Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Dereitos humanos

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Migrantes e refuxiados: ante todo son nenos e nenas

Máis da metade dos refuxiados no mundo ten menos de 18 anos. Hai 33 millóns de nenos e nenas, moitos sós, que cruzaron fronteiras buscando seguridade ou oportunidades

A crecente presenza de nenas, nenos, adolescentes e familias nas crises humanitarias de mobilidade humana é un trazo distintivo das numerosas “crises migratorias” que están a ter lugar desde África e Medio Oriente cara a países como España, Grecia, Italia ou Malta, especialmente desde comezos de século. Este fenómeno estrutural precisa políticas públicas apropiadas. O Comité dos Dereitos do Neno de Nacións Unidas, nas recomendacións realizadas en 2018, alertou a España de que nos próximos anos tiña que priorizar e garantir una atención adecuada aos nenos e nenas migrantes non acompañados. Xa entón UNICEF España realizou un diagnóstico dos dereitos dos nenos e nenas migrantes non acompañados na fronteira sur do país. Tres anos despois, ten outro informe.

A realidade dos nenos migrantes

En 2018, desde UNICEF España levou a cabo o primeiro diagnóstico* dos dereitos dos nenos e nenas migrantes non acompañados na fronteira sur española (Andalucía, Ceuta e Melilla). Tres anos despois, ten un segundo traballo**, esta vez centrado nas condicións de recepción e acollida dos nenos e nenas migrantes nas Illas Canarias, que contén una actualización da situación en Andalucía e Ceuta. Paira iso visitáronse 26 centros de protección de menores e outros dispositivos do Plan Canarias, entrevistouse a autoridades, fiscalías, Policía Nacional, educadores, etc. e escoitáronse as voces de nenos e nenas migrantes, que contaron a súa día a día e compartiron testemuños como estes:

  • Neno de Senegal de 17 anos: “O meu soño é chegar a ter un bo traballo como cociñeiro”.
  • Nena marroquí de 17 anos: “Ao principio deume tanto medo que me deu un ataque de nervios e non puiden subirme [a la patera], pero finalmente monteime e comecei a viaxe”.
  • Nena saharauí de 16 anos: “Cheguei aquí, empecei estudar e ir ao cole e logrei aprobar. Estou contenta porque paira min os estudos son o máis importante na vida”.
  • Neno de Senegal de 17 anos: “Quero axudar a quen deixei atrás. Alí hai moita pobreza. E aquí quero axudar a outros porque cando axudas a alguén que ten un problema, os teus desaparecen”.

Moitos dos nenos e nenas migrantes saíron de realidades extremadamente complexas: conflitos nos seus países, violencia intrafamiliar, matrimonio forzado, situacións de exclusión, falta de acceso a servizos básicos e/ou discriminación por diferentes motivos. Durante as rutas, ás veces de semanas, meses ou anos, enfrontan múltiples riscos, abusos ou violencia. E xa en España, afrontan múltiples dificultades relacionadas coas condicións de recepción e acollemento (sobre todo en situacións de crises humanitarias), determinación da idade, obtención do permiso de residencia e traballo, acceso á educación, falta de medios de vida e oportunidades laborais paira saír adiante una vez que cumpren 18 anos, e o rexeitamento social ou a discriminación.

Efectos das medidas actuais paira a protección de nenos migrantes

migracion patera
Imaxe: ©UNICEF España/2021/ Fenoy

Por iso, calquera proxecto que busque promover una migración segura e ordenada, no curto e longo prazo, precisa ineludiblemente contemplar de maneira adecuada a situación dos nenos e nenas. E isto debe facerse situando a protección integral dos seus dereitos no centro de toda política que se deseñe e implemente.

O modo en que o Goberno estivo actuando até agora nas emerxencias humanitarias migratorias está esgotado. Non está a ser capaz de responder as necesidades dos nenos e nenas que chegan afectados por unha emerxencia humanitaria migratoria, o que non só pon en risco aos menores de idade, senón que xera tensión nas institucións, entidades e profesionais do sistema de protección á infancia.

Entre os problemas aos que se enfrontan os nenos e nenas migrantes non acompañados están a falta de escolarización e outros aspectos craves paira a integración, o aumento dos riscos sobre a súa saúde física e mental ou a profundización de condicións que poden acabar desencadeando algún tipo de violencia. En definitiva, ven expostos a unha maior desprotección e incerteza, una situación que empeorou coas circunstancias derivadas da pandemia da covid-19.

A chegada de máis de 1.000 nenos e nenas non acompañados a Ceuta o pasado mes de maio puxo ao sistema de protección da cidade ante un reto inasumible. Dificilmente pode producirse un contexto máis grave.

Accións paira a protección de menores non acompañados

Por iso, UNICEF lembra que, tras a chegada dun neno ou nena migrante non acompañada, as autoridades deben realizar una avaliación individual do interese superior de cada neno ou nena paira determinar cal é a solución duradeira que mellor responde ás súas necesidades e ao seu benestar, sexa a integración no país de acollida, o reasentamiento nun terceiro país ou o retorno ao país de orixe. Pero o retorno ao país de orixe soa é una solución aceptable cando se cumpren tres requisitos: é o interese superior do neno; pódese asegurar o benestar e a seguridade do menor no seu país de orixe; e respéctanse as garantías que tanto a Lei de Estranxeiría e o seu Regulamento, así como a Lei de Protección Xurídica do Menor, requiren.

Ante esta realidade, UNICEF considera que se deben impulsar os mecanismos de repartición paira evitar a saturación dos sistemas de protección e garantir que se inician os procedementos legais de avaliación do interese superior dos nenos e nenas non acompañados con todas as garantías establecidas polo ordenamento xurídico nacional e internacional co fin de determinar cal é a solución duradeira que máis se axusta ás súas necesidades.

Os Estados atópanse xa no camiño cara ao ano 2030, e tanto a migración como a infancia constitúen temáticas multidimensionales que de maneira transversal poden e deben ser incorporados aos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable (ODS) e ás metas incluídas en cada un deles.

O avance está nas nosas mans facendo un mundo mellor paira, e con, todos os nenos e nenas.

____

(*) ‘Os dereitos dos nenos e nenas migrantes na fronteira sur española

(**) ‘Canarias: nenos e nenas migrantes nunha das rutas máis perigosas do mundo

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións