Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

ONG, motivos paira facer una auditoría

Render contas ante os doantes e os beneficiarios é una garantía de transparencia e credibilidade paira as entidades
Por Azucena García 12 de Xaneiro de 2010
Img calcular prestamo
Imagen: Steve Woods

Transparencia, confianza e, en definitiva, credibilidade. Estas son as tres razóns principais paira realizar una auditoría. Esta análise financeira relaciónase a miúdo coas empresas, pero non é exclusivo destas. Tamén as Organizacións Non Gobernamentais (ONG) sométense a exame. Algunhas están obrigadas segundo a normativa vixente, pero outras o fan de maneira voluntaria.

Garantía de credibilidade

A rendición de contas por parte da ONG é un mecanismo que lles permite gañar credibilidade ante os seus socios e doantes, pero tamén ante o propio persoal da organización, os beneficiarios e a sociedade en xeral. “É una oportunidade paira mostrar á cidadanía un feito certo: que a maioría das organizacións conducen o seu labor con rigor”, explica Alboan. Mostrar as contas de maneira pública é un indicativo de transparencia.

As entidades deben detallar canto diñeiro reciben e como se inviste. Á vez, una auditoría detecta posibles deficiencias no modo de repartir os fondos entre os diferentes proxectos. A exposición das contas dá a oportunidade de acceder a unha información moi valiosa paira a ONG, que poden decidir variar a súa forma de traballo.

A ONG deben fomentar a transparencia e a rendición de contas como forma de respecto cara a quen achegan fondos e quen os reciben

Respecto das auditorías internas, o “Informe de Responsabilidade da ONG 2008”, elaborado pola Sociedade Internacional de Responsabilidade Humanitaria (Humanitarian Accountability Partnership, HAP), asegura que estas son cada vez máis responsables e moito máis eficaces que fai una década. No entanto, detecta a persistencia de problemas de transparencia “nas intervencións concretas e na súa comunicación cos receptores das súas axudas”. Aumentan as organizacións que facilitan a relación cos beneficiarios e establecen mecanismos e sistemas de presentación de queixas, pero é necesario que esta medida se estenda.

Durante o I Encontro da ONG de Desenvolvemento, organizado en 2007 con motivo do vixésimo aniversario da Coordinadora de ONG de desenvolvemento de España (CONGDE) co título “A transparencia e a rendición de contas nas ONGD: situación actual e retos”, concluíuse a necesidade de renovar esforzos en temas de transparencia e rendición de contas xa que “hoxe en día hai máis organizacións non gobernamentais de desenvolvemento que nunca e os fondos que manexan aumentaron substancialmente nos últimos vinte anos”. No evento, destacouse a importancia de mostrar respecto cara ás persoas e organizacións que achegan fondos e como “as posibles malas prácticas dunhas poucas organizacións poden danar a confianza no sector“.

Os expertos reunidos consideraron oportuno que as ONGD ábranse máis á crítica externa e mostren “sen medo” o resultado do seu traballo. Nesta tarefa cóntase coa axuda da Fundación Lealdade, que aínda que non realiza auditorías externas de contas, si desenvolve informes de transparencia e boas prácticas. As organizacións auditan as contas e, cos resultados, realiza os informes correspondentes, polo menos, cada dous anos.

Quen debe facer una auditoría

O Código de conduta da ONG de desenvolvemento da CONGDE establece que as entidades con ingresos superiores a 300.000 euros deben levar a cabo auditorias económicas externas anuais, “que estarán a disposición de todo aquel que as solicite”. Insta ás ONGD a facer pública a distribución dos gastos, cun apartado que especifique as cantidades destinadas aos gastos de administración e os conceptos que se contemplan nese apartado.

De acordo coa normativa, a Lei 50/2002 de Fundacións, de 26 de decembro, recolle no Artigo 25.5 a obrigación de someter as contas a auditoría externa por parte das fundacións nas que durante o primeiro exercicio económico ou en dous exercicios consecutivos concorran na data de peche, polo menos, dous das seguintes circunstancias:

  • Activo maior de 2.400.000 euros.
  • Volume anual de ingresos maior de 2.400.000 euros.
  • Número medio de traballadores superior a 50.

A Guía de obrigacións contables das fundacións, elaborada pola Asociación Española de Fundacións, lembra ademais que a disposición adicional duodécima e décimo terceira do Real Decreto 1636/1990, de 20 de decembro, polo que se aproba o Regulamento que desenvolve a Lei 19/1988 de Auditoría de Contas, obrigan tamén a auditarse ás fundacións que:

  • Durante un exercicio social reciban subvencións ou axudas con cargo aos orzamentos das administracións públicas ou a fondos da Unión Europea por un importe total acumulado superior a 600.000 euros.
  • Durante un exercicio económico realicen obras, xestión de servizos públicos, subministracións, consultoría e asistencia e servizos ás administracións públicas, por un importe total acumulado superior a 600.000 euros.

En principio, todas a ONG que reciben subvención pública están suxeitas a auditorías, mentres que as fundacións renden contas ante o protectorado. Tanto internas como externas, as auditorías son cada vez máis frecuentes, sobre todo, entre as organizacións de maior volume. Os propios socios poden esixir estes controis paira mellorar a transparencia ou si teñen calquera dúbida sobre o traballo das organizacións.

Compromiso da ONG

No verán de 2006, once organizacións internacionais de desenvolvemento social, medio ambiente e dereitos humanos aprobaron a primeira Carta Mundial de Rendición de Contas do sector non lucrativo. Nela, comprometéronse a manter e aumentar a confianza do público, así como uns valores básicos e principios de funcionamento paira a ONG internacionais. A partir desta iniciativa, 2.000 organizacións sociais catalás adheríronse á Carta de Calidade impulsada desde a Mesa de Entidades do Terceiro Sector “paira apostar desde as organizacións pola calidade e una xestión eficaz e transparente”. Este documento completouse con 18 compromisos relacionados coas persoas, a sociedade e as organizacións. Estes destacan, entre outros aspectos, a promoción da transparencia na xestión e os procesos de avaliación.