Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Internet e telecomunicacións

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Enrique Dans, sociólogo das novas tecnoloxías

Ata que os políticos non comprendan a importancia da Rede, España será un país tecnoloxicamente atrasado

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 11deNovembrode2005

Enrique Dans, profesor e director da área de Sistemas e Tecnoloxías de Información do Instituto de Empresa desde 1990, leva anos estudando a socioloxía das novas tecnoloxías no noso país. O interese de Dans céntrase tanto nas ‘novas sociedades dixitais’ como nas oportunidades de negocio que xorden ao redor das mesmas. A súa visión é tan ampla como profunda, tratando no seu Blogue todo tipo de temas relacionados con Internet e a súa cultura. Desde os videoxogos ata as operadoras de telefonía, ninguén escapa ao seu entusiasmo e capacidade de análise.

Recentemente celebrouse o Día de Internet a nivel institucional. Que conclusións positivas pódense sacar e que críticas pódense facer respecto diso?

A conclusión máis positiva é o feito de que esta data conmemorativa haxa xurdido da propia Rede, dun conxunto de iniciativas a través de varias páxinas web e blogues. No lado institucional, o positivo é que parece que tivo certo impacto e importancia, polo menos a nivel de medios e protagonistas. O claramente negativo é o que quede, en moitos sentidos, como un “día de Internet”, é dicir: o día do ano en que toca falar de Internet. Ata que a clase política non entenda realmente que é Internet, España non sairá dos postos de cola en canto a penetración de tecnoloxía.

Podemos considerar que Internet é o mesmo concepto hoxe que en 1996, cando se popularizou no noso país?

Internet é cada día máis “a Rede das persoas”, un auténtico patio de veciños virtualNon, resulta radicalmente diferente. En 1996 iamos a Internet a ler cousas producidas por xornais, a comunicarnos con empresas, a comprar cousas… Agora imos á Rede dun modo máis amplo, pero sobre todo imos relacionarnos con persoas, a ter unha “vida virtual”. A web é un medio conversacional, onde se pode acceder a todo tipo de información, madurar ideas, relacionarche con persoas, escribir acerca dos teus temas de interese… É algo que moita xente aínda non coñece. Os non usuarios miran con desconfianza aos que cada día nos pasamos unha parte significativa do noso tempo conectados, pero Internet é cada día máis “a Rede das persoas”, un auténtico patio de veciños virtual.

Como se pode explicar ao usuario medio en que consiste a Web 2.0 e as vantaxes que lle pode reportar?

A Web 2.0 supón un cambio no modo en que o usuario se move por Internet; algo importantísimo, aínda que aínda a medio definir. En primeiro lugar, cambia a ecuación de produción de contidos. Na web tradicional, a maioría dos contidos eran producidos por medios e empresas, e só unha pequena parte eran xerados polos usuarios. Na Web 2.0 ocorre o contrario. Hoxe, os medios e as empresas producen unicamente o 15% dos contidos, mentres os usuarios, a través de ferramentas tales como blogues, foros e wikis producen o 85% restante. A xente incorporarase a comprar por Internet cando se incorporen a falar por InternetPero aínda que isto xa supón un cambio radical, non é o único. Hai ademais un marcado desprazamento cara ao uso de aplicacións que viven na rede, en detrimento de as que están instaladas no escritorio do computador persoal. Web 2.0 tamén supón unha tendencia dos usuarios ao consumo de servizos en liña. Ademais, non se contemplan estes como meros produtos alleos ao consumidor, senón como auténticos ecosistemas nos que outras empresas ou particulares poden desenvolver innovación; son servizos participativos.

Case coincidindo co Día de Internet, vostede organizou no Instituto de Empresa WebDosBeta, un encontro sobre as actuais tendencias na Web 2.0. Que balance fai do que alí se debateu?

O balance foi enormemente positivo: nos medios especializados falábase da Web 2.0 como dun termo “calentito”, unha simple moda ou fenómeno sen fundamento, e en cambio a xornada foi enormemente concreta. Víronse proxectos nacionais con gran valor engadido e innovación. Tivemos a oportunidade de relacionarnos directamente coas persoas que están detrás dalgunhas das innovacións que teremos na pantalla dos nosos computadores en moi pouco tempo.

Comparando os conceptos que se manexaron no Día de Internet e os que se trataron en WebDosBeta, non se pon de manifesto un abismo perigosamente grande entre o usuario, habitual ou ocasional, e o 60% da poboación, que non entra nunca na Rede?

Si, sen dúbida, e supón unha gran preocupación. Internet non ten unha natureza excluínte, pero é moi difícil reaccionar contra o desinterese dun 60% da poboación. Penso que unha parte dese 60% poderase mobilizar a medida que as propostas de valor da Rede váianse popularizando, a medida que apareza na vida cotiá e véxanse máis personaxes “normais” (coma se os que vivimos en Internet non o fósemos) desenvolvendo actividades de maneira cotiá na Rede. Pero fundamentalmente creo que a clave é un cambio xeracional. Os nenos de hoxe en día empezan a necesitar imperiosamente un computador ao sete ou oito anos, para xogar, estudar, acceder a información, comunicarse cos seus amigos con mensaxería instantánea… Os pais que privan aos seus fillos dunha ferramenta así deben saber que están a cometer unha irresponsabilidade; empeza a haber casos de familias de ingresos baixos que realizan un sacrificio económico para adquirir un computador, como antes ocorría coa enciclopedia. Estes nenos, ademais de incorporarse á sociedade da información en primeira persoa, teñen un papel dinamizador na familia.

Que consecuencias pode ter a medio e longo prazo este abismo tecnolóxico?

Os nenos de hoxe en día empezan a necesitar un computador ao sete ou oito anosAs consecuencias son que, ao ir incorporándose progresivamente empresas, institucións e cidadáns, un segmento social determinado quedará illado, sen acceso a unha serie de servizos ou, simplemente, a un modo de vida e de interacción social que ten un indubidable interese e vantaxes claras. Ese segmento vén definir a chamada “xeración perdida”, é algo que pasou con algunhas outras innovacións, pero en Internet, dada a velocidade da evolución, resulta máis preocupante. Mentres un segmento da poboación dedícase a explorar as bondades da Rede participativa cidadá e 2.0, outro segmento preocupantemente grande non se conecta xamais e o do 2.0 sóalles a chiste.

Pódese establecer algunha relación entre o futuro socioeconómico de España e a porcentaxe de poboación internauta? Se é así, non cre que imos cara á sociedade dixital a unha velocidade demasiado baixa?

É máis un tema de dirección que de velocidade. Se a dirección fose adecuada, a velocidade mesmo me preocuparía menos. Pero nin sequera a dirección é a adecuada. Se o poder político non sabe o que é Internet nin para que vale, se os políticos cren que Internet é o comercio electrónico e encima cren (e non só o cren, senón que ademais dino) que non poden dar o seu cartón de crédito por Internet porque lla rouban, mal van fomentar o uso de nada. Con todo, dedicámonos a pór pantallas no Parlamento e daquela ninguén conta aos parlamentarios como integrar esas pantallas na súa dedicación habitual, como entrar na conversación, como relacionarse co cidadán ou como decatarse do que pasa no mundo. É unha situación de verdadeira preocupación.

Débense tomar medidas urxentes en España para liquidar o abismo dixital? Cales: concienciación, investimento, educación…?

Si hai que tomalas, pero esas medidas pasan porque os estamentos con influencia na sociedade entendan Internet como unha prolongación ou complemento da vida en todos os seus sentidos. Cando iso sexa normal, a velocidade de propagación aumentará. Para iso é necesaria a formación, pero non tanto técnica, senón máis filosófica. Cando vexo o deseño dalgúns cursos que se imparten como teórico fomento do uso de Internet, bótome a tremer.

España segue sendo un dos países máis caros de Europa en tarifas de acceso a banda ancha, a pesar de que se consumou un proceso completo de liberalización das telecomunicacións. Este feito incide no número de conexións a Internet. Como explicar esta disfunción?

A estrutura do mercado español das telecomunicacións está a levar ao consumidor a unha situación de límiteAquí non se ha liberalizado nada. É todo unha ilusión. Trátase dun oligopolio, máis ou menos pactado entre varias empresas, que unicamente están interesadas en manter unha situación determinada o maior tempo posible. A maioría das liñas de acceso á Rede seguen sendo propiedade de Telefónica. Pero botar toda a culpa a esta empresa sería moi inxusto, xa que tampouco houbo un desenvolvemento real nos seus teóricos competidores, que soamente investiron nos aspectos do negocio que máis rendemento lles daban. Para ofrecer banda ancha ao nivel doutros países hai que ter vontade de investimento, hai que investir en equipamento novo de cabeceira de liña, e isto é difícil expolo cando todo o investimento recae sobre Telefónica, o antigo monopolio estatal. A estrutura do mercado español das telecomunicacións está a levar ao consumidor a unha situación de “entre todos matárono e el solito morreu”.

Como cualificaría o estado do comercio electrónico nacional? Que ingredientes necesítanse ao seu xuízo para que funcione óptimamente?

O estado do comercio electrónico é coherente co estado de Internet. Algo peor, por culpa da desinformación existente, pero non é o que máis me preocupa. A xente incorporarase a comprar por Internet cando se incorporen a falar por Internet, escoitar música por Internet, ler por Internet e dialogar por Internet. Nin máis, nin menos. Eu, que paso moitísimas horas en Internet, teño unha vida perfectamente enche fóra de Internet e non creo ser ningún tío raro, non me canso de predicar que Internet é o sitio no que hai que estar.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións