Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Como nos afecta o canon dixital?

Coa nova Lei de Propiedade intelectual os consumidores pagarán máis e terán menos dereitos
Por Darío Pescador Albiach 2 de Agosto de 2006

Nunmomento crispado e difícil na vida políticaespañola, cos partidos maioritarios enfrontados, areforma da Lei de Propiedade Intelectual aprobouse o pasadoxullo cun amplo consenso. Apoiouna a maioría doCongreso. A industria da tecnoloxía estáen contra, as entidades de xestión de dereitos, como a SGAE,a favor. Pero, en que lugar quedan asreivindicacións dos consumidores?

O canon entra no mundo dixital

Os cartóns de memoria, os reprodutores MP3 e mesmo teléfonos móbiles capaces de reproducir música estarán suxeitos ao pago do canon

Vixenteaté agora a lei de 1992, refundida en 1996, establecía opago dun canon paira os soportes que permitían a copia deobras artísticas, como as cintas de casete ou de vídeo.A nova lei pretende transponer á lexislación españolaa directiva europea sobre a Sociedade da Información, etrasladar devandito canon aos soportes dixitais, establecendo que nonsó o CD e DVD virxes, senón os cartóns dememoria, reprodutores MP3 e mesmo teléfonos móbilescapaces de reproducir música, estarán suxeitos ao pagodo canon.

Novidades da LPI

Estes sonos puntos máis importantes nos que se modifica a Lei dePropiedade Intelectual:

  • Copiaprivada: Na nova lei séguese recoñecendo o dereito ácopia privada, pero se restrinxe. Agora a copia privada dunha obradebe realizarse sempre a partir de una copia obtida legalmente, eten que ser una persoa física quen o faga, non un sistemainformático. Deste xeito quedan excluídas definitivamenteas redes P2P deste concepto.

  • Canonpaira soportes dixitais: O canon serve paira compensar aosautores polas copias privadas que se realicen da súa obra. Nanova lei o canon alcanza case todos os soportes dixitais,incluíndo CD e DVD grabables, reprodutores MP3, cartóns dememoria e mesmo teléfonos móbiles. Quedan de momentoexentos os discos duros e as conexións ADSL.

  • Postaa disposición interactiva: Os autores e creadores quedifundan as súas obras a través de Internet taménterán una compensación polo que se denomina”dereito de posta a disposición interactiva”.

  • Númerode copias: Aínda que se tratou a posibilidade de limitar onúmero de copias privadas a tres, no texto definitivo nonhai tal límite. Con todo, si que hai límitesao número de copias privadas en bibliotecas, museos e mundo doensino.

Por que existe o canon?

A nova LPI establece que os autores teñen un “dereito irrenunciable” a cobrar pola copia privada das súas obras

Antesdo canon, estaba a copia privada. O dereito á copia privada éuna limitación do dereito de copia dos autores sobre as súasobras. Por exemplo, vai contra a lei imprimir clandestinamente unlibro e vender as copias sen remunerar ao seu autor. Con todo,copiar en casa un CD musical comprado nunha tenda, paira poderlevar a copia no reprodutor do coche, é legal.

Enténdese que a copia privada vai en prexuízo dos autores, xa quevenden una copia menos e deben ser compensados por iso. A nova LPIestablece que os autores teñen un “dereito irrenunciable”a cobrar pola copia privada das súas obras.

Como cobran os autores pola copia privada?

A través de as entidades de xestión, como a SGAE, quecobran un canon polo soporte con que se fan as copias. Despois,reparten a recadación entre os autores, quedándosecunha porcentaxe en concepto de gastos de xestión.

Estánsuxeitos ao pago do canon as cintas de casete e vídeo, o CDe DVD grabables, as fotocopiadoras, cámaras dixitais,escáneres, gravadoras de CD e, a partir de agora, osreprodutores MP3, cartóns de memoria e outros soportes dixitais.

Que significa paira os consumidores?

Aínda que o canon imporase aos distribuidores dos soportes físicos dixitais, é inevitable que este custo se traslade ao prezo final que paga o consumidor

Anova Lei de Propiedade Intelectual foi aprobada o pasado 8 de xullo,e entra en vigor o 29 do mesmo mes. Aínda non é posiblesaber con exactitude cal será o impacto nos prezosdos soportes, xa que a lei especifica que o Ministerio deCultura e o de Industria terán que publicar nun prazomáximo de nove meses una lista cos soportes suxeitos aopago do canon e o importe de cada un deles.

Devanditoimporte terá que ser previamente negociado entre asentidades xestoras de dereitos de autor e o sector industrial, con acordosrenovables cada dous anos. Se non hai entendementoentre ambas as partes, serán os ministerios de Cultura eIndustria os que impoñan o seu criterio.

Pairao avogado Javierda Covahai outros riscos adicionais a que os prezos sexan fixados lonxe dacapacidade de influencia dos usuarios: “Dise que odisco duro está exento do canon, pero só na formaque se estipule reglamentariamente; isto quere dicir que a leipermite que un disco de 20 Gigabytes estea exento, e un de 100Gigabytesnon”.

Aínda queo canon imporase aos distribuidores dos soportesfísicos dixitais, é inevitable que este custo se traslade aoprezo final que paga o consumidor. En resumo, os usuarios pagaránmáis.

É legal agora descargar música das redes P2P?

Cando se utiliza una rede P2P (rede de pares) como emule ou Bittorrent, realízanse dous procesos. Por unha banda estanse enviando á Redeos arquivos de música ou vídeo para que os outrosusuarios poidan usalos. Por outro, descárganse os arquivos doutrosusuarios de forma anónima.

A subida de arquivos ás redes de pares pasa a ser ‘comunicación pública’, e como tal está suxeita ao cobro de licenzas por parte das entidades de xestión

Asubida de arquivos ás redes de pares pasa a ser ‘comunicación pública’,e como tal está suxeita ao cobro de licenzas por parte dasentidades de xestión.

“Antes,a descarga de música era una copia privada”, diJavier da Cova: “Era un uso non lucrativo, privado, dacopia da obra”. Con todo, a nova lei obriga a realizara copia privada a partir de una obra obtida legalmente. “Comoti subiches una obra ás redes de pares sen autorizacióndas entidades de xestión, a baixada tamén éilegal; coa nova definición de copia privada refórzasea tese de que a única copia admitida é gravar una películada televisión ou una canción da radio”,engade da Cova.

“Se descóbrenche con copias obtidas dunha rede de pares, pódenchefacer pagar a licenza por descargar esas cancións”,asegura Da Cova. A cuestión é como se pode fixaro prezo da licenza, xa que non soporte físico, e sobre todo, de que forma vaise a controlar o acceso ás redespaira descubrir a quen descargan. Una tarefa nada fácil e queinterfere co dereito á confidencialidade dascomunicacións.

Reaccións ante a LPI

Segundo o avogado David Bravo, “a lei producirá moita inseguridade xurídica, que afectará sobre todo aos consumidores”

O principal debate produciuse fóra dos muros doParlamento, e sobre todo, en Internet, o ámbito que osparlamentarios tanto parecen descoñecer, e ao que máis afectaa regulación.

Aplataforma Todoscontraelcanonoponse a esta imposición desde que entrou en vigorpaira o CD e DVD grabables en 2003. Nas súas filas cóntanse asasociacións de consumidores Facuae CEACCU,AETIC(Asociación de Empresas de Electrónica, Tecnoloxíasda Información e Telecomunicacións de España),ASIMELEC,os colexios de enxeñeiros de telecomunicación en Informática,a Asociaciónde Internautas,a AUI,e outras moitas entidades. A plataforma presentou no Senadocase 250.000 firmas contra a nova lei.

Acomunidade de bloggers e activistas pola liberdade da cultura en Internetfoi moi crítica coa lei. Segundo oavogado DavidBravo,a lei é ambigua e difícil de entender: “A leiproducirá moita inseguridade xurídica, que afectarásobre todo aos consumidores, que non saberán si o que fané legal ou non”.

DRM e canon: cobrar polo que se impide

A lei abre a porta aos sistemas anticopia ou de xestión de dereitos dixitais (DRM), como os que impiden copiar un DVD orixinal

PairaBravo, a parte máis grave é a nova definición decopia privada, que restrinxe os dereitos anteriores, e a aplicaciónindiscriminada do canon. “O canon non é adecuado porque ossoportes cambiaron”, di Bravo. “Antes o canon aplicábase ás cintas de vídeo ou casete, cuxo uso maioritarioera o de copiar obras intelectuais; con todo agora, o soportedixital é un folio en branco onde se garda de todo, textos, fotospersoais ou calquera outra cousa, que non ten por que ser unaobra intelectual xestionada polas entidades de xestión”.

Alei establece que hai que pagar un canon paira compensar pola copiaprivada dixital, porque, en palabras da ministra Carmen Calvo nomundo dixital “a copia privada propágase moito máis e ten máis impacto económico”.

Peroao mesmo tempo, a lei abre a porta aos sistemasanticopia oude xestión dedereitos dixitais (DRM), como os que impiden copiar un DVDorixinal, e restrinxe especificamente a copia privada. Esta inconsistencia,cobrar por algo que se impide facer, fixo que alei reciba multitude de críticas.