Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Nenos refuxiados, sen dereito a educación

Máis de 20 millóns de menores refuxiados e desprazados carecen de acceso á educación

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 30 de Novembro de 2010
img_ninos refugiados

O acceso á educación é difícil cando se carece dunha residencia estable ou o lugar onde se reside non dispón da infraestrutura adecuada para recibir clases. É o caso de 22 millóns de menores e novos refuxiados e desprazados. Colombia e o sur de Sudán son as dúas rexións máis afectadas, xa que albergan a un maior número de persoas nesta situación.

As persoas refuxiadas ou desprazadas non teñen a oportunidade de residir no seu fogar, de onde se lles obrigou a fuxir. Algúns residen en espazos habilitados para a súa acollida, como campamentos, mentres que outros, cada vez máis, fano en suburbios e poboados chabolistas de contornas urbanas de países en vías de desenvolvemento. Con todo, en ambos os lugares enfróntanse a dificultades. Unha das principais é o acceso á educación dos pequenos.

O informe de Entreculturas ‘Educación en tempo de espera. Un dereito vulnerado para millóns de persoas refuxiadas e desprazadas’ é explícito no seu título e no seu contido. Aínda que o acceso á educación é un dereito recoñecido no ámbito internacional, na práctica non sempre se pode exercer. Esta situación deriva en nenos e mozos que carecen de estudos e, en consecuencia, dos coñecementos e preparación necesarios para tomar as súas propias decisións. “Esta vulneración do dereito á educación dificulta o cumprimento doutros dereitos”, precisa Entreculturas.

Os menores pasan unha media de 17 anos, a súa infancia e mocidade, en campos de refuxiados ou en asentamentos improvisados

Estímase que non é posible regresar ao fogar ata pasados unha media de dezasete anos. A coordinadora do informe, Valeria Méndez de Vigo, asevera que este feito implica que os menores pasen a súa infancia e mocidade en campos de refuxiados ou en asentamentos improvisados. O informe especifica o estado destes nenos e mozos en Colombia e no sur de Sudán, onde se calcula un maior número de refuxiados e desprazados. En Chad, UNICEF repartiu en 2004 material educativo entre as escolas dos campos de refuxiados onde residían nenos sudaneses de Darfur. Entregou libros de texto e de exercicios, xices, kits educativos ou tendas de campaña, nunha iniciativa conxunta co Alto Comisionado de Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR).

Respecto de Colombia, a axencia da ONU recoñece que é un dos países do mundo con maior número de desprazados internos: cara a finais de 2009, segundo fontes oficiais, máis de 3,3 millóns. Outras fontes estiman que xa superaron os 4 millóns.

Protección de mulleres e nenas

O ACNUR elaborou un ‘Manual para a Protección de Mulleres e Nenas’, por ser estas as máis vulnerables ás consecuencias dos desprazamentos. Considera que elas “deben enfrontar máis obstáculos que os homes e os nenos para reivindicar e gozar os seus dereitos”, polo que avoga polo seu empoderamiento a través da educación e porque todas as persoas gocen os seus dereitos de maneira igualitaria.

Posto que, segundo recoñece, hai diferenzas importantes no acceso das nenas e os nenos á educación formal e informal, a maioría delas teñen un nivel educativo máis baixo que o dos homes e os nenos e, en consecuencia, “carecen de coñecementos sobre os seus dereitos”. No entanto, en ocasións, a situación non é mellor cando teñen a oportunidade de acudir a unha escola, xa que advirte de que algunhas nenas “ven forzadas a recorrer ao sexo de sobrevivencia ou a traballos mal pagos para cubrir os custos relacionados coa escolarización”. “Outras se atrasan nos seus estudos e abandónanos”, agrega. Cando ademais se rexistra unha situación de conflito e desprazamento, as desigualdades no acceso á educación aumentan.

O ACNUR subliña que a situación máis alarmante corresponde ás nenas separadas ou non acompañadas, as nais adolescentes e as nais solteiras, “por mor das súas responsabilidades no coidado dos nenos, a falta de apoio financeiro ou doutro tipo, a discriminación e o estigma”. En ocasións, as propias escolas carecen dos recursos necesarios para atender estas especificidades, por iso é polo que un dos obxectivos sexa que os centros “axuden a restaurar a sensación de normalidade e autoestima durante o desprazamento” e fomenten a participación na construción da paz e a reintegración económica e social das mulleres e as
nenas nos seus países de orixe.

Requisitos das escolas

As escolas nos campamentos son imprescindibles, pero deben cumprir uns requisitos. Deste xeito, non convén que estean afastadas dos campamentos, xa que se detectaron casos de violencia verbal, física e/ou sexual no camiño que separa o centro do campamento. O obxectivo é protexer aos menores, non exporlles a situacións de perigo. Por iso hai que vixiar que as escolas non sexan exclusivas para nenas, ante o risco de ataques, nin sirvan como lugares de recrutamento militar.

O informe de Entreculturas detecta que nos campos de refuxiados son menos as nenas que acoden á escola, fronte ao número de nenos, e, sobre todo, en educación secundaria. Defende o acceso á educación en todas as etapas, por parte de nenas e nenos, e que se garanta en condicións de seguridade. “A educación constitúe unha ferramenta de protección para a poboación refuxiada e desprazada, é unha condición para o desenvolvemento e debe ser prioritaria”, insiste.

Máis de 43 millóns

Os datos do ACNUR calculan que en 2009 había en todo o mundo 43,3 millóns persoas refuxiadas e desprazadas “por mor de conflitos e persecucións”. A metade deles son nenos e mozos menores de 22 anos. Por grupos, distribúense da seguinte maneira: 15,2 millóns de refuxiados, 27,1 millóns de desprazados internos e case 1 millón de solicitantes de asilo.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións