Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Mercé Garet. Psicóloga da ONG ‘Punto de Referencia’ e experta en programas de persoas tuteladas e ex tuteladas

Axudamos aos mozos que deixan de ser tutelados, pero non pretendemos ser os seus pais nin nais

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 22deXuñode2007

Acaban de cumprir 18 anos e os dous teñen soños. Anxo desexa sacarse o carné de conducir canto antes e comezar a súa carreira universitaria o próximo mes de setembro. A Rahik tamén lle gustaría estudar e irse de vacacións cos seus compañeiros do centro de menores, pero para el cumprir a maioría de idade significa que o seu futuro é un pouco máis incerto, xa que deixa de estar tutelado e de vivir baixo o amparo da Administración. Unha situación que lle obriga a pospor estes desexos e centrarse en necesidades máis urxentes como a procura de emprego e dunha casa. Para apoiar a raparigos como este, obrigados a valerse por si mesmos e afrontar o día a día sen ningunha axuda, nace a ONG ‘Punto de Referencia’. Mercé Garet é a psicóloga desta asociación centrada en traballar cos mozos que senten desamparados cando a lei lles convida a saír dos centros de menores. “Traballamos para que teñan un punto de referencia social e laboral, aínda que non pretendemos ser pais nin nais”.

Tutela, ex tutela, amparo institucional… son palabras que transmiten unha certa sospeita. É difícil que moitos destes mozos cuxo ‘delito’ é vivir baixo a protección da Administración por quedarse orfos ou pertencer a familias desestructuradas poidan facerse un oco nesta sociedade

Si, a verdade é que é así, aínda que non hai unha razón para iso. Unha persoa tutelada é alguén que, en defecto da autoridade paterna ou materna, confírese á Administración para coidar de quen por idade ou outra causa non ten unha completa capacidade civil. Pode darse o caso de que a tutela estea en mans da Administración e que a garda a teña un avó ou un familiar próximo.

Póñame un exemplo

A tutela correspondería ao responsable final do neno e a garda é a persoa que se fai responsable de que o menor durma nunhas condicións adecuadas. É quen fai un seguimento diario do novo e coida de que estea alimentado e reciba unha correcta educación. Así ata os 18 anos. A tutela pode recaer nunha familia ou no Estado.

Despois, a Lei de Protección da Infancia esquécese deles

Unha vez que os cumpren o mozo deixa de ser menor e por tanto a Lei de Protección de Infancia e o amparo chega ata aí. Convértese nun mozo ex tutelado. É entón cando o testemuña o toman outros organismos, como a Secretaría de Infancia, concretamente a área de apoio do novo tutelado e ex tutelado, por exemplo. Nalgunhas comunidades hai departamentos e programas específicos que se seguen preocupando por eles.

O que para a gran maioría é o inicio da liberdade, para os mozos tutelados é o comezo da incerteza. Que lles espera fóra?

Depende de cada caso. Hai mozos que cando chegan á maioría de idade comproban que a situación na súa casa mellorou e poden regresar á súa contorna familiar. Hai outros que traballan e conseguiron independizarse grazas ao apoio recibido pola área de Apoio ao Novo…

E haberá, imaxino, quen non o consiga

Claro. Hai persoas que non tiveron un comportamento bo nos centros e non se lles dá a oportunidade de beneficiarse de axudas e apoios externos.

En que se materializan eses apoios?

En aspectos tan importantes como a vivenda, prestacións económicas ou programas educativos.“Os apoios materialízanse en aspectos tan importantes como a vivenda, prestacións económicas ou programas educativos”

En concreto, a asociación que vostede representa, ‘Punto de Referencia’, que fai por quen cambian a cola do comedor do centro de menores pola do paro ou a dos distintos servizos de asistencia da ONG?

Nosa organización contempla diversos programas; algúns están enfocados cara aos mozos que están a piques de chegar á maioría de idade e outros están deseñados para os que xa cumpriron os 18 anos.

O que máis éxito ten é o ‘Programa Referentes’

Si. Con el empezou a asociación. Un grupo de persoas que xa traballaban con menores déronse conta de que custaba moito esforzo e moitos medios que uno destes mozos independizásese con só 18 anos sen ter a ningún adulto como ‘referencia’. É entón cando se pensou no gran traballo que podían facer os voluntarios respecto das persoas tuteladas, converténdose nos seus referentes. E así foi. O programa ofrece a posibilidade de contactar cunha persoa máis maior que eles, disposta a coñecerlles e acompañarlles no seu día a día. “O ‘Programa Referentes’ ofrece a posibilidade de contactar cunha persoa máis maior que eles, disposta a coñecerlles e acompañarlles no seu día a día”

Algunha advertencia que deba coñecer antes de inscribirme no programa?

Ningunha. Somos nós quen seleccionamos aos voluntarios, formámoslles e facemos un seguimento da situación durante toda a asistencia.

Un destes raparigos ex tutelados podería convivir coa miña familia durante un tempo?

Non. Para este caso creamos o ‘Programa Acolle’, cuxo obxectivo é ofrecer un fogar durante oito meses a mozos inmigrantes que cumprisen os 18 anos. Trátase de compartir un fogar, unha neveira, un programa de televisión… e a partir desa convivencia pódese xerar un vínculo moi importante entre o mozo estranxeiro e a familia que lle acolle. Esta será o seu referente e apoio nun territorio descoñecido para a persoa ex tutelada.

España é un dos países con maior número de menores estranxeiros non acompañados, calcúlase que hai máis de 3.800 menores nesta situación. O futuro dun mozo ex tutelado español é diferente ao dun estranxeiro que pode ser expatriado ou regulado?

Habería que estudar cada caso. Desde logo que o número aumenta e no País Vasco e Cataluña é onde máis menores estranxeiros viven. Cando un mozo destas características non está acompañado faise un estudo e determínase se é máis conveniente envialo a Marrocos, por exemplo, ou manterlle aquí e axudarlle a conseguir o permiso de residencia. O de traballo é máis difícil de lograr porque vivir baixo a tutela da Administración Pública é incompatible cun permiso de traballo. Para iso necesítase manter o permiso de residencia en vigor e unha oferta de traballo dun ano.“Vivir baixo a tutela da Administración Pública é incompatible cun permiso de traballo”

Por non falar dos trámites burocráticos

Claro, aí radica o principal problema. Desde que se presenta unha oferta ata que se aproba poden pasar entre oito e dez meses de espera só para resolver a modificación de permisos con residencia de traballo. É necesario que estes trámites se axilicen.

Que pesa máis no currículo dun tutelado: a súa orixe estranxeira ou esta etiqueta?

Non se pode ocultar que o futuro laboral vén marcado moitas veces pola orixe do raparigo, pero é verdade que temos a moitos deles traballando sen problemas e que, pola contra, hai mozos españois con moitas dificultades para saír adiante. Depende de cada caso.

Que alternativa ten unha persoa que viviu nun centro de menores ata os 18 anos e que sae del sen o permiso de traballo?

Residir en España e non traballar obrígache a entrar no mercado negro ou dedicarche a prácticas non legais.

Parece que os lexisladores non o teñen tan claro

O que necesitamos é sobre todo máis axudas, maior número de programas sociais que integren a este grupo de persoas e axilidade burocrática.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións