Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Entrevista

José Antonio Gelado, xornalista e pai do “podcasting” en castelán

Hai anos que hai máis podcasts que emisoras de radio no mundo
Por Jordi Sabaté 18 de Decembro de 2008
Img gelado
Imagen: CONSUMER EROSKI

Mentres o texto e o vídeo esténdense pola Rede á velocidade da luz, os arquivos de audio quedan como a gran materia pendente. Por que escoitamos tan poucos documentos en audio e en cambio lemos e miramos tantos vídeos en liña? Ninguén soubo responder moi ben a esta pregunta, pero coa chegada do “podcasting”, o equivalente sonoro dos blogues, pode ser a resposta. Un podcast é un sitio web que alberga un arquivo sonoro similar a un programa de radio e que se pode descargar para escoitar tanto nun computador como en teléfonos móbiles ou reprodutores de MP3. Apareceron no verán de 2004 e aos poucos se han ido facendo populares entre os internautas ata converterse nun formato habitual nos sitios web das principais cadeas de radio. O xornalista José Antonio Gelado, un dos prioneros mundiais do xénero, introduciu o “podcasting” no noso idioma en outubro de 2004, con sitios que agora xa son lendarios, como Gisando.org ou Comunicando.org. Gelado foi analista de videoxogos na cadea SER, redactor xefe de revístaa web tecnolóxica Referenta e é colaborador habitual de CONSUMER EROSKI.

Como se decatou vostede de que había algo chamado “podcasting”?

Estaba a buscar unha forma de distribuír audio e no verán de 2004, nalgúns blogues de Estados Unidos, falaban de sindicar arquivos de audio xunto ao RSS dos blogues. Investigando un pouco máis aprendín que era iso do “podcasting” e quen o estaba usando. Non habería máis de 100 persoas en todo o mundo, xa que non tiñamos nin programas para xeralo nin os oíntes para recibilo. Ao principio era un labor artesanal que daba erros moi a miúdo, pero xa se vía o potencial que podía ter.

Cales foron os primeiros podcasts que escoitou?

“Estamos no momento en que xorden máis podcasts cada día e os estudos de audiencias indican que segue crecendo o número de usuarios”
O primeiro foi o de Adam Curry, polas referencias que atopei, daquela o de Dave Winer e aos poucos fun descubrindo máis, como o de IT Conversations e outros, pero todos en inglés naquel momento. Talvez iso foi o que máis me animou a tentar facelo en español, pero desde a perspectiva que xa tiña dos meus anos de profesional da radio. Así foi como empezou o meu blogue Comunicando uns meses despois.

Como está o sector do “podcasting” en España e cal foi a súa evolución desde os inicios?

Poderíase dicir que a situación actual é a máis favorable de todos estes anos. Estamos nun momento en que xorden máis podcasts cada día e os estudos de audiencias indican que segue crecendo o número de usuarios nos distintos países. Ademais, desde mediados de 2008 hai unha gran entrada en escena de novos blogueros que se lanzan a facer un podcast. Tamén se nota un maior interese polo “podcasting” desde os medios de comunicación, e están a aparecer proxectos moi interesantes centrados en audio e “podcasting” como iVoox, que auguran unha boa época para o sector.

“Desde mediados de 2008 hai unha gran entrada en escena de novos blogueros que se lanzan a facer un podcast”

A evolución foi sempre ascendente e con momentos importantes, como foi o día en que Apple incorporou a posibilidade de xestionar podcast ao programa iTunes, ou a aparición de artigos sobre o tema nos medios xeneralistas. Tamén foi moi importante o día da adopción do “podcasting” por parte de emisoras de radio, que deron moita visibilidade ao fenómeno. En novembro de 2006 había uns 500 podcasts en español e actualmente estamos por encima dos 1.000

En que países está a triunfar?

Poderiamos dicir que en case todos nos que hai unha suficiente penetración de Internet, pero sobre todo en países anglófonos. En español, que é a parte que coñezo un pouco mellor, triunfa en Estados Unidos, México e España. Noutros países faino en distinta medida, a xulgar polos estudos e enquisas publicadas. No entanto, aínda hai que analizar mellor as audiencias en España para coñecer a realidade, que probablemente sexa superior ao 20 ou 30% dos usuarios conectados.

Por que esta ferramenta non tivo de momento tanto predicamento como o blogue e o vídeo?

Creo que é unha cuestión de educación e difusión dos medios. O blogue foi o protagonista e grazas a el tamén se deron a coñecer o audio e o vídeo. O problema é que mesmo algúns podcasts non se atreven a denominarse como tales e recorren ao termo blogue ou a outros termos para darse a coñecer. E eu creo que un podcast non é un blogue. En cando ao vídeo, creo que se abrazou de forma case irracional, e a calquera sitio con dous ou tres vídeos -aínda que sexan de baixa calidade e pobres en contido- outórgaselle a denominación “.TV” [haciendo referencia a un hipotético movimiento de televisión en Internet], mentres que co audio talvez se sexa máis esixente. Creo que o “podcasting” leva unha liña aparentemente máis lenta pero máis sólida, e aínda non chegou a unha maior difusión. Aínda ten moito que crecer tanto en produción como en audiencia.

Que é máis difícil de facer ben, un podcast ou un vídeo?

O vídeo require manexar dous niveis, o visual e o do audio, mentres que o podcast só require audio. Por tanto en teoría o vídeo é máis difícil. Creo que o podcast é bastante sinxelo, pero hai un freo como é a propia voz do “podcaster”, xa que para os que se pon por primeira vez diante dun micro require adoitase á propia voz gravada. Outro feito que pode dificultar a gravación dun podcast é a preparación anterior e o proceso posterior á gravación, que esixen máis tempo que un blogue, por exemplo.

Que lle falta ao “podcasting” para romper? É un problema de calidade de contidos, de falta de inmediatez…?

Creo que é un problema de difusión e de aceptación do termo máis que de calidade e inmediatez. Non hai que esquecer que desde hai varios anos hai máis podcasts que emisoras de radio no mundo e que a audiencia xa supón entre un 20% e un 30% dos usuarios de Internet segundo os estudos en distintos países.

Expúxose retomar o seu lendario podcast de receitas Guisando.org? Se o retomase, meteríalle imaxes?

“A audiencia xa supón entre un 20% e un 30% dos usuarios de Internet, segundo os estudos en distintos países”

Gustaríame relanzar o podcast de Guisando.org [posiblemente el primer podcast del mundo versado en recetas de cocina que dejó de funcionar como tal hace unos años pero sigue en versión de texto] porque era algo que non tiña nada que ver con tecnoloxía e o meu papel era secundario nel, xa que era como un invitado.

Só o sacariamos se atopásemos unha voz que encaixase co podcast e a filosofía que tiña de contar as receitas de forma sinxela. As imaxes témolas na web, é dicir pódese ler, pódese ver e escoitar a receita, e se te animas a facela podes atopar en Guisando.org todas as fotos dos pratos. Pero se te refires a explorar outras formas de contar receitas, xa estamos a admitir desde hai moitos meses as receitas en vídeo que os lectores nos envían.

Favorece ao “podcasting” a transición que estamos a facer desde os computadores de sobremesa aos dispositivos móbiles?

Creo que si, porque precisamente é unha das bazas do “podcasting” fronte a outros medios; o permitir o seu consumo fose do computador e en calquera tipo de dispositivo. Un bo exemplo é o iPhone, que coa súa recente actualización xa permite a descarga de podcasts sen pasar por un computador.

Como se escoitan máis os podcast, en streaming ou descargados ao escritorio?

“O normal é que o “podcasting” convértase nunha forma máis de acceder a contidos en calquera lugar, coas vantaxes da radio tradicional”
Os datos indican que en termos xerais, escóitaa no computador é a máis utilizada, seguida da descarga tamén no computador. Se se barata o acceso e facilítase a descarga e xestión desde este tipo de dispositivos, o normal é que o “podcasting” convértase nunha forma máis de acceder a contidos en calquera lugar, coas vantaxes que tiña a radio tradicional de permitir facer outras cousas mentres se escoitaba.

Como se pode solucionar nos podcast o tema das licenzas de uso, por exemplo ao pór unha música de fondo? Ten noticia de denuncias ou acusacións por uso indebido de músicas?

De momento non temos na comunidade de “podcasters” ningunha denuncia ou queixa por este tema en España. En parte tamén pode ser debido a que moitos “podcasters” usamos música que permite expresamente a súa reprodución en podcasts e que se acollen a licenzas como Creative Commons ou Coloriuris.

Cre que se está apostando pouco pola voz en Internet?

Se, sen dúbida. É unha das materias pendentes da radio e dos creadores de audio, que aínda non se tomaron Internet tan en serio como se require. Afortunadamente, cada vez estanse facendo máis cousas. Hai iniciativas moi interesantes como iVoox, que fan que sexa máis fácil consumir audio da mesma forma que se consome vídeo en liña. Tamén é maior a cultura do audio en liña que facilita a aparición de máis podcasts, redes de podcasts e empresas relacionadas co audio.

Que lle parecen modelos de radio como Last.FM? Diría que é máis unha radio ou ben un fío musical?

Creo que é a mellor rede social de música do momento, unha das miñas preferidas, e é moito máis que unha emisora ou un fío musical. É unha ferramenta de compartir, descubrir e escoitar música, e o punto de encontro dos afeccionados a todos os estilos e artistas. Ademais, a súa capacidade de integración en reprodutores de música e dispositivos móbiles permite aos usuarios levar a música a calquera lugar.

Que lle parece o modelo de radio social que propón Blip.Fm?

Gústame e é un dos descubrimentos de 2008. É unha forma sinxela de convidar os seguidores dunha persoa a escoitar unha canción. Pégaa que lle poría agora mesmo é que aínda dispón dunha base de temas un pouco limitada e ten moito que crecer aínda. É un modelo interesante ao que hai que seguir a pista.