Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Economía solidaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Mulleres no ámbito rural, motor económico

Son maioría nos traballos que se realizan na contorna rural e, debido a esta razón, se aposta por elas para impulsar estas actividades e novas oportunidades de negocio

Img artesania Imaxe: Certo Xornal

A pesar de que os traballos relacionados coa contorna rural asócianse a miúdo co xénero masculino, son maioría as mulleres dedicadas á agricultura. Ademais, nos últimos anos impulsaron outras áreas como a gandaría ou a artesanía e, con motivo da conmemoración do Día Internacional das Mulleres Rurais, se aposta por elas para impulsar novas e antigas oportunidades de negocio, como o turismo rural.

Img manos artesana articuloImagen: cticona

En 2008, Nacións Unidas recoñeceu o seu valor e instaurou o Día Internacional das Mulleres Rurais. Axuda en Acción a cifra en 1.600 millóns, dos 6.000 que habitan o planeta. Cada 15 de outubro, lémbrase que elas contribúen de maneira decisiva ao impulso deste sector e que, segundo a Federación de Asociacións de Mulleres Rurais (FADEMUR), “constitúen a maioría da poboación mundial dedicada á agricultura”. A ONU reserva parte da homenaxe tamén ás mulleres indíxenas, pola súa promoción do desenvolvemento agrícola e rural, a mellora da seguridade alimentaria e a erradicación da pobreza rural.

“Son agricultoras, pescadoras, gandeiras e empresarias”, lembra Nacións Unidas

As mulleres empréganse en varios ámbitos. “Son agricultoras, pescadoras, gandeiras e empresarias, depositarias de identidades étnicas, coñecementos tradicionais e prácticas sustentables, coidadoras, nais e titoras”, resalta a ONU. FADEMUR engade que elas contrarrestan algúns dos efectos do cambio climático grazas a prácticas agrícolas sustentables e estratexias de mitigación, “como a plantación de árbores e o manexo sustentable dos bosques”.

O seu papel nas economías rurais estímase fundamental porque toman parte na produción de cultivos, pero tamén coidan do gando e desenvolven un importante labor no terreo da artesanía, ademais de encargarse do coidado dos seus fillos e do fogar. A mensaxe lanzada este ano pola ONU asegura que elas “realizan a maior parte das tarefas agrícolas nos países en desenvolvemento, pero padecen as peores condicións de traballo”. Son as produtoras da maioría dos alimentos no mundo, aínda que en gran parte do planeta carecen da propiedade das terras.

En España, o Real Decreto de titularidade compartida das explotacións agrarias ha cambiado en parte esta situación, xa que o seu obxectivo é favorecer a independencia económica das mulleres. Tamén o Consello de Ministros de Agricultura da Unión Europea ha analizado por primeira vez o papel da muller no medio rural e apostou por tomar medidas nesta materia, mentres que no Cume sobre os Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio de Nova York, alcanzouse un compromiso para asegurar o acceso en igualdade de condicións das mulleres rurais aos recursos produtivos, a terra, o financiamento, as tecnoloxías, a capacitación e os mercados.

Pouco recoñecemento

Ata o momento, a falta de recoñecemento destas mulleres supuxo a ausencia de igualdade de oportunidades en boa parte do planeta. Nacións Unidas pediu que elas sexan beneficiarias, pero tamén “colaboradoras en pé de igualdade”. Defende que as mulleres e nenas rurais gocen dunha ampla gama de dereitos patrimoniais e de sucesión, así como o dereito á saúde ou á educación.

Este organismo conta coa División para o Adianto da Muller, como ente encargado desta cuestión. Con motivo do primeiro Día que se dedicou a elas, publicou ‘A muller rural nun mundo cambiante: Oportunidades e desafíos’, unha edición que se centra nos países en desenvolvemento. O informe destaca que a muller desempeña unha función “decisiva” na economía rural, aínda que en moitos países os estereotipos de xénero e a discriminación néganlle un acceso equitativo e o control da terra e doutros recursos produtivos, así como oportunidades de emprego, actividades xeradoras de ingresos, acceso á educación, atención da saúde e oportunidades de participación na vida pública. Por iso, considérase que liquidar as desigualdades de xénero “pode mellorar a eficiencia no aproveitamento dos recursos e os resultados do desenvolvemento rural”.

Mesmo se busca revitalizar antigas oportunidades de negocios, como o turismo rural. Nel centrouse a Federación de Colectivos e Asociacións de Mulleres da Campiña de Xerez Sol Rural. Confía neste tipo de turismo como iniciativa emprendedora porque leva importantes expectativas, as mulleres poden aproveitar os recursos dispoñibles e supón interesantes posibilidades para o autoemprego.

Impulso á artesanía

Img artesania articuloImagen: Certo Xornal

A artesanía é un dos ámbitos con maior proxección. FADEMUR apoia a comercialización de produtos artesáns elaborados por mulleres do medio rural a través de Artemur , unha iniciativa en Internet que obtivo un dos Premios de Excelencia á Innovación para Mulleres Rurais, concedidos por primeira vez polo Ministerio de Medio Ambiente, Medio Rural e Mariño (MARM).

O galardón concedeuse a dúas empresas da Rioxa que forman parte do proxecto desde o principio, Artelar e Asociación O Colletero-Hortas de Iregua, aínda que na actualidade participan máis de 75 artesás de 13 comunidades autónomas. Con este premio recoñécese a posta en marcha dunha idea “orixinal e innovadora”, que implica un modelo de negocio baseado na xestión sustentable dos recursos rurais. Valórase a exploración de novos xacementos de emprego ou que responden as necesidades das mulleres no medio rural.

Mulleres rurais no mundo

As mulleres indíxenas son quen máis sofren a discriminación por motivos de xénero, raza e grupo étnico

Nos países en desenvolvemento, a agricultura supón ao redor do 32% do crecemento do produto interno bruto (PIB) e o medio de subsistencia do 70% da poboación pobre. A maioría da man é feminina, un aspecto que diversos autores reflicten no artigo do Banco Mundial ‘Investir nas Mulleres, Impulsoras do Crecemento Agrícola’. O documento resalta a África subsahariana como exemplo de rexión que depende en gran medida da agricultura, “motor de crecemento económico”, e avoga polo empoderamiento económico das mulleres como prioridade.

Só un documento, a Convención sobre a eliminación de todas as formas de discriminación contra a muller, recolle medidas para mellorar a situación das mulleres rurais, mentres que o informe da ONU lembra que as indíxenas son quen máis sofren a discriminación por motivos de xénero, raza e grupo étnico. Ademais, segundo datos de Axuda en Acción, as mulleres provén máis da metade da comida que se produce no mundo -máis do 80% en Africa, o 60% en Asia e entre o 30% e o 40% en Latinoamérica e os países de Occidente-, pero só son propietarias do 2% da terra, xestionan o 5% das explotacións agrícolas, reciben o 1% dos créditos destinados a este sector e desde 1970 dobrouse o número de mulleres rurais que viven en situación de pobreza.

  • En México as mulleres traballan cada semana 76,3 horas, fronte ás 58,4 dos homes, aínda que cobran menos.
  • En Ecuador, constitúen dous terzos do persoal que traballa nos cultivos de flores.
  • En Chile, o sector de exportación de froitas emprega a un bo número de mozas solteiras e mulleres maiores casadas ou divorciadas.
  • Respecto das mulleres indíxenas, un proxecto da FAO levado a cabo en Mozambique, Swazilandia e a República Unida de Tanzania recompilou coñecementos indíxenas e, no caso de Tanzania, centrouse nos masai e a cría de gando ovino e caprino, para concluír que as mulleres masai desempeñan “unha función crave” no coidado dos animais, xa que atenden aos tenreiros recentemente nados e teñen un coñecemento profundo do gando.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións