Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Información pública en Internet

Ademais de ser un dereito constitucional, o acceso á información gobernamental reforza a transparencia das institucións
Por Antonio Delgado 29 de Xaneiro de 2010
Img infogobierno portada
Imagen: CONSUMER EROSKI

Contratos, bens de cargos públicos, soldos dos edís econcelleiros ou orzamentos destinados a determinadas obras. Asadministracións e institucións públicas dispoñen de moitainformación e documentos oficiais que, por lei, están abertos a todosos cidadáns. O acceso a estes datos considérase un dereito constitucional, aínda que unha barreira burocrática ha dificultado desde sempre o acceso a esta información. Na actualidade, Internet e os diferentes avances en “goberno electrónico” facilitan este acceso, pero ao carecer dunha lexislación respecto diso, o silencio administrativo é a resposta que reciben a miúdo os cidadáns que requiren coñecer por vía telemática este tipo de información.

Imagen: CONSUMER EROSKI

OGoberno español preparaunha Lei de Transparencia Pública que facilitará aos cidadáns oacceso a calquera información oficial que non estea suxeita arestricións, como razóns de Estado ou protección da intimidade.Esta lei obrigará ás institucións e administracións públicasa dar as informacións que lles pidan os cidadáns e seeliminará o silencio administrativo que ata a data reinou.

Demomento, non se ten noticia de que haxa unanteproxecto, aínda que se espera que a medio prazo se poña en marchaesta iniciativa, común en moitos países da Unión Europeacomo Reino Unido, Alemaña ou Francia. España é o únicopaís de máis dun millón de habitantes que non ten lei de accesoá información pública. En 2008, o Consello de Europa adoptouunha convención sobre esta materia na que serecomenda facilitalo na medida en que atecnoloxía permítao.

Movementos cidadáns “prol acceso”

España teráque aprobar tarde ou cedo unha lei de acceso á información sequere poder asinar e ratificar esta convención. Segundo a plataformaCoalición ProlAcceso,que agrupa a 29 entidades e grupos defensores do dereito áinformación, só cinco países da Unión Europea non dispoñen deunha lexislación sobre o acceso aos datos públicos, e España éo único que aínda non ten un anteproxecto.

España é o único país de máis dun millón de habitantes que non ten lei de acceso á información pública

Para esta organización cidadá, Internet é a ferramentafundamental para facilitar a información pública egobernamental, xa que é a vía mais adecuada para canalizar asconsultas, ao estar accesible de forma permanente. Por outra banda, nonbasta só con publicar a información, sempre segundo acoalición, senón que se debe facilitar a localización da mesma,xa que na maioría das ocasións a información gobernamentalpublicada na Rede é de difícil acceso, ao non estar visible parabuscadores ou publicarse en diferentes páxinas sen vínculosvisibles.

As administracións públicas en España liberan de maneira progresiva información propia e aberta. Por agora, os cidadáns poden atopar desde os OrzamentosXenerais do Estado a unha páxina con todos os contratospúblicos realizados polas diferentes administracións; na webContrataciondelestado.es,os cidadáns teñen acceso aos anuncios de licitacións abertase resoltas.

Esta páxina xorde da Lei de Contratos do Sector Público, que contemplaba odesenvolvemento da contratación electrónica como base do seu funcionamento paraos próximos anos, en seguimento das indicacións daComisión Europea para todos os países da Unión.

En novembro do ano pasado, o Congreso dos Deputados publicou por primeira vez as actividadesprivadas dos deputados na súa páxina web. Ata agora, estainformación non se revelaba fóra do Congreso. Pola súa banda, o Goberno de Asturias anunciou a semana pasada que liberou os seus datos á cidadanía a través dunha páxina web.

“OpenCongress”

En países anglosaxóns, como Reino Unido e Estados Unidos, oacceso á información pública é un dereito inherente aoscidadáns e que se impulsa desde os propios gobernos. En EstadosUnidos, o Goberno dispón do sitio web Data.gov, onde comezaron a agrupar toda a información pública e datosdispoñibles das súas diferentes axencias e institucións. O obxectivoé facilitar o acceso aos cidadáns. En Reino Unido, desde hai unha semana, un portal comparte as mesmas características.

Outras iniciativas xurdidas son privadas, como as financiadaspola Fundación Sunlight en Estados Unidos, e permitiron crear proxectos como OpenCongress.Este proxecto reúne datos oficiais do Goberno xunto coacobertura dada ás súas decisións en noticias, blogues e comentarios deos cidadáns. Desta forma, estes poden saber que grupos depresión inflúen no Congreso nun determinado momento.

En Reino Unido e Estados Unidos, o acceso á información pública é un dereito impulsado polos propios gobernos

En España, diferentes iniciativas privadas promoven o acceso á información pública. A Coalición Prol Acceso creouse en 2006 co fin de promover a adopción e implementacióndunha “Lei de Acceso á Información en España”. Entreos seus membros atópanse diferentes ONG e asociacións comoAmnistía Internacional, a Asociación da Prensa de Madrid ou aAsociación de Arquiveiros Españois na Función Pública.

Esta plataforma dispón dun manifestocon nove principios, que esixe a información pública como undereito dos cidadáns que debe aplicarse por parte de todas as entidades mediante un procedemento sinxelo, rápido e gratuíto. Ademais, a Coalición pide que as denegacións de acceso á información sexan limitadas e debidamente motivadas,como o consideradas segredo de Estado, ao afectar áseguridade nacional.

Outras iniciativas xurdidas en leste mesmo contexto son #oGove Open Data@CTIC, que reclaman a apertura de información pública e a reutilización de datos para facilitar a súa visualización e comprensión por parte dos cidadáns.