 refuxiados, ante a proposta do Comisario Junker do 9 de setembro sobre a recolocación das 120.000 persoas na UE. Están implicados todos os ministerios: o Ministerio de Emprego e Servizos Sociais, que leva a acollida e integración de refuxiados; o Ministerio de Interior, que leva asilo; o Ministerio de Asuntos Exteriores, que participa na Comisión Interministerial de Asilo e Refuxio; e o Ministerio de Educación, axudando a recuperar a titulación que os refuxiados tiñan no seu país e poder facer as validacións que necesitan ou dar bolsas para estudantes refuxiados.

Financiamento de ACNUR

ACNUR finánciase nun 98% de contribucións voluntarias. Pero se o diñeiro non chega, como afirma María Jesús Veiga, “toca recortar de axuda humanitaria, programas de educación, tendas de campaña, atención psicolóxica e outros programas”.

O financiamento dos programas de ACNUR para a crise de Siria non chega ao 37% do que se necesita. Precísase o apoio da comunidade internacional para que polo menos non saian da rexión na que están. “Son de países que están nun mesmo contorna, son da mesma cultura, falan o mesmo idioma; para eles é un descoloque saír de alí, pero non teñen outra alternativa. Por exemplo, o 86% dos refuxiados está en Xordania e o 86% dos refuxiados vive baixo o limiar da pobreza. Se a comunidade internacional estivese a apoiar a estes países, non se marcharían”, recoñece a portavoz de ACNUR en España.

O número de refuxiados creceu no últimos cinco anos, pero non se incrementaron as achegas a ACNUR da mesma maneira. “Estamos a vernos obrigados a tomar decisións difíciles, como ver a que familia axudamos ou cal é a máis vulnerable das vulnerables, e é moi frustrante”, confesa Veiga.

  • Para colaborar cos refuxiados sirios, é posible facelo a través das canles habilitadas para apoiar nesta emerxencia:

    Teléfono de emerxencias: 902 218 218

    Nº de conta: Triodos Bank É40 1491 0001 2120 6878 8419


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións