Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Economía solidaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Que fai España por África?

A pesar do incremento da axuda ao desenvolvemento do noso país, España segue nos postos de cola dos países doantes

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 29deDecembrode2006
Img planafrica listado Imaxe: Elia

Intermón Oxfam reclama no seu informe anual ‘A realidade da Axuda 2006-2007’ que a cooperación se desvincule de intereses políticos e económicos. Neste texto fai un repaso á axuda ao desenvolvemento de España e dos países doantes, así como unha dura crítica ao Plan África presentado polo Goberno recentemente como unha iniciativa para o desenvolvemento de África subsahariana e o control da inmigración irregular. Segundo a organización, “a incoherencia de políticas do goberno e a defensa dos intereses españois pon de manifesto que este plan é máis unha resposta apresurada á alarma migratoria que unha aposta seria por contribuír ao desenvolvemento da rexión”.

O documento resalta que, mentres a axenda de cooperación oficial situou a África como unha das súas prioridades, multiplicando recursos e esforzos para reducir a pobreza nese continente, outras políticas gobernamentais traballan exactamente no sentido contrario. Entre elas cabe destacar que España é o primeiro exportador de municións a África subsahariana; segue canalizando a axuda ao desenvolvemento cara a países pobres e endebedados a través de créditos que crean máis débeda (dúas dos países máis pobres do mundo, Uganda e Camerún, devolveron máis diñeiro do que recibiron en axudas, converténdose en doantes netos da economía española), e opúxose á redución dos subsidios agrícolas no seo da Organización Mundial do Comercio, o que supón unha distorsión das regras comerciais e impide aos agricultores do sur vivir do seu traballo.

Intermón Oxfam di neste sentido que o Plan África recolle unha batería de propostas que fan máis referencia aos intereses económicos e políticos do noso país que á necesidade de sacar a África da pobreza.“O Plan África recolle unha batería de propostas que fan máis referencia aos intereses económicos e políticos do noso país que á necesidade de sacar a África da pobreza” O Plan, segundo recolle o texto do Goberno, atende ás “necesidades enerxéticas e de diversificación de fontes da nosa economía”, á importancia de asegurar caladoiros para o abastecemento do noso mercado e a “actividade das nosas empresas armadoras de pesca e o sector naviero”.

Por último, ‘A Realidade da Axuda 2006-2007’ resalta que a atención a intereses comerciais e geoestratégicos que incorpora o Plan África poden ser lexítimos desde o punto de vista da política exterior española, aínda que non necesariamente axudan aos obxectivos de desenvolvemento da rexión. Aínda máis, “o documento advirte de que a axuda ao desenvolvemento non pode ser utilizada como moeda de cambio para negociar o control de fronteiras e a repatriación de inmigrantes por parte dos países africanos, tal como parecen indicar os distintos acordos que o Goberno español quere asinar cos países da rexión”, reza o informe.

España pode facer máis por África

Durante o ano pasado, a axuda ao África subsahariana creceu de maneira importante, alcanzando os 470 millóns de euros e concentrando o 31,6% de Axuda Oficial ao Desenvolvemento (AOD) bilateral bruta do noso país. Isto significa que esta rexión duplicou o seu peso respecto da media dos anos anteriores (15%), achegándose ás porcentaxes que caracterizan aos países do Comité de Axuda ao Desenvolvemento (CAD) da ODCE (35%).

A pesar do importante deste incremento, a maior parte ten a súa orixe nas operacións de cancelación de débeda externa aos países da rexión. Se quitamos o alivio da débeda, a AOD para África subsahariana non rexistra crecemento en 2005 con respecto ao ano anterior. Este dato leva a cuestionar a sustentabilidade deste xiro de tendencia, xa que as condonaciones de débeda dependen de acordos internacionais e o seu destino varía cada ano entre países e rexións.

Outro motivo de preocupación é a utilización de créditos FAD para a axuda ao desenvolvemento da rexión. En 2005, doce países de Africa subsahariana reembolsaron a España por este concepto un total de 19,1 millóns de euros. Fóra de Cabo Verde e Gabón, todos eles forman parte da iniciativa Países Pobres Altamente Endebedados (HIPC polas súas siglas en inglés), é dicir arrastran altos niveis de débeda e todos (excepto Gabón) son considerados Países Menos Adiantados pola ONU.

Crecemento insuficiente da axuda

A axuda ao desenvolvemento do noso país experimentou durante o 2005 un dos maiores incrementos da súa historia e creceu en termos absolutos nun 22,3%, pasando dos 1.985 millóns de euros en 2004 aos 2.428 millóns do ano pasado, o que supón pasar do 0,24% ao 0,27% de Produto Nacional Bruto (PNB). É importante destacar, tamén, que España duplicou os recursos destinados á axuda humanitaria ata alcanzar os 108 millóns de euros.

A pesar deste espectacular avance nas cifras, España ten aínda un longo camiño por percorrer para ocupar o lugar que lle corresponde dentro dos países doantes. Así, o noso país segue situado entre os países da Unión Europea que realizan un menor esforzo relativo con respecto ao PNB, e no seo do CAD ocupa o 18º lugar (xunto con Nova Zelandia) do total dos 22 países doantes.

Do mesmo xeito que outros doantes, España basea o aumento da súa axuda na condonación da débeda: o 20% do total da AOD española en 2005 corresponde ás operacións de cancelación de débeda externa (502 millóns de euros). Se descontamos as operacións de débeda, a axuda ao desenvolvemento do noso país tan só crecería en 102 millóns de euros entre 2004 e 2005, é dicir o incremento sería de tan só un 5,6%. A partida de débeda desvirtúa, ademais, a orientación xeográfica da axuda. En 2005, ningún do tres principais receptores da axuda (Iraq, Madagascar e República do Congo) son países prioritarios para a cooperación española.

Crecer con calidade

‘A Realidade da Axuda 2006-2007’ volve lembrar a necesidade de pór fin á axuda ligada á contratación de bens e servizos de empresas españolas como fórmula de axuda ao desenvolvemento. Mentres segue sen abordarse a súa comprometida reforma, o ano pasado España aprobou 32 proxectos por valor de 641 millóns de euros a cargo dos créditos do Fondo de Axuda ao Desenvolvemento (FAD). A distribución xeográfica dos créditos FAD mostra unha concentración destes en países e proxectos de interese comercial de España, pero non naqueles considerados relevantes para a axuda española. A canalización deste tipo de créditos cara a países pobres con altos niveis de endebedamento resulta especialmente grave e incoherente, xa que España contribúe así a facerlles incorrer en novas débedas.

En 2005, os casos de Camerún e Uganda chegaron ao extremo de reembolsar a España en concepto de devolución do FAD máis fondos que os que recibiron en concepto de AOD. Camerún, que só alcanza a dedicar un 1,2% do seu PIB ao orzamento sanitario, reembolsó a España en 2005 ata 4.526.034 euros.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións