Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Mozos sen fogar: unha realidade que aumenta coa crise

Distintas ONG advirten de que os mozos en situación de vulnerabilidade incrementáronse nos últimos anos debido á crise

img_jovenes hd_ 1

Cumprir a maioría de idade non sempre trae vantaxes. Aos 18 anos, os mozos deixan de beneficiarse de sistemas de protección e, en certos casos, as posibilidades de quedar sen fogar aumentan. A crise agudizou esta realidade. Desde os albergues e centros de acollida advírtese de que as persoas a quen atenden son cada vez máis novas. Pero a que se debe esta situación? Con que axudas contan estas persoas? Un programa da ONG Rais Fundación apoia aos mozos nesta circunstancia para facilitar a súa autonomía e a mellora das súas condicións de vida. Así se explica a continuación.

Img jovenes art
Imaxe: ontourwithben

Máis persoas novas sen fogar

Acabáronse os estereotipos. As persoas sen fogar tamén son novos e están formadas. A crise económica, combinada cunha rede de apoio deficiente, aumentou o número de mozos sen recursos que acoden a albergues e centros de acollida en busca de aloxamento e axuda. É unha realidade que non sempre está nas rúas porque varias ONG se encargan de atendela. Pero é unha realidade. A “Enquisa ás persoas sen fogar 2012”, do Instituto Nacional de Estatística (INE), calcula que en España hai 4.434 mozos de 18 a 29 anos sen casa (o 19,3% do total de persoas sen fogar contabilizadas) e 8.817 de 30 a 44 anos (o 38,4%).

A perda de familiares, do emprego e da rede de apoio en xeral incrementou o número de persoas novas sen fogar

“Un novo perfil de persoas sen fogar sumar ao colectivo tradicional”, advirte Cruz Vermella. Esta entidade alerta dun problema estrutural, agudizado polo aumento da taxa de paro, que desposúe dunha situación económica estable ás persoas desempregadas. Mesmo ás máis novas. Pérdese o traballo, a parella, a vivenda… É unha cadea de acontecementos.

Rais Fundación describe esta situación a través dunha nova campaña: “Coñece a historia de Juan…”. Así se presenta a un personaxe ficticio, que ben pode ser real, cuxa vida transcorre nun ambiente normalizado. Juan trasládase a outra cidade a traballar e namórase. Co tempo, a súa vida comeza a cambiar. O seu familiar máis querido falece, perde o emprego, a súa parella abandónalle, deprímese, queda sen aforros, non pode pagar a súa casa e queda na rúa. A campaña convida a colaborar co envío dun SMS solidario ao 28014 coa palabra SINHOGAR.

En Madrid , en Barcelona , en Murcia … Cada vez máis cidades rexistran un aumento das persoas novas sen fogar. Fundación Arrels advertiu da maior vulnerabilidade á que se enfrontan, agravada pola indiferenza e xuízos de valor dos transeúntes. “Algunhas persoas aseguran que quen viven entre cartóns non queren saír desa situación e non aceptan os ofrecementos que lles fan os servizos sociais. Eu sempre lles digo que, de nenos, ninguén soña con ser indixente”, subliña Enrique Richard, voluntario de Arrels. 

Pola súa banda, Daniel Fábregas, xerente de aloxamento de RAIS Fundación na Comunidade de Madrid, sinala que “durante o período de crise pecháronse ou diminuído diversidade de servizos de atención”. Isto favoreceu que se perciba que cada vez máis novos acoden á rede de atención a persoas sen fogar. “É posible que antes puidesen ser atendidos desde outras redes, minimizando o volume de mozos que acababan na rede de persoas sen fogar, habituada a persoas cunha idade media superior a 45 anos e traxectorias máis longas de exclusión”, matiza Fábregas, para quen é esencial contar con “unha atención temperá, preventiva e adaptada ás necesidades dos mozos”.

Quen son as persoas novas sen fogar

Os mozos sen fogar carecen dunha rede de apoio ou familiar, así como de recursos económicos. Cumpriron a maioría de idade e non poden beneficiarse do sistema de protección, aínda que as historias cambian de acordo a quen as protagonizan. “Son tantos e variados os itinerarios para acabar nesta situación, como os mozos que terminan nela”, explica Daniel Fábregas. A grandes liñas, distínguense tres grupos:

  • Os procesos migratorios supoñen o desprazamento de menores ou novos inmigrantes non acompañados que viaxan sen os seus familiares “perseguindo o soño europeo, con expectativas de lograr un emprego e poder colaborar coa súa familia no seu país de orixe, aforrar e poder volver ao cabo duns anos”, precisa Fabregas. Con todo, a realidade non sempre termina deste xeito. Ao ser menores de idade, non poden traballar, carecen do permiso de traballo ou ben de oportunidades laborais. Nestes casos, “pasan ao sistema de protección de menores ata que cumpren a súa maioría de idade”, pero unha vez que alcanzan os 18 anos, a situación de vulnerabilidade mantense.

  • Os mozos extutelados son outro grupo de risco, como no caso anterior, unha vez que cumpren a maioría de idade “sen desenvolver as competencias necesarias para a transición á autonomía e á vida adulta”, precisa Fábregas. Carecen dun emprego e, por tanto, de recursos económicos propios ou ben dispoñen dun traballo remunerado “moi precario e inestable”.

  • O terceiro grupo de risco está composto por mozos que, por distintos motivos, romperon coas súas redes de apoio e/ou familiares e, “aínda que non pasasen polos recursos de protección, atópanse en situación de exclusión ou vulnerabilidade”, detalla Fábregas.

A realidade común en todos os casos é “a falta de apoio, de redes e dunha familia que poida cubrir as necesidades máis básicas na transición á vida adulta”, recalca o técnico de Rais Fundación. A maioría conta con familiares, pero estes “non poden apoiarlles, nin tampouco os mozos queren preocuparlles na distancia sobre a súa situación real”, como no caso dos mozos inmigrantes. Noutras circunstancias, as relacións cos familiares son boas pero puntuais ou ben se rexistran medidas de afastamento.

Un proxecto para facilitar a autonomía dos mozos sen fogar

Img joven
Imaxe: Rais Fundación

O paso á maioría de idade preocupa entre os mozos vulnerables. Para eles, Rais Fundación puxo en marcha o proxecto “Transición á Autonomía”, co obxectivo de “evitar que a falta de vivenda sexa un factor de exclusión e garantir a súa estabilidade”. Diríxese a mozos entre 18 e 25 anos, usuarios da rede de atención a persoas sen fogar en situación de extrema exclusión. “Cando os mozos chegan a esta rede, están inmersos nunha situación de vulnerabilidade extrema, xa que antes tentaron buscar apoios na súa contorna máis próxima e ou ben non os atoparon ou xa esgotaron esas posibilidades”, detalla Daniel Fábregas.

Contémplanse accións individualizadas e específicas para cada mozo no ámbito social, formativo-laboral, xurídico, sanitario, de participación e de lecer. Con este fin, asignarase a cada mozo un profesional de referencia que tecerá con el unha rede social normalizada. O proxecto conta con 11 prazas residenciais e a estancia media dos mozos prolongarase de 9 a 12 meses, “aínda que sempre depende da evolución do seu itinerario”, precisa Fábregas. “Unha vez que saen do recurso residencial, ofréceselles continuar co acompañamento desde a súa propia vivenda, durante outros 12 meses. Por tanto, o volume de mozos beneficiados polo proxecto é duns 25 ao ano”, engade.

Os mozos recibirán acompañamento en tarefas de xestión doméstica, así como relacionadas co emprego e a ampliación de redes de apoio. Así se constrúe un itinerario formativo-laboral e de cidadanía para cada un. No entanto, Rais Fundación mantén o apoio aos mozos ata que sexa necesario, “xa que na súa nova situación poden seguir xurdindo dificultades e queremos evitar que estas lles devolvan á súa situación de partida”, remarca Daniel Fábregas. “Non dispomos de prazos de tempo pechados e podemos programar a fase de emancipación para cando o mozo reúna as mellores condicións”, aclara, aínda que confía en que, tras a intervención, os mozos sexan autónomos e “conten cos servizos comunitarios, como o resto da cidadanía”.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións