Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Internet e telecomunicacións

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

É aplicable o dereito ao esquecemento en Internet?

Unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza da Unión Europea obriga a Google a filtrar os contidos que indexa a requirimento dos usuarios

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 28 de Maio de 2014

O dereito ao esquecemento é un tema recorrente en Internet desde que existen os buscadores. Temos dereito a que os demais non poidan atopar en Google datos ou circunstancias do noso pasado que xa foron superadas? E opinións, imaxes ou vídeos que no seu día publicamos nalgunha rede social, ou blogue, e das que hoxe nos arrepentimos ou nos prexudican? Unha recente sentenza do Tribunal Superior de Xustiza da Unión Europea ha respondido que si e, ademais, afirmou que o responsable de evitar que tales contidos sexan visibles nunha procura é o propio buscador, e non a páxina orixinal onde residen os datos sensibles. Con todo, outra cousa moi diferente é que tal dereito sexa de fácil aplicación. A sentenza, as reaccións a ela e o seu difícil posta en práctica explícanse a continuación.

Imaxe: Saad Faruque

Que é o dereito ao esquecemento?

É o dereito que, en teoría, todo internauta ten á privacidade sobre os datos que expón en calquera páxina de Internet, xa sexa esta un blogue persoal, unha plataforma social ou un servizo. En 2011 EROSKI CONSUMER publicou un artigo moi completo, 'O dereito ao esquecemento: pódese saír do todo de Internet?', que desagrega as diferentes circunstancias do debate.

Deben considerarse as opinións ou imaxes vertidas en redes sociais por nós mesmos como datos privados?

De acordo coas distintas axencias de protección de datos nacionais, os datos privados que un usuario deixa nunha web non poden ser divulgados nin vendidos por esta a terceiras empresas, se non é con expreso consentimento do usuario. A este concepto acóllense datos persoais como contas de correo, direccións de residencia, teléfonos, etc. Pero, deben incluírse tamén opinións ou imaxes vertidas en redes sociais por nós mesmos ou por outros? Ou sentenzas, ou comunicacións oficiais, inculpatorias dalgún delito, ou falta penal ou económica, que cometésemos no pasado e que aparezan en publicacións oficiais ou medios de comunicación?

O avogado español Mario Costeja denunciou ante un xulgado español a Google, porque ao buscar o seu nome aparecía a noticia dun embargo no pasado por débedas á Seguridade Social. Costeja reclamaba o seu dereito a que esa referencia non aparecese para outros usuarios, porque lle carrexaba trabas persoais e profesionais, a pesar de que a débeda xa estaba saldada. Outras persoas exerceron similares reclamacións en senllos xulgados por delitos cometidos e pagos con penas ou multas, polo que, en teoría, teñen dereito a empezar de novo. Pero tamén nos xulgados acumúlanse queixas de persoas cuxos contidos vertidos un día en redes sociais perpetuáronse e replicado noutras páxinas e terminan por aparecer nos resultados dos buscadores.

O esquecemento é un dereito, segundo a UE

A sentenza do Tribunal Superior de Xustiza da Unión Europea en resposta á consulta dun xulgado español é de carácter consultivo e, por tanto, polo momento, de non obrigatoria aplicación. Este fallo aclara que, en efecto, os cidadáns teñen dereito a que os contidos ou noticias do pasado sexan esquecidos, como mínimo polos buscadores, se non é posible borralos por completo de páxinas web e plataformas sociais, e tamén no caso de que a información apareza en publicacións oficiais ou noticias pasadas de medios de comunicación.

A sentenza di que os cidadáns teñen dereito a que os contidos e noticias do pasado sexan esquecidos

O Tribunal europeo recoñece que non se pode alterar o pasado, xa sexa porque é case imposible de modo técnico, xa porque a alteración da historia pode ser inaceptable moralmente. Pero, en cambio, si cre que se poden aplicar os medios técnicos necesarios para que os datos sensibles sufran un "esquecemento técnico". É dicir, que os buscadores non os indexen e por tanto non sexan tan fácil de acceder para calquera usuario.

A sentenza europea considera aos buscadores algo máis que simples xestores de ligazóns -algo que estes alegan para non ter que aplicar o dereito ao esquecemento- e di que se dedican ao tratamento e análise de datos e que son responsables do que aparece nos resultados de procura. Por tanto, encoméndalles a tarefa técnica de evitar que determinadas informacións aparezan se así o reclaman os usuarios afectados.

Non todo o mundo está de acordo

As reaccións á sentenza europea non foron tan entusiastas na Rede como fóra dela. Por suposto, empresas como Google ou Facebook, que teñen un longo historial de polémicas coa privacidade, senten decepcionadas, pero tamén algúns activistas expresaron o seu reprobación.

Segundo Enrique Dans, de aplicarse o dereito ao esquecemento só conseguirase unha información cada vez máis nesgada

O analista Enrique Dans sinala no seu blogue que a sentenza implica a aplicación de filtros á carta do usuario nos buscadores. Segundo Dans, de levarse a cabo o dereito ao esquecemento só conseguirase unha información en Google cada vez máis nesgada e irreal, a gusto de cada usuario, e o buscador perderá o seu verdadeiro sentido como compilador e contrastador de información.

O avogado Carlos Sanchez Almeida opinou no pasado respecto ao dereito ao esquecemento. Segundo Sánchez Almeida, en boa medida a responsabilidade sobre o que se publica corresponde aos usuarios e destaca que as redes sociais ofrecen boas ferramentas para modular o nivel de privacidade dos contidos publicados.

Tamén outro avogado, David Maeztu, expuxo no seu día no seu blogue que a denominación dereito ao esquecemento é incorrecta e en realidade do que se trata é da reclamación por publicación indebida de datos, xa sexan persoais en redes sociais ou de sentenzas inxustas ou equivocadas en publicacións oficiais ou medios. Segundo Maeztu, a lei ofrece canles para reclamar a retirada destas informacións, cando así o considere un xuíz, sen necesidade de cargar aos buscadores a responsabilidade respecto diso.

Pola súa banda, Víctor Domínguez, presidente da Asociación de Internautas, cre que a sentenza xera máis inseguridade xurídica ao outorgar a Google o poder sobre o que debe ser visto nos resultados e o que non. Segundo Domínguez, a sentenza "dá a Google un poder que non se merece".

É factible a aplicación do dereito ao esquecemento?

A nivel técnico, a maioría de analistas opinan que a aplicación dun filtro selectivo por parte de Google e outros buscadores é unha tarefa complexa e custosa. Alegan que o buscador deberá seleccionar as ligazóns críticas e evitalos de maneira intencionada, cando está preparado para todo o contrario: recompilar o máximo de información e ofrecela segundo os criterios estipulados na procura. O problema faise maior cando os datos sensibles foron replicados en varias páxinas diferentes á orixinal.

O buscador deberá seleccionar as ligazóns críticas e evitalos de maneira intencionada, cando está preparado para todo o contrario

De todos os xeitos, os buscadores sinalaron desde o principio desta polémica que hai un modo sinxelo de evitar procuras indeseadas. Consiste en que, nas páxinas onde se ache a información, os seus administradores fagan "invisibles ao buscador" as ligazóns aos contidos polémicos, de modo que este non os detecte. Neste sentido, indican que a responsabilidade da visibilidade do contido é da páxina que o alberga, xusto o contrario ao que dixo Bruxelas.

Doutra banda, a nivel administrativo, o buscador deberá definir a que usuarios afecta a norma e a cales non, xa que a sentenza é válida só para procuras realizadas desde a Unión Europea.

Ademais, no plano legal, o buscador ao que se reclame que non indexe un contido pode recorrer a petición ante a Xustiza, co que o proceso de retirada alongaríase. A este respecto, Google dispón dunha páxina onde se pode pedir a retirada dun contido indexado para que o buscador estude se é procedente.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografías | Fotografías | Investigaciones

Información de Copyright e aviso legal

Visita a nosa canle Eroski Consumer TV

En EROSKI CONSUMER tomámonos moi en serio a privacidade dos teus datos, aviso legal. © Fundación EROSKI

Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto