Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Atapuerca aplica as novas tecnoloxías nas escavacións arqueolóxicas

Un sofisticado sistema informático facilita a toma de datos a paleontólogos e antropólogos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 07deAgostode2003

Os xacementos arqueolóxicos da Serra de Atapuerca convertéronse nos primeiros do mundo en empregar as novas tecnoloxías. Na coñecida trincheira da Gran Dolina -onde en 1994 apareceron os restos da nova especie “Homo antecessor”- se ha implanto un pioneiro e sofisticado sistema informático que facilita a toma de datos a paleontólogos e antropólogos no mesmo lugar de escavación.

Este novo proxecto, desenvolvido grazas ao acordo subscrito entre a Fundación Atapuerca e a compañía IBM, revolucionou as tarefas que sobre o terreo levan a cabo os 120 investigadores reunidos este verán en Atapuerca. Mentres buscan a orixe do home, una axenda electrónica (PDA), móbil, inalámbrica e de tamaño reducido, permítelles tomar os datos dos seus traballos “in situ”, sen ter que escribir sobre papel.

E é que o traballo dos antropólogos e paleontólogos require gran minuciosidade e exhaustividad. Cada fósil e cada instrumento lítico, una vez extraído do sedimento -labor que seguirá sendo totalmente artesanal-, debe rexistrarse e clasificarse coa máxima rigorosidade. Até agora, a man, con lapis e sobre papel, os investigadores describían detalladamente esa información, na que achegaban datos como as dimensións exactas da peza, a súa cor, tipo de material co que se fabricou ou as coordenadas tridimensionales do obxecto con respecto ao xacemento.

A continuación, tamén a man, enchían unhas etiquetas co código idenficador -o nome propio- do achado, onde sinalaban a data na que foi atopado, as súas coordenadas tridimensionales, o nome do xacemento… As etiquetas adheríanse despois á bolsa de plástico colectora da peza. Cando esta aterraba no laboratorio, había que volver a transcribir os datos a un computador central.

Pero esas tarefas “mecánicas, aínda que necesarias”, di Toni Canals, uno dos investigadores de Atapuerca, simplificáronse agora. Na axenda electrónica é posible introducir todos os datos de até 20 restos diferentes, sen ter que escribir a man. Sinxelamente marcando cun punteiro sobre a pantalla táctil da axenda. Así, “multiplicouse por cen a capacidade de traballo”, segundo Canals. E ademais afórrase esforzo no mesmo lugar, onde a calor, o po e ás veces o barro converten en arduo labor o traballo dos equipos investigadores. Una tarefa que tamén se ha dulcificado coa instalación de pequenas impresoras -inalámbricas-, situadas na propia escavación, as cales permiten imprimir as etiquetas simultaneamente.

“Coa folla de campo electrónica e as impresoras redúcese o tempo dedicado á toma de datos de maneira drástica. A partir de agora, o investigador pasará de empregar un 30% do seu tempo en escavar, como ocorría antes, a dedicar o 70%”, explica José María Bermúdez de Castro, uno do tres directores que se encargan das investigacións en Atapuerca. Bermúdez de Castro insiste en que con este sistema poderán “ir máis rápido e ter maior precisión”.

Todo son vantaxes coa aplicación das novas tecnoloxías ás escavacións. A través de cartóns inalámbricos, cada una das axendas electrónicas está conectada a un repetidor de sinal, que envía os datos dos restos tomados no xacemento a un computador portátil e desde aquí a unha base de datos que contén toda a información dos achados de Atapuerca. Xa no laboratorio, antropólogos e paleontólogos dedícanse a analizar e investigar as pezas atopadas.

De momento, os equipos de Atapuerca contan con doce axendas electrónicas e dúas impresoras de etiquetas. “Pero este sistema de rexistro xeneralizarase en todos os xacementos da serra no prazo de dous anos”, explica Canals. No entanto, falta a última fase que completará todo o proxecto informático o próximo ano. Nela traballan enxeñeiros do Instituto de Automática Industrial, pertencente ao Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC).

Estes expertos están a tentar desenvolver a tecnoloxía necesaria paira conseguir que un punteiro fixe a posición tridimensional de cada peza no xacemento (unhas coordenadas que agora calculan os propios investigadores). Iso permitirá coñecer a súa posición absoluta respecto doutros obxectos. O CSIC mesmo pretende que este sistema reconstrúa virtualmente a peza na pantalla dun computador.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións