Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

HDTV, televisión de alta definición

A Televisión de Alta Definición promete una maior calidade de imaxe, pero faltan televisores preparados nos fogares e que as cadeas se adapten
Por Víctor Sánchez 18 de Agosto de 2005

Aínda que pareza que a televisión en alta definición é nova, o certo é que leva moito tempo funcionando por todo o mundo. Parte da culpa do atraso na implantación da HDTV recae nos usuarios, remisos a asimilar a crecente e variada oferta de novas tecnoloxías, moitas das cales só estarán connosco de maneira efémera.

Que é a HDTV?

A chamada HDTV (High Definition Televisión ou Televisión de Alta Definición) é una nova forma de ver contidos televisivos. Paira poder gozar desta tecnoloxía necesítanse dous elementos fundamentais: un monitor que estea capacitado paira mostrar imaxes dunha resolución superior á tradicional de 625 liñas e, por suposto, é necesario que se teña sintonizada dita sinal.

Esta tecnoloxía leva xa un tempo dispoñible no mercado. Tanto os monitores de calquera computador persoal, como os de plasma, TFT, etc., traballan a resolucións maiores. Con todo, as cadeas de televisión, de momento, non emiten masivamente nestes formatos. O problema co que se atopan é que necesitan realizar una investimento moi elevado paira cambiar totalmente a súa forma de emisión e pasar das fórmulas analóxicas (PAL, NTSC e SECAM) a unhas dixitais. Isto fai que en países como España, nos que aínda non existe un número alto de usuarios deste tipo de monitores, o investimento de momento non resulte rendible.

A HDTV por dentro

Actualmente existen diferentes fórmulas de televisión de alta definición. Practicamente todas elas traballan con formato de pantalla 16:9, que é a relación de aspecto por excelencia dos televisores de plasma, e que respecta o estándar cinematográfico mellor que as televisións convencionais (cuxo formato é 4:3). De momento os dous modelos máis estendidos son os de 720 e 1.080 liñas verticais. Por suposto, en ambos os casos, a nitidez da imaxe (comparada co estándar PAL de 625 liñas) mellora substancialmente.

Paira conseguir una maior fluidez da imaxe, nos casos de emisións de maior resolución, realízase un refresco de pantalla entrelazado. Desta forma, cámbianse as liñas pares e as impares, de forma alternativa, 60 veces por segundo. Esta é a mesma fórmula que utilizan os sistemas NTSC de 60 Hz, que actualmente se poden ver en países como Estados Unidos. Este modelo de traballo, dunha resolución de 1.080 liñas a 60 Hz, é o chamado 1080i ou 1080i60.

Existen outros sistemas alternativos paira televisores de menos calidade que, por exemplo, traballan a 50 Hz, como actualmente sucede en países como España. Neste caso o sistema coñécese como 1080i50.

Nos estándares de televisión de menor resolución, como os de 720 liñas verticais, o refresco da pantalla faise de forma total. Todas as liñas do cadro cambian á vez, una media de 60 veces por segundo. Esta técnica é a que se chama rastrexo progresivo (en lugar de rastrexo entrelazado, do caso anterior). Neste caso a resolución está marcada polas 720 liñas verticais, e denomínase 720p. Dependendo da frecuencia de refresco que se utilice, que varía segundo a zona de emisión, este nome irá acompañado dun 60 ou un 50. O estándar máis utilizado, de novo, é o americano de 720p60, co que xa traballan varias cadeas de televisión.

Historia da HDTV

Un dos primeiros sistemas que chegou a funcionar no mundo, durante os anos 90, foi o xaponés MUSE, desenvolvido polos laboratorios NHK. A creación deste sistema 1035i (1035 liñas entrelazadas) remóntase ao ano 1979.

Debido á necesidade de aforrar ancho de banda naqueles principios da televisión de alta definición, este sistema perdía moita información, sobre todo nos momentos nos que en plano aparecían demasiados elementos en movemento. Isto ocasionou que en Xapón se substituíse esta tecnoloxía pasados poucos anos.

O seguinte estándar establecido foi o chamado MAC, que funcionaba sen compresión, o que obrigaba a todas as estacións a estar preparadas paira emitir a máis potencia. Pero naquela época -mediados da década dos 80, cando proliferaron os satélites emisores de media potencia- resultaba moito máis rendible realizar transmisións sen contar con devandito estándar. Por tanto, dita fórmula quedou tamén polo camiño, sendo utilizada tan só en enlaces intercontinentais vía satélite.

Outro problema dos estándares HD-MAC (o nome da versión de alta definición de MAC) foi que requirían un ancho de banda realmente esaxerado. Traballaba con 36 MGHz, mentres que os estándares analóxicos (VHF ou UDF) facíano con 6,7 MGHz e 8 MGHz.

Isto fixo que só as plataformas de televisión dixital de maior ancho de banda (satélite ou cable) puidésense permitir o luxo de poder traballar con ela. Paira facerse una idea, ao tratarse dun sistema sen compresión e que traballaba cun sinal até 5 veces máis pesada que outros estándares, requirían que as gravacións de MAC realizásense nuns soportes magnéticos moi pesados e do tamaño dunha maleta. Algo que, obviamente, non resultaba moi práctico á hora de expor estandarizar o formato para que os consumidores utilizáseno nos seus fogares.

Devandito sistema foi abandonado a principios do noventa, substituíndoo por outros sistemas que utilizasen como base a televisión terrestre en alta definición, en lugar de exclusivamente as estándares dixitais por satélite ou cable.

O presente

Como se apuntou anteriormente, o interese que suscita a televisión dixital nestes momentos vese moi prexudicado pola pouca cantidade de monitores adecuados que existen hoxe en día instalados nos fogares dos consumidores. De momento, aínda que existe tecnoloxía suficiente como paira superar con fartura a calidade máis optimista de resolución da imaxe televisiva, parece que está a custar que existan máis monitores de alta definición nos salóns.

Con todo, certas tecnoloxías, como o Blu-Ray, que pretende converterse nun estándar doméstico de vídeo en alta definición, así como a baixada constante nos prezos dos televisores de plasma, fan pensar que se achega o momento no que a televisión de alta definición se implante definitivamente. Paira iso, está a traballarse xa nun modelo de televisión dixital que se adecua perfectamente ás esixencias deste tipo de monitores.

Pero existe un novo problema loxístico á hora de realizar retransmisións dixitais de alta definición: cada canle HDTV ocupa o mesmo espazo que catro canles de definición estándar. Os operadores dixitais que dispoñen dun ancho de banda finito, e despois de comprobar que o público prefire máis canles aínda que sexan de menor calidade, están a se tomar con calma a mellora da situación. Algo que, como anécdota curiosa, sucede principalmente en Europa, xa que en Australia, Estados Unidos, Canadá e Xapón prefiren sacrificar o ancho de banda se por iso obtense una maior calidade.

Con todo, son as propias canles os que están a decidir ofertar a súa emisión en formatos de alta definición. Grandes cadeas a nivel mundial como a alemá Premiere, a inglesas BBC e Sky, ou as francesas M6 e TF1 ofrecen emisións, normalmente previo pago, en devandito formato, como manobra de ofrecer una calidade mellor que a das súas competidoras.

Algo que non sucede en países como Xapón, no que xa existen máis de dous millóns de receptores preparados exclusivamente paira HDTV. Aínda que, claro, devandito país leva emitindo en HDTV de continuo desde fai máis de 15 anos.