Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Hardware

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Ana María Méndez, representante da plataforma Todoscontraelcanon

Os políticos recoñecen abertamente que só una protesta multitudinaria faríalles reconsiderar a LPI

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 23deNovembrode2006

Ana María Méndez rexenta una empresa familiar de venda de produtos de informática na rúa Sepúlveda de Barcelona. Desde xaneiro de 2003, ela e outros comerciantes de pequenas empresas distribuidoras ven sometidos á presión das entidades de xestión de dereitos da propiedade intelectual. A intención é que paguen o que supostamente (segundo devanditas entidades) deben en concepto de canon desde o ano 1999, pola venda de sistemas de almacenamento de datos susceptibles de ser usados paira copiar obras con dereitos. Mentres algunhas tendas preferiron pagar sumas que en ocasións superaban os 40.000 euros, Ana María decidiuse por crear una asociación que defendese aos que están nunha situación similar á súa; hoxe atópanse englobados na plataforma Todoscontraelcanon. Nesta entrevista explica como a súa posición de elo máis débil na cadea de venda está a afundir aos pequenos comercios ante a pasividade, asegura, de políticos e xuristas.

Vostede forma parte da plataforma Todoscontraelcanon a través de Apemit (Asociación Española de de Pequenas e Medianas Empresas de Informática e Novas Tecnoloxías). En que consiste Apemit e que é o que motiva o seu nacemento?

“Os pequenos comercios estamos a recibir demandas xudiciais con orde de embargo desde finais do 2003”Apemit é una asociación de Pemes dedicadas ao sector tecnolóxico. O groso dos seus afiliados esta constituído por pequenas tendas comerciantes polo miúdo de informática e traballadores autónomos que, dunha ou outra maneira, víronse afectados por agresións tanto das entidades de xestión, que nos reclaman o pago do canon con carácter retroactivo, como daqueles fabricantes e importadores que incumpren coa Lei de Garantías. Ambas as situacións, ante as que temos una desprotección xurídica absoluta, fan perigar os nosos negocios. A única opción era asociarse e pelexar de forma conxunta paira ser escoitados e esixir o mesmo trato, opcións e posibilidade de acordos dos que gozan os nosos provedores (dos cales somos clientes) e as grandes superficies.

Cal é a situación das pequenas e medianas tendas de informática ante unha lei que legaliza o pago do canon por copia dixital?

A situación era tráxica xa antes da aprobación desta lei. Estamos a recibir demandas xudiciais con orde de embargo desde finais do 2003. Nestas demandas esíxesenos o pago do canon nos diversos artigos (CD, DVD, reprodutores de MP3, gravadoras de DVD paira PC, etc…) que comercialicemos nos nosos negocios desde o ano 1999. É dicir, esíxesenos o pago ‘atrasado’ desde antes que fose aprobado por lei o canon dixital, sobre artigos que acaban de ser incluídos en ultímaa reforma da lei (no verán de 2006); artigos sobre os que, o que é máis paradoxal, non existe tarifa dixital a día de hoxe. As leis evidentemente están paira cumprirse, e esta en concreto aprobouse sen o consentimento e, o que é máis grave, sen o coñecemento por parte dos primeiros afectados: os consumidores.

Como lle está afectando a vostede en particular?

“A LPI aprobouse sen o consentimento e sen o coñecemento dos primeiros afectados: os consumidores”No 2004 fun auditada pola SGAE. Inspeccionaron e contabilizaron todos os soportes dixitais que comercializara desde 1999, fixeron un calculo da canto ascendía o canon sobre devanditos artigos, aplicando a tarifa analóxica, e procederon á reclamación de devandita ‘débeda’. Ante min sorpresa, comprobei que na demanda incluíran reclamacións tamén sobre reprodutores de MP3 e cartóns de memoria que eu adquirira no ano 2002. Artigos que a día de hoxe dificilmente pódense adquirir con canon en ningún provedor ao non existir aínda tarifa dixital. Actualmente enfróntome á segunda demanda xudicial, por defender que basicamente é imposible cumprir cunha lei antes de que exista, modifíquese ou regule. Isto me esta afectando tanto profesional como persoalmente. Expúlsame literalmente do sector… Como podo vender reprodutores de MP3, cartóns de memoria ou gravadoras de PC? Os fabricantes non están a incluír o canon desde orixe. Co cal, se aplico o canon que a SGAE quere, o prezo final paira o consumidor é abusivo, pero si non o inclúo estou condenada a recibir máis demandas “con carácter retroactivo” esixindo un pago de canon que supera no 90% dos casos ao propio custo de produto e á ganancia obtida pola súa venda. Por exemplo, o canon dunha gravadora de DVD é de 7,67 euros cando a miña ganancia era de máis menos 3 euros. Persoalmente sufro toda a impotencia que pode sentir un traballador que desempeñou o seu labor con absoluta legalidade, cumprindo con tantas e cantas obrigacións laborais, fiscais e comerciais contémplanse neste país, e que de súpeto, e por primeira vez na miña vida, véxome gastando o diñeiro que non teño en avogados paira defenderme dun embargo por parte de entidades privadas que defenden os dereitos de propiedade intelectual. O meu delito? Repito: vender CD, DVD, Reprodutores de MP3 e outros artigos que servisen paira gravar e reproducir, antes de que entrase en vigor a nova lei, antes de existir tarifa dixital. En definitiva, por traballar exactamente igual, aínda que a outra escala, que o facían e fan calquera respectable gran superficie ou franquía instalada en España.

Cal é o procedemento da SGAE (e outras entidades de xestión de dereitos) paira calcular o que lles teñen que pagar?

“Actualmente enfróntome á segunda demanda xudicial, por defender que basicamente é imposible cumprir cunha lei antes de que exista, modifíquese ou regule”O proceder ten dúas variantes, aínda que o resultado final é o mesmo. Ponse en contacto coa tenda mediante carta certificada ou burofax. En devandita carta esixen a contabilidade do negocio paira poder estipular una cifra de débeda, ou inclúen directamente xa una cifra de débeda. Cando examinan a contabilidade do negocio, reclaman o canon sobre calquera “ben idóneo” paira a gravación, xa sexa temporal ou fixa, de obras protexidas pola SGAE e incluídas no seu repertorio, (sinalar que devandito repertorio é descoñecido e inaccesible paira o cidadán). Isto dá como resultado unhas demandas millonarias que farían pensar a calquera que a acción foi emprendida contra unha gran empresa. Só un exemplo: por cada bobina de 100 DVD que vendamos desde 1999 reclámannos 139,20 euros. Faiche unha idea se a esta cifra engadimos CD’s, reprodutores de MP3, cartóns de memoria, gravadoras de computador, memorias flash USB, e ademais multiplicamos por unidades e por anos… De aí salguen demandas de entre 60.000 euros a 450.000 euros contra tendas de barrio. Como dato curioso, preguntarse: A canto se podía comprar no ano 2000 ,ou actualmente, una bobina de 100 DVD? Cando a comunicación chéganos xa cunha cifra de débeda, é grazas á contabilidade que facilitou previamente o noso provedor. É outra de practícalas das entidades: reclamar a listaxe de clientes e vendas a certos almacenistas ou importadores e iniciar a reclamación xudicial directamente contra nós.

Podería explicar o que supón paira vostedes a aplicación da ‘tarifa analóxica con carácter retroactivo’?

Una das características do avance da tecnoloxía, (síntoma da evolución e o desenvolvemento da sociedade) é o logro de dispositivos cada vez máis eficaces, con maior capacidade tanto de reprodución como gravación. O logro de albergar cada vez máis información en dispositivos máis pequenos, cun menor custo paira o consumidor final. Se cada minuto de gravación dun dispositivo ten un custo de canon ‘x’ e habemos de multiplicar ese custo por dispositivos con capacidades de 512 Megabytes, 1 Gigabyte ou 300 Gigabytes, evidentemente chega un momento en que o custo da compensación por copia privada (canon) supera ao propio custo do produto. Algo totalmente irracional, contrario ao desenvolvemento da sociedade, aberrante e inxusto paira o consumidor, autónomo e empresas que utilizan devanditos dispositivos na súa vida cotiá ou paira o desenvolvemento da súa actividade.

Vostede declarou en repetidas ocasións que aínda non existe una ‘tarifa dixital’ Como debería ser dita tarifa?

“Se aplico o canon que a SGAE quere, o prezo final paira o consumidor é abusivo, pero si non o inclúo estou condenada a recibir máis demandas”Una ‘tarifa dixital’ sería una tarifa adaptada tanto ao custo como á capacidade do produto, una tarifa “realmente compensatoria”, absorbida no custo do produto e aplicada desde orixe, desde fábrica, co cal a repercusión económica ao consumidor final sería inapreciable. Se temos en conta o amplo abanico de artigos sobre os que pesa o pago de canon, así como de servizos (as entidades de xestión teñen dereito a cobro sobre 115 actividades cotiás, bares, festas, fíos musicais etc…), darémonos conta de por que triplicaron ingresos nos últimos anos. A día de hoxe a única tarifa dixital existente foi a acordada entre as entidades e Asimelec (patronal de fabricantes e importadores) na que se fixaba o canon a aplicar a CD’s E DVD’s exclusivamente. Devandito acordo é utilizado como medida transitoria na última reforma da LPI [Ley de la Propiedad Intelectual] á espera de que terminen as negociacións paira acordar a tarifa a aplicar ao resto de artigos.

E que pasa mentres estas negociacións están en marcha?

“Coa fabricación de aparellos de capacidade crecente, evidentemente chega un momento en que o custo da compensación por copia privada supera ao propio custo do produto”Mentres estas negociacións están en marcha, nunha mesa na que non hai representación algunha, nin da pequena e mediana empresa nin dos consumidores, a nós estannos demandando esixíndonos sobre “bens idóneos” que comercialicemos desde o 1999 e aplicándonos a ‘tarifa analóxica’. A ‘tarifa analóxica’ supón paira nós que por cada DVD virxe comercializado desde o ano 1999 debémoslle a SGAE 1,20 euros + IVE.

En consonancia coa definición que a propia SGAE dá do canon, non sería máis lóxico que se reclamasen os pagos do mesmo aos fabricantes de dispositivos de almacenamento e reprodución de obras e non ás tendas, que actúan como mero intermediario? Por que non se fai así?

Por lóxica, ningún fabricante estaría disposto a pagar una taxa compensatoria que superase ao propio custo do produto. A negociación nesa liña sería longa, dura e impediría actuar ás entidades contra nós da forma que o están facendo, privándolles duns ingresos millonarios nos últimos tres anos.

Segundo un informe do Centro de Estudos Enter (que agrupa a grandes empresas do sector tecnolóxico, así como ao organismo estatal Rede.é), o canon dixital representa un 60% do prezo dun DVD en España. A mesma fonte sinala que a aplicación deste canon ao reprodutor iPod de 30 Gigabytes pode supor un sobrecusto de 90,6 euros, fronte aos 2,56 euros ou 9,87 euros que se paga en Alemaña e Italia respectivamente. Como se chegou a producir esta situación?

“O meu delito?… traballar exactamente igual que o fai calquera respectable gran superficie ou franquía instalada en España”É o froito das negociacións que levaron a cabo as diferentes entidades de cada país cos seus gobernos. Son entidades privadas e cada una emprendeu de forma particular as súas accións en cada país. A diferenza de tarifas é o resultado dunha taxa que non esta regulada a nivel Europeo. O cal será outra batalla.

Que opina do ‘canon dixital’ que estableceu a nova Lei de Protección Intelectual? É viable a súa aplicación sen que teña efectos negativos sobre o crecemento económico?

Ás pemes condúcenos ao peche; en primeiro lugar porque nos vemos embarcadas en litixios paira defendernos de demandas millonarias, e en segundo lugar pola expulsión literal do mercado ante a incerteza e perigo de que o que esteamos a comercializar hoxe supóñanos una demanda mañá. O consumidor final, non sente afectado o canon, xa que ten opcións de compra no mercado. Por exemplo: as grandes superficies e franquías asinaron un contrato coa SGAE (contrato CDR), e con devandito contrato eluden as demandas de cobro retroactivo a cambio de comezar a recadar o canon desde o momento da firma de devandito contrato. O canon que se paga por cada DVD nunha gran superficie é 0,70 céntimos por unidade. É dicir, nunha bobina de 50 DVD o canon son 35 euros. Pero devandito concepto non aparece desglosado en factura. Se aparecese, o cal é un dereito do consumidor (saber o que paga e en concepto de que), o consumidor vería que máis do 50% do importe das súas facturas correspondería ao canon.

Non temen que por ‘tentar salvar supostamente’ os dereitos dos autores asociados a entidades de xestión dos mesmos acábese colapsando o mercado tecnolóxico? Ou ben empobreciéndolo, cousa que sempre afecta o usuario, que acaba sendo refén dos prezos que fixen os poucos sobreviventes?

“O consumidor ten dereito a esixir que nas facturas apareza desglosado o que paga de máis polo canon”O mercado quedará limitado ás grandes superficies, con capacidade de importar directamente e enmascarar o canon no PVP [precio de venta al público] sen que o consumidor saiba o que está a pagar nese concepto. En canto ás empresas, isto vai provocar una deslocalización masiva. Con todas as consecuencias que iso comporta paira a economía interna e o desenvolvemento tecnolóxico. Como sabiamente argumentou Miguel Erraches, presidente de ANEI [Asociación Nacional de Empresas de Internet] nas súas declaracións no SIMO, imos pasar de estar na cola de Europa a nivel tecnolóxico a ostentar un honorable posto á cabeza de África.

Que propostas teñen vostedes paira desatascar esta situación, onde existe una lei de difícil aplicación polo momento? Como cre que se deberían respectar e compensar os dereitos dos autores?

“Máis do 50% do importe das facturas corresponde ao Canon”A lei se esta aplicando con total contundencia e eficacia, e a mostra diso é que xa se procedeu ao embargo preventivo de pisos dalgúns comerciantes que se atopan en tribunais. Todo canon que non sexa aplicado sobre o produto orixinal é inxusto. Todo canon que non sexa realmente ‘compensatorio’, absorbido en produto e proporcional ao custo da materia prima, é inxusto. Todo canon reclamado con carácter retroactivo, é inxusto. Todo canon que una vez recadado non é empregado e entregado con total transparencia e equitativamente ao colectivo en nome do cal foi recadado, é inxusto. Todo canon que sexa imposto por unhas entidades de xestión privadas que existen e sobreviven grazas á súa negación ao desenvolvemento da sociedade e que rexeiten abrazar novos modelos de negocio adaptados á sociedade é inxusto. Todo canon recadado en nome dun colectivo por unha entidade privada que non representa á totalidade de artistas e autores é inxusto. O dereito da propiedade intelectual é un dereito irrenunciable e lexitimo, pero o como xestionar eses dereitos é una opción libre paira o artista que se ve obrigado a asinar coa SGAE por temor a ver a súa obra vetada tanto no seu proceso de edición como no de promoción. Evidencias como a de Maria Schneider, que obtivo un Grammy sen vender nin una soa copia nas tendas do seu álbum ‘Concert in the Garden’, son evidencias que SGAE nega e rexeita.

Na redacción final da Lei da Propiedade Intelectual estipulábase que o prezo do canon paira determinados supostos sería fixado en última instancia, e no caso de que non se chegase a acordo entre as partes, por unha entidade oficial. Avanzouse nesta dirección? Creen que é una solución boa paira todas as partes? En principio, a SGAE considerou esta solución inxusta.

“O mercado quedará limitado ás grandes superficies, con capacidade de enmascarar o canon”Agora mesma SGAE ten poder absoluto sobre o canon: contía, artigos, formas e maneiras. Actualmente, e así está recollido na propia LPI, o Ministerio de Cultura debería someter a auditorias periódicas a estas entidades paira comprobar o correcto funcionamento e desenvolvemento das mesmas. Non nos consta que devanditos controis se levasen a cabo. Se o Goberno fose o que en ultima instancia vísese forzado a regular esas tarifas ocorrerían dúas cousas. Primeiro: ditas tarifas estarían sometidas a controis e axustes constantes, co cal as entidades de xestión perderían o poder sobre elas. En segundo lugar, outra “obrigación moral” por parte do Goberno seria a creación dunha comisión asesora, una comisión formada por peritos imparciais na que se visen representados todos os sectores afectados polo canon, empezando polos consumidores. É evidente por que dita opción provoca no seo da SGAE aversión absoluta.

Teñen os fabricantes de produtos informáticos e tecnolóxicos algún acordo subscrito coa SGAE paira liquidar o problema do canon?

O único acordo coñecido é o asinado entre Asimelec [Asociación Multisectorial de Empresas Españolas de Electrónica y Comunicaciones] e a SGAE, EGEDA, AISGE, AIE e outras entidades [de gestión de derechos], ao cal non fomos xamais convidados.

Que trato están a recibir das institucións públicas? Recibíronlles representantes destas?

“Mentres o consumidor non saiba o que paga, non protestará, xa que é inconsciente de como afecta á súa economía”Pódese resumir en desprotección total e absoluta, desvantaxe e indefensión. Os nosos argumentos, casos, situacións, até mesmo as nosas opcións de viabilidade son escoitadas, comprendidas e até compartidas polos nosos interlocutores (deputados, parlamentarios tanto do partido dirixente como da oposición, Tribunal das competencias, Ministerios etc…), pero a pesar de todo eles consideran que é un conflito con difícil solución e por agora a prioridade e a concesión téñena aqueles con mais poder mediático, os artistas. E recoñecen abertamente que só una protesta multitudinaria faríalles reconsiderar a LPI e o poder de xestión das entidades privadas. É aquí onde empezamos a entender por que ao consumidor final non se lle desglosa o canon nas facturas nas grandes superficies. Mentres o consumidor non saiba o que paga, non protestará, xa que é inconsciente de como afecta á súa economía, e esta loita seguirá sendo entendida por moitos como una acción levaba acabo por protestatarios, mafias da pirataría ou defraudadores de IVE.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións