Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Internet e telecomunicacións

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Enrique Varela Couceiro, director de Tecnoloxía Accesible e I+D da Fundación ONCE

As cousas están deseñadas para o cidadán perfecto

Accesibilidade?Discapacidades? Tecnoloxía accesible? “Sempreconto a anécdota dun con cadeira de rodas que queda cunhaamiga a comer, e el pregúntalle: ‘O sitio éaccesible?’. Ela respóndelle: ‘Si, só custa uns 30euros por persoa'”. A Enrique Varela parécelle máisimportante a semántica que a corrección política.”Accesibilidade ou deseño para todos (‘Design For All’),está ben” conclúe. Enrique Varela Couceiro é directorde Tecnoloxía Accesible e I+D da Fundación ONCE paraa solidariedade e integración de persoas con discapacidade.Esta fundación recibe un 3% das vendas do cupón,que emprega en proxectos de formación, emprego e integraciónpara discapacitados. Varela leva 25 anos no mundo dasnovas tecnoloxías, creou o seu sitio web de tiflotecnología(de ‘tiflos’, cego en grego) en 1995 eé membro do Comité Directivo do W3C e do comitéExecutivo do WAI (Web Accessibility Iniciative) representando aoONCE. Ademais, Varela administra a empresa Technosite,pertencente ao Grupo Fundosa, da Fundación ONCE,especializada en desenvolvementos para Internet, e colabora en publicacións,congresos e grupos de traballo sobre discapacidade en todoo mundo.

Querelación hai entre usabilidade e accesibilidade?

Toda. Axente de usabilidade empezou antes, e ben, apadriñados pologurú JakobNielsen. Os que traballamos en accesibilidade, que nonnos demos conta de que as dúas cousas van xuntas, quedámonos na cola a arranxar o que faga falta cando a xentequere ter responsabilidade social corporativa. Isto é o que euresumo, con moito sarcasmo, na frase: “Cando fagamos a webxa arranxaremos iso dos cojos, non se preocupe”.

Haifalta de conciencia nas empresas da necesidade de facer páxinasweb accesibles?

Si,porque primeiro non se sabe o que é, e segundo, as cousas estándeseñadas para o cidadán perfecto, e non só naweb. Cando dou conferencias pregunto á xente quen tenalgún problema, que leven lentes, ou que sexan zurdos. Ao finallevántase todo o auditorio e quedan sentados tres, que deben seros perfectos. Os demais temos problemas cos deseños.Hai xente que non ten ningunha discapacidade recoñecida, e con todocústalles picar un botón pequeno, ou non ven ben unhasletras pequenas en gris sobre branco.“Cando dou conferencias pregunto á xente quen tenalgún problema, como que leven lentes ou sexan zurdos; ao finallevántase todo o auditorio”

Entón,non fai falta ser oficialmente discapacitado para terproblemas?

Non, nin coaaccesibilidade nin coa usabilidade. En Technosite, por exemplo,vendémolas xuntas. Usabilidade refírese a que vaias a un sitio webcomo para comprar unha entrada para un espectáculo e nonatopes a palabra “despacho de billetes”, e nin sequera “vendade entradas”. A alguén se lle ocorreu que a venda de entradasdébese chamar por motivos de mercadotecnia, que seeu, poñamos que ‘tikiweb’. Agora, apréndecho. O deseñodéixase moitas veces en mans dos informáticos, que ofacemos ben, pero somos só unha parte do equipo.

Mandana mercadotecnia e o deseño?

Internetpasou tres grandes eras. Primeiro veu a romántica, naque pouca xente se metía, e todos viñamos de Fidonet ouas BBS. Era algo para informáticos, pero eramos máisrespectuosos co medio. Despois Tim Berners Le inventa aweb, e chega a segunda época, da burbulla, onde todo vale.Chegou a moda das cousas que se movían, animábasetodo. Para a accesibilidade foi terrible. Déuselle a web aosdeseñadores e armouse a gorda, porque os deseñadorestampouco sabían como deseñar para a web. Dicían:”a miña web ten que ser en tons siena, con este tamaño, eque a ninguén se lle ocorra usar outro navegador ou un móbil,porque isto ten que verse así”. Ou: “o meu xornaldixital ten que ser igualito que o xornal de papel”.Aínda quedan estes vicios. “A ‘burbulla.com’ foi terrible para aaccesibilidade”

Ea terceira era?

Agora veu a época da reflexión. A web é unha cuestiónmultidisciplinar. En Technosite facemos xestión de portais, ea web non é só a parte de sistemas, o aloxamento e asmáquinas, que son moi importantes, senón que despoisestá a xente de contidos, os de deseño, que se teñenque pegar cos de usabilidade e accesibilidade. Todo iso conxúgase para producir portais que merezan a pena. Enchemosdisc@pnet,o portal da discapacidade, ou Ciberamérica(o portal iberoamericano). Tentamos que sexan máisnavegables, lonxe da idea de portal da época de Terra,onde ofrecíanche de todo, pero non vías nada.“Flashpódese facer accesible, só hai que pensar”

Comoestá a situación da accesibilidade a día de hoxe?

Comoempresario é boísimo, porque imos seguir tendotraballo no mesmo campo, pero en accesibilidade non se avanza nada, a pesar dosesforzos. A web inventouse como algo universal,independentemente da raza, relixión e dispositivo. O HTMLorixinal podíase ver igual nunha pantalla grande ou nunhapequena. Ata que chegou a burbulla e as empresasdecidiron que cada unha ía facer as súas propias extensións, o seupropio modo de funcionar e que este se inseriría noescritorio do computador, co que se perdeu ese carácteruniversal. A consecuencia foi todo a retahila de xuízos por monopolioque tivo algunha empresa… E ollo que agora estamos ao revés:co auxe da Web 2.0 e o protocolo Ajax asextensións migraron de novo cara á Rede, pero non recuperarona súa universalidade. Agora traballamos con estándares abertos etodos imos participar desa conquista, desde logo, pero hoxe estámal. Non se pensa antes no deseño. Por exemplo, se te metesen Gmail [una aplicación que se usa desde la Red y no desde elescritorio], cos lectores de pantalla dos cegos non se venada, e que conste que só é un exemplo, que hai moitos máis.En usabilidade tomouse algo de conciencia, pero en accesibilidadenon se avanzou nada. En España hai unha norma UNE, unhatradución das pautas WAI (que xa están anticuadasporque son de 1999) e unha obrigación do sector públicode cumprilas. O prazo acababa o pasado 31 de decembro e non se cumpriu.“O HTML orixinal podíase ver igual nunha pantallagrande ou nunha pequena, ata que as empresas decidiron quecada unha ía facer as súas propias extensións”

Quefan as institucións en España?

Españaé o país con máis normativa en todos os aspectos, eonde menos se cumpre. Se vas á BBC podes ver o compromiso entrea cadea e o usuario en materia de accesibilidade. Aquí en cambiohai moitas máis leis. Fundación ONCE é membrode W3C e de WAII, que é un comité transversal. O W3C partede que Tim Berners Le quere manterse independente, fala cunhaserie de coñecidos e crea un consorcio para seguir investigando eelevando a web ao seu máximo potencial. Cúmpreno bastante a machada.Aos acordos de W3C chégase por consenso, e pesa omesmo o que di Fundación ONCE que o que di Microsoft.Pero o que sae de W3C son recomendacións. Cada país dállesformato a esas recomendacións como se lle ocorre.

Calé o custo para unha empresa de facer a súa web accesible?

Ningún.Eu creo que empezar desde cero e facer algo accesible non custa máiscaro. Pero é máis difícil facer accesible un castelodo século XIV que empezar unha obra desde os cimentos. Na web éparecido.

Ese xa está o dano feito?

Teñen queincluír no seu equipo persoas ou asesores de accesibilidade, pero isonon é o que máis costa. Ademais, así non sóconseguen que entren catro discapacitados a comprar os seus produtos(que son o 10% da poboación e non é pouco), senón que ademaisvan conseguir que a súa web sexa visible en máis medios. Poderásvela cun móbil, o teu sitio será máis dinámico,descargarase antes e verase mellor. É calidade benentendida.“Coauxe da Web 2.0 e o protocolo Ajax as extensións migraronde novo cara á Rede, pero non recuperaron a súauniversalidade”

Osempresarios adoitan pensar máis nos beneficios que lles podereportar.

Notraballo que facemos, a accesibilidade e a usabilidade van xuntas.Dicimos, “ímosche a ordenar o almacén”. Ese almacénque tes desordenado, con pouca luz, mal indicado, nacaixa non funcionan os cartóns de crédito ou onde a xentenon entra ben porque a porta era estreita. Todo iso dámoslloresolto, para o 10 % de discapacitados, e para todo o mundo.

Ou sexa,que se fas algo accesible xa o estás facendo usable.

Iso asínoo.

Áxente cústalle imaxinarse como acceden os cegos áweb, por exemplo.

Haiexperimentos curiosos que calquera pode facer. As estruturas de encabezadoscreáronse nas primeiras versións de HTML. Hai seistipos de encabezados que crean unha xerarquía na páxina(h1, h2, h3, h4, h5 e h6). Os titulares máis importantes vanco código h1, os seguintes con h2 e asísucesivamente. Algúns navegadores, como Opera, preséntanche aestrutura nun lado facilitando a navegación. Se vas a undiario que teña esa estrutura, verás que é máis fácilnavegar por el con esa vista de árbore. Para un cego,cando entras na páxina pulsas H e vai directamente aotitular. Con todo,iso non se fai. Eu, que son cego parcial, non pido aoxornal que poña un tipo de letra na web. Pídolle que odeixe libre e dunha forma estruturada. Se eu quero pór ostitulares en vermello para velos mellor, debo poder facelo. Pero osxornais impoñen o tipo de letra, e nin sequera utilizan osistema de encabezados.

Isofai que o deseño sexa tanto ou máis importante que osaparellos de axuda…

Para osque non son cegos, a noticia está no centro e velaenseguida. Pero os lectores de pantalla para cegos len por orde.Se vou a última hora nun xornal e quero ler anoticia, petisco na ligazón, e cando chego á páxina teñoque escoitar todos os menús e todos os anuncios, e non mospodo saltar. Simplemente, proba ir ao menú do navegador eseleccionar un texto máis grande. Na maioría doscasos non podes, porque o deseñador indicou un tamañofixo de letra que non se pode cambiar. Iso mesmo pódese facer de formaordenada e de modo que non afecte o aspecto, para que un lectorde pantalla lea o máis importante primeiro. Non custa máisdiñeiro e pode facilitar o traballo ao deseñador. “Se eu quero pór os titulares dunha noticia en vermello paravelos mellor, debo poder facelo”

Osistema de sindicación RSS é unha axuda?

O RSSten partes boas e malas. Se consegues un lector accesible e omedio inclúe toda a noticia, si poderiamos ler todo.Pero aos medios non lles interesa, e pon só unha parte danoticia para que vaiamos ao xornal e vexamos a súapublicidade. Ademais non hai agregadoresRSS accesibles. Nós estamos a pensar niso.Axudaría moito máis se se empregase ben CSS [hojas deestilo para páginas web].

Queocorre cando se utiliza Flash?

Flash pódese facer accesible, só hai que pensar. Fixemospelículas con subtítulos e linguaxe de signos, emesmo con descrición de audio para os cegos. AntesMacromedia non o contemplaba. Pero saíu a lei en EEUU quelles obrigaba a facelo accesible se querían vendelo e agoraé posible. Doutra banda, hai recursos novos que teñen unha granutilidade a pesar de non estár pensados expresamente paracegos. Por exemplo, aos cegos gústanos moito o podcasting.Pero non é só para os cegos; hai guías de viaxe,libros para escoitar no coche, etc. A xente que ve escoita moito máisdo que pensamos os cegos.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións