Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Refuxiados: cinco historias de superación das que podemos aprender

As persoas refuxiadas, ben en campos ou en cidades, buscan alternativas para fomentar a autosuficiencia e mellorar a súa calidade de vida

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 08 de Outubro de 2013
img_refugiada

Os campos de refuxiados son o país inventado de millóns de persoas, cidadáns para quen se habilitan como solucións transitorias, pero que acaban por converterse no máis parecido a un fogar. Neles constrúen novas tradicións, emprenden negocios ou se conectan por primeira vez a Internet. ACNUR recompila nomes, anécdotas, en definitiva, exemplos de superación. Neste artigo recóllense cinco historias de persoas refuxiadas que transformaron o cambio en oportunidade.

Imaxe: ACNUR/R. Nuri

Esta é a historia de Runiza, de Fahad e de Amani. Pero tamén é a de Mahdad, a de Ibrahim e a doutras tantas persoas que loitan cada día para que a súa vida e a dos seus non sexan vítimas do destino. ACNUR denomínaas “Historias con rostro”. Cada persoa refuxiada ten a súa.

1. Biomasa para mellorar a protección das mulleres e das nenas

Ata hai un ano, as mulleres do campo de refuxiados máis grande de Uganda, Nakivale, cociñaban en fornos de leña. Mantiñan así unha tradición transmitida entre xeracións, pero tamén certos perigos. Conseguir a leña implicaba andar cada día unha media de cinco quilómetros. No camiño, expúñanse a ser vítimas de violación, ataque ou roubo. Esta é a historia de Runiza.

O uso de biomasa evita que as mulleres e as nenas expóñanse a roubos e violacións cando van buscar madeira

Como outras mulleres, ela colaborou para lograr un cambio: que no campo onde viven empréguense estufas alimentadas con briquetas de barro, refugallos orgánicos e residuos agrícolas. Grazas ao Instituto de Capacitación Nsamizi para o Desenvolvemento Social, os propios refuxiados aprenderon a construír as estufas e as briquetas e esquecéronse da leña e do carbón vexetal. Pero sobre todo, dos perigos que implicaba buscalos.

Hoxe Runiza ten dúas estufas para cociñar e ela mesma elabora as briquetas. “Os longos paseos para recoller leña son xa un recordo afastado”, expresa. Agora evita as camiñadas e reduce o risco de ataque. A técnica difundiuse e a seguridade das mulleres e das nenas mellorou.

2. Clases de informática que conectan co mundo e cos familiares

Utilizar un computador e acceder a Internet complícase debido ás condicións de vida nun campo de refuxiados. Pero non é imposible. O proxecto “Community Technology Access” permitiu levar a tecnoloxía a 31 centros de 13 países. Entre outros, o proxecto desenvólvese tamén no citado campo de Nakivale, onde vive Fahad. Esta é a súa historia.

“Empezamos co básico. Aprendín a escribir, a buscar arquivos e crear cartafoles, e a utilizar software como Word e Excel”, narra Fahad. Esta formación é fundamental para as persoas refuxiadas xa que lles permite conectarse co exterior, por iso foméntase a través de centros da formación e de cibercafés, onde se instalan ordenadores para que os refuxiados practiquen.

Fahad aprendeu a crear a súa propia conta de correo electrónico e a buscar en Internet. Dedica tres horas cada día a navegar pola Rede, escribir correos e chatear con amigos e familiares que permanecen en Somalia. O proxecto foi para el e para numerosas persoas a “oportunidade da súa vida”. As clases e a conexión a Internet desde os cibercafés non son gratuítas. Os refuxiados han de pagar unha pequena cantidade, pero este diñeiro invístese no mantemento do material e no salario dos formadores, que son tamén persoas refuxiadas.

3. Emprender nun campo de refuxiados

Que se pode facer cando vives nun campo de refuxiados? Dar clases de francés, abrir un salón de beleza, un taller de sastrería, abrir unha tenda para cargar as baterías de teléfonos móbiles, ser asistente na xestión do campo… Esta é a historia de Amani.

Na súa fuxida da República Democrática do Congo, pasou polos campos de Kakuma, Ifo e Dadaab, onde reside na actualidade. Lembra que “un refuxiado podería ser calquera, desde un doutor, un profesor, un empresario… ata un xornalista ou mesmo un granxeiro”. El estudou Comercio e o de emprender sempre se lle deu ben. Agora demóstrao no campo de refuxiados e solicitantes de asilo máis grande do mundo.

4. Novos medios de vida para os refuxiados urbanos

Imaxe: ACNUR/R. Nuri

En Kampala, a capital de Uganda, os refuxiados somalíes conforman unha importante rede económica de subsistencia. “Son ben coñecidos pola súa forte presenza en negocios como axencias de divisas, supermercados, tendas, cibercafés, postos de comida, tendas de música e moito máis“, explica ACNUR. Esta é a historia de Mahdad.

Desde fai tres anos, rexenta unha tenda de reparación de teléfonos móbiles no barrio de Kisenyi, en Kampala. Coñecía o sector porque, cando vivía en Somalia, tiña un comercio similar. As ganancias mensuais non son excesivas, uns 193 dólares: un terzo destínao a pagar o aluguer da tenda e o resto, a manter á súa familia, composta por cinco membros.

Fuxir do fogar nunca é fácil. Pero a inseguridade que se vive no seu país levoulles a tomar esta decisión en 2009. Os refuxiados urbanos buscan en novas cidades as oportunidades que se lles negan nas súas, pero isto supón empezar practicamente de cero cos seus propios medios e facer fronte a unha posible xenofobia por un aumento da presión sobre os servizos e recursos do lugar de acollida.

5. Reasentamiento: empezar de novo para salvar a vida

O reasentamiento de refuxiados é unha media limitada e excepcional. Supón ser acollido en terceiros países e lograr un status de protección internacional. Quen se benefician del son persoas obrigadas a fuxir do seu fogar, perseguidas por distintos motivos. No caso de Ibrahim , a persecución comezou tras denunciar a falta de acceso a educación ou a auga potable no seu país.

A súa historia comeza en Sudán, prosegue en Libia e Tunes e termina en Madrid, onde tras pasar uns meses no centro de acollida de Vallecas residen nun piso de aluguer. Os cambios foron importantes: teñen novos cartóns sanitarios, documentación de protección internacional, nocións de castelán e unha praza escolar para o seu tres fillos.

“Ibrahim e Awatif son conscientes das dificultades económicas que atravesa España e os retos aos que se van a enfrontar”, indica ACNUR, pero nada pode ser tan difícil como o vivido ata agora. Conseguiron permiso de residencia e de traballo. O seguinte paso é lograr para el, a súa muller e os seus fillos “un futuro mellor”.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións