Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Imaxe e son

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Asistentes virtuais: altofalantes intelixentes que nos escoitan?

Sempre están atentos e en teoría non reaccionan, nin se activan nin se conectan mentres non digamos a palabra crave para cada un dos sistemas

Os asistentes virtuais han entrado no noso fogar en forma de altofalantes para conectarnos con outros aparellos e ofrecernos todo tipo de información con só usar a voz. Utilizámolos para controlar a iluminación, ademais dos enchufes, a calefacción, as persianas, o aire acondicionado e outros electrodomésticos, entre outros moitos usos. Facilítannos a vida. Con todo, tamén rexistran gran cantidade de datos (e conversacións) persoais. Nas seguintes liñas damos máis información destes dispositivos e dos seus “escoitas”.

Son a última moda tecnolóxica. Como nas películas de ciencia ficción, permítennos controlar multitude de aparellos domésticos só coa nosa voz. Os altofalantes intelixentes coáronse nun bo número de fogares, pero aínda levantan receos entre os usuarios. Con todo, moito antes de converterse en altofalantes camuflados entre a decoración da nosa casa, os asistentes intelixentes xa invadiran a nosa vida cotiá. Tanto Google Assistant como Siri (Apple) ou Alexa (Amazon), activáronse primeiro nos smartphones para dar daquela o salto aos altofalantes e a dispositivos domóticos como televisores, fornos e outros electrodomésticos, e liderar así a chamado Internet das Cousas.

En apenas dous anos, a popularización dos altofalantes intelixentes ha levado os ollos e os oídos destes dispositivos á intimidade da nosa casa. Segundo datos do ‘Estudo Anual de Audio En liña 2019‘, de IAB (Interactive Advertising Bureau), un 9,3 % dos españois ten un altofalante intelixente, porcentaxe superior ao do coche conectado –con acceso a Internet e/ou a unha rede de área local inalámbrica– (6,9 %) e preto dos smartwatches (12,2 %). Isto supón que, segundo o Estudo Xeral de Medios (EGM) de abril de 2019, hai 488.000 fogares cun destes dispositivos e preto dun 10,7 % da poboación en España –uns 4,3 millóns de individuos– afirma utilizar asistentes virtuais por voz, xa sexa con estes aparellos ou co seu móbil.

Entenden e aprenden

A principal diferenza destes sistemas fronte ao control por voz –que xa existía antes de que en 2015 Amazon presentase o primeiro Boto ou que aparecese Google Home en 2016– é que son capaces de entender a linguaxe natural. Non fai falta dicir unha palabra ou comando concreto para activar unha función. Non só entenden o que dicimos, senón que comprenden o que preguntamos para ofrecer unha resposta acorde. Saberán que queremos coñecer a predición metereológica tanto se dicimos “que tempo fai?” como “teño que coller un paraugas?”. Isto é posible porque realmente o seu cerebro non está no aparello, senón na nube. Están conectados a complexos sistemas de machine learning, capaces de aprender de todas as conversacións que teñen con todos os usuarios, mellorando así a súa resposta ante as posibles ordes que reciben.


Imaxe: Caio Resende

Aínda que o uso que lle pode dar un usuario medio céntrase en automatizar e facer máis cómodas algunhas tarefas mediante o control de voz, resulta innegable a utilidade destes novos aparellos para as persoas con algunha discapacidade.

En esencia, o seu uso real ten dúas vertentes: por unha banda, ofrecer resposta e información de diversa índole e certos servizos (o tempo, música, compras, procuras en Internet, alarmas, recordatorios…); e, por outro, servir de ligazón e centro de control por voz para os dispositivos domóticos que non o teñen, pero son compatibles con esta tecnoloxía e podemos ter pola casa. Segundo un recente estudo da Asociación para a Investigación de Medios de Comunicación (AIMC), o 40 % dos internautas enquisados declarou que daba algún uso doméstico ao seu altofalante, sendo o control da iluminación a opción estrela (76 %), ademais dos enchufes, calefacción, persianas, aire acondicionado e outros electrodomésticos.

Nos espían?

Por se alguén o dubida: si, estes aparellos están permanentemente ouvindo, pero, segundo os seus fabricantes, non escoitan todo o que dicimos. Aínda que sempre están atentos, en teoría non reaccionan, nin se activan e tampouco se conectan mentres non digamos a palabra “máxica” en cada un dos sistemas: “OK Google”, “Ouve Siri”, “Alexa”. Agora ben, como tamén recoñeceu Google, poden detectar ruídos fortes cos seus micrófonos e seguen movementos bruscos coas cámaras para estar preparados para gravar en calquera momento.

É quizá o gran medo para moitos usuarios: pór no seu fogar un aparello que ouve e, mesmo, pode ver (algúns modelos contan con cámaras) todo o que pasa por diante. Google, Amazon e Apple, o tres empresas responsables dos principais sistemas de asistentes intelixentes, nunca esconderon que os seus dispositivos –Google Nest, Amazon Boto ou Apple HomePod– gravan as conversacións que teñen cos usuarios. A empresa de Jeff Bezos (Amazon) confesou mesmo que existen persoas que escoitan estas conversacións para mellorar a comprensión de Alexa, sobre todo nos casos nos que non foi capaz de dar unha resposta ao usuario. Google admitiu que escoita o 0,2 % das conversacións e, tras a polémica por esa confesión, paralizou a transcrición das mesmas. Microsoft, por último, confesou escoitar algunhas gravacións de Skype e do seu asistente virtual, Cortana, e Facebook, da súa ferramenta Portal. Apple, pola súa banda, tivo que desculparse por escoitar conversacións de Siri.


Imaxe: tagechos

Condicións que non lemos

Se borramos a nosa conta en calquera dos sistemas, é legal e recoñecido polo tres xigantes que, aínda que os datos recolleitos desa persoa déixanse de usar activamente, poden conservarse durante anos en diferentes sistemas onde se gardan copias de seguridade. Iso é espiar aos usuarios? A realidade é que non: ao dar de alta nosa conta e utilizar estes servizos, aceptamos –e na maioría das veces non lemos– os termos e condicións nos que cedemos a estas empresas a potestade de recoller e usar todos estes datos, tanto para a mellora do servizo como para ofrecerllos a un terceiro. De feito, segundo a Lei de Protección de Datos europea, as compañías só poden utilizar os teus datos cos fins que previamente autorizaches para iso. Hai unha máxima nos negocios en Internet: “se algo é gratis, o produto es ti”. É o prezo que hai que pagar para gozar da comodidade de controlar e recibir toda a información que podemos obter destes aparellos que, por outra banda, abren unha nova forma de interactuar co mundo dixital.

Os invitados teñen que saber que poden ser ‘escoitados’

Rick Osterloh, xefe de dispositivos de Google, revelou que os altofalantes intelixentes fabricados pola súa empresa sempre están a escoitar. De paso, recomendou aos usuarios que avisen aos seus invitados de que teñen un dispositivo deste tipo en casa e, por defecto, que o teñan desactivado ata que os compoñentes da visita (oportuna ou non) estean informados e conformes coa súa presenza.

De momento, en España non hai lexislación nin xurisprudencia respecto diso sobre os altofalantes intelixentes. O que máis se aproxima son as sentenzas acerca da gravación de conversacións, que indican que se pode gravar unha chamada se o que o fai é parte da conversación, a condición de que non se faga pública. Por iso, os diálogos nos que non participa o que as grava (as chamadas “escoitas”) resultan ilegais, se non están autorizadas por un xuíz: atentan contra o artigo 18.3 da Constitución (dereito á honra, á intimidade persoal e familiar e á propia imaxe).

Como de costume, a tecnoloxía avanza máis rápido que as leis e, actualmente, existe un baleiro legal. Só queda a cortesía cos nosos invitados de avisar cando chegan á nosa casa e desactivar o dispositivo se nolo solicitan.

Para acceder a más contenidos, consulta la revista impresa.

Etiquetas:

altofalantes

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións