Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Solidaridad > Proxectos e campañas

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Teatro infantil para nenos cegos

En España só un teatro ofrece este tipo de obras, que explican de maneira sonora detalles sobre o vestiario dos personaxes ou os xestos que realizan

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 29deNovembrode2007

Atopar facilidades no acceso ao lecer e a cultura é unha reclamación histórica das persoas con discapacidade. Museos, cinemas ou teatros son algúns dos edificios que melloraron en accesibilidade, pero o camiño aínda é longo. No caso das persoas invidentes ou con deficiencia visual, a principal barreira é superar as limitacións da falta de visión. Diso ocúpase o sistema de audiodescripción, que detalla o que ocorre nunha escena a través da voz dun locutor. O ONCE conta con dous equipos móbiles para atender as peticións das salas de todo o país, pero apenas media ducia de teatros teñen instalado o sistema de forma fixa e, só un deles, conta con programación específica para nenos e nenas.

Sistema de audiodescripción

O sistema de audiodescripción facilita o acceso á cultura das persoas cegas ou con deficiencia visual. O teatro, o cinema ou o vídeo son as manifestacións culturais que mellor se adaptan a el. A esencia deste sistema é compensar a falta de percepción de imaxes con descricións sonoras complementarias.

Img teatro artImagen: Jackie

En concreto, explícanse os xestos dos personaxes, os traxes que levan, a súa situación no escenario ou as paisaxes que enmarcan a trama. Unha información, a xuízo da Organización Nacional de Cegos Españois (ONCE), “imprescindible para poder comprender e gozar dunha obra de teatro, dunha película de cinema, dun vídeo didáctico ou dunha serie de debuxos animados na televisión”.

No teatro, as vantaxes da audiodescripción son evidentes para todas as persoas cegas ou deficientes visuais. Permítelles acceder ás representacións de maneira independente, sen necesidade de ter á beira a outra persoa que lles explique continuamente o que ocorre sobre o escenario. Ademais, no caso dos nenos e nenas, favorece a súa integración e axúdalles a gozar desde a infancia desta arte. Algo que non sempre é fácil.

Desde unha cabina insonorizada, un locutor emite en directo o que ocorre sobre o escenario e esta información chega aos pequenos a través dun auricular

Ata o momento, o Teatro San Pol en Madrid é o único que ofrece representacións infantís con audiodescripción. Para iso, ten instalado o Sistema Audiodesc. Mediante este sistema un locutor emite en directo, desde unha cabina insonorizada, todo o que ocorre no escenario. Esa información chega a través dun equipo inalámbrico aos menores, que contan cun pequeno receptor portátil e un auricular ultraliviano que se colocan nunha das orellas, deixando a outra libre para escoitar o son directo do escenario.

“Desde 1999, en colaboración co ONCE -explican desde San Pol-, adaptamos a práctica totalidade das montaxes de produción propia programados en tempada”. A aparición no mercado de novos soportes como o dvd abriu “grandes expectativas” para grupos con problemas sensoriais, segundo o ONCE, pero a posibilidade de acceder a unha representación teatral en directo é un avance aínda maior.

Boas prácticas

Co obxectivo de impulsar o Sistema Audiodesc, o ONCE colaborou coa Asociación Española de Normalización e Certificación (AENOR) na publicación da Norma UNE 153020:2005 “Audiodescripción para persoas con discapacidade visual. Requisitos para a audiodescripción e a elaboración de audioguías”. Nela establécense os requisitos de calidade para a audiodescripción que deben ter en conta todas aquelas institucións, empresas e profesionais que traballen na elaboración de producións audiodescritas.

O guión ten que ser coherente para que a información se adecue ao tipo de obra e ás necesidades do público ao que se dirixe

A súa aplicación abarca tanto ás producións emitidas por televisión e gravadas en calquera soporte, como aos espectáculos en directo (teatro, musical…) e ás audioguías adaptadas que se ofrecen nalgúns monumentos, museos, exposicións, contornas naturais e espazos temáticos. “Tamén será referencia ineludible para a formación de guionistas de audiodescripción”, engade o ONCE.

O labor dun guionista especializado comeza co estudo da obra que desexa describir. A partir de aí, confecciona un guión coas informacións sonoras que terá que emitir o locutor de forma simultánea á acción. Estes bocadillos “de información” sitúanse no lugar exacto do libreto onde debe incluírse o comentario.

A norma UNE 153.020 resume en seis principios o código de boas prácticas para a realización de guións e produción de audiodescripción.

  • Análise da obra para comprobar a existencia de ocos “de mensaxe” onde introducir información sonora.
  • Confección dun guión coherente para que a información se adecue ao tipo de obra e ás necesidades do público ao que se dirixe.
  • Revisión e corrección do guión por unha persoa distinta do descritor.
  • Locución en presenza da imaxe que se describe, cunha voz clara e un ton adecuado á obra.
  • Montaxe que equipare os volumes, efectos de ambiente e ecualizaciones coa banda sonora orixinal.
  • Revisión da gravación para comprobar que se cumpren os requisitos anteriores.

Teatros que contan con "Sistema Audiodesc"

A Sala San Pol é a única que conta coa adaptación de obras infantís ao Sistema Audiodesc. No entanto, dous equipos móbiles -un en Cataluña e outro en Madrid- atenden peticións de salas de todo o país e os seguintes teatros ofrecen representacións adaptadas para público invidente ou con deficiencia visual en xeral:

  • Teatro San Pol (Madrid) 915 419 089
  • Teatro María Guerreiro (Madrid) 913 102 949
  • Teatro A Abadía (Madrid) 914 481 181
  • Gran Teatro Falla (Cádiz) 956 220 894
  • Teatro Calderón (Valladolid) 983 426 444
  • Teatro Liceo (Salamanca) 923 281 716

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións