Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Estándares de libros electrónicos

Epub, un estándar libre, constitúe unha alternativa aos formatos propietarios de Amazon e Sony, entre outros
Por Benyi Arregocés Carrere 6 de Outubro de 2009
Img ebookformat portada
Imagen: Javier Candeira

Un lector de libros electrónicos é similar a unreprodutor de música dixital. Mentres o primeiro permitegozar dunha obra escrita, o segundo deleita aos melómanos.Pero tanto nun como noutro os contidos se empaquetan en distintosformatos e, segundo cal se aplique, a obra poderasereproducir ou non nun determinado aparello. Na música, o MP3resiste como o estándar máis popular, pero no ámbito da literatura electrónica varios sistemas dispútanse a primacía, con Epub comoo mellor situado polo seu carácter non propietario.

Os diferentes formatos de libroselectrónicostentan reproducir con fidelidade todos os aspectos que representa un libro tradicional (maquetación, pés de páxina, imaxes…). Á vez, deben trasladar a flexibilidade que supón o accesodesde aparellos tan diferentes como “un e-book reader”,un computador tradicional ou un teléfono móbil.

Os distribuidores de literatura electrónica poden decantarse por formatos libres que se adaptan a calquera dispositivo

Igual que noutros ámbitosinformáticos, osdistribuidores de literatura electrónica poden decantarse por formatoslibres, que se utilizan sen restrición e adáptanse a calquera dispositivo. Outra posibilidade é optar pola súa alternativapechada, que lles abre a porta para esixir unha contraprestacióneconómica a quen utilice esa tecnoloxía na creación dunha determinada obra.

Epub

Epubé un estándar libre promovido polo InternationalDixital Publishing Forum. A maior parte dos lectores,tanto de hardware como de software, sopórtano (con excepcións como oAmazon Kindle). É a actualización dun formato máisantigo denominado Open eBook (de extensión .opf). Desde un punto de vista técnico, consiste nun documento XML que se adapta ás características físicas de distintas pantallas e libros electrónicos e comprímese nun arquivo ZIP para ocupar menos espazo.

É un documento XML capaz de adaptarse ás características físicas de distintas pantallas e libros electrónicos

Entre os promotores deste modelo atópaseGoogle, que a través do seu servizo Google Books ofrece os libros en descarga. Proxecto Gutenberg, que dixitaliza librosque pasaron a dominio público, tamén os ofrece desde marzo eneste formato, aínda que de modo experimental.

Mobipocket

Mobipocketé un formato creado nun principio para o programa homónimoMobipocket Reader, con extensión “.mobi” ou “.prc”.Deseñouse tanto para libros electrónicos como para dispositivosmóbiles (PDA ou teléfonos) e para o sistema operativo Windows.Amazon, a libraría máis popular da Rede, comprou á empresaque o creou en 2005 e baseouse neste para desenvolver o AZWcaracterístico dos seus lectores Kindle.

Amazon, a libraría máis popular da Rede, baseouse neste formato para crear o AZW característico dos seus lectores Kindle

A diferenza fundamental entre ambos estriba en que o AZW incorpora un sistema de xestión de dereitos de autor paraevitar a súa copia posterior. Antes que unha tenda de aparellos lectores, Amazon é unha libraría e interésalle capitalizar ao máximo este mercado, polo que sempre optará por un formato propietario que obrigue a quen teñan Kindle a comprar en Amazon os seus libros electrónicos.

Plucker

Outro formato veterano é Plucker. Consiste nunha linguaxe HTML, pero con todos os elementos necesariospara a visualización unidos nun arquivo, a diferenza da Web. A partir desta idea, Microsoft desenvolveu outroformato denominado LIT, que inclúe xestión de dereitos de autor e quelese no seu programa Microsoft Reader. Unha das súas bazas é o uso dea tecnoloxía de pantalla ClearTypepara unha mellor visualización dos caracteres nas pantallasplanas.

A partir de Plucker, Microsoft desenvolveu outro formato denominado LIT, que inclúe xestión de dereitos de autor

Entre outros estándares dispoñibles nomercado, tamén destacan: TomeRaider,cuxo programa homónimo atópase estendido en moitas plataformasmóbiles distintas e que conta cuns 4.000 libros, moitos doscales non se pasaron a outros formatos; eReader, o elixido polalibraría Barnes/Nobres para distribuír en dixital os seus libros;ou LRF, o propietario de Sony que caracteriza aos seus lectores.

PDF

Algúns formatos con máis funcións tamén serven para mostrar literatura electrónica, como o PDF, moi popular na Rede para asegurar unha impresión idéntica dun documento sen preocuparse do sistema operativo ou do navegador que se utilice. Estacaracterística, en cambio, quítalle flexibilidade para adaptarse a pantallas de diferentes tamaños. Para permitir esta opción, Adobe facilita ao autor, nas últimas edicións do seu programa de creación de PDF, que fixe un ancho variable do documento se desexa.

O Proxecto Gutenberg taménproporciona libros en HTML, a linguaxe das páxinas web quepermite lelos a través de calquera navegador, ou en formato detexto (.txt), o máis básico pero que garante a súa lecturaen calquera dispositivo electrónico e ocupará menos espazoporque non se define ningún estilo tipográfico.

Ferramentas para converter formatos

Se se adquire unha obra quese publicou nun formato distinto aos soportados polo lector de libroselectrónicos do usuario, ou o software de lectura, débeserecorrer aos programas de conversión. Calibre converte documentos a gran cantidade de formatos. É un software de código libre e dispoñible nos sistemasoperativos máis populares.

Tamén se poden usar aplicacións específicas como ABCAmber LIT Converter, un programa gratuíto que traslada os arquivos LIT de Microsoft a PDF, HTML ou o .doc de Microsoft Wordentre outros. ConvertLIT transforma os arquivos LIT en HTML, mentres que moitas aplicacións de creación de libroselectrónicos permiten gardar en diversos formatos e importaros contidos desde outros como PDF.