Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Lei de Internet

As multas oscilan entre os 3.000 e os 600.000 euros en función do tipo de infracción
Por nuria 30 de Decembro de 2002

Dúbida e ambigüidade. Son palabras que definen o sentir de moitos internautas tras ler a Lei de Servizos da Sociedade da Información e de Comercio Electrónico (LSSI), máis coñecida como Lei de Internet, en vigor desde o pasado mes de outubro. Multas de até 600.000 euros e a violación da liberdade de expresión son os aspectos que máis preocupan á comunidade de Internet, desde que o anteproxecto da LSSI fixésese público. Debo rexistrar a miña web? Estou a cometer algún delito? Podo manter un foro na miña páxina web sen atentar contra a nova lei? Estas e outras preguntas asaltan aos usuarios de Internet, indefensos ante a falta de información sobre a aplicación desta lei.

Afectados pola lei

As protestas masivas desde todos os ámbitos, fóra dos oficiais, multiplicáronse por varias razóns. Convén saber que esta lei afecta, en principio, ” a todas as empresas e particulares con residencia en España que obteñan un beneficio económico a través da súa actividade en Internet, sen ter en conta se cobran ou non polos produtos ou servizos que ofrezan”. Así polo menos asegurábase desde o Ministerio de Ciencia e Tecnoloxía, artífice da lei. Con todo, a realidade parece ser outra ben diferente.

De feito, a LSSI implica a todo aquel que dunha ou outra maneira manteña relación con Internet. Por unha banda, afecta a páxinas non comerciais aloxadas nun servidor gratuíto que teñan banners (anuncios) comerciais. Por outro, abarca aos usuarios que insiran na súa páxina un contador de páxinas gratuíto con algunha referencia comercial; aos que creen algún foro, chat, libro de visitas ou algún outro elemento que conteña tamén algunha referencia comercial; e, ademais, aos que fagan algún enlace a algunha páxina comercial, aínda que só sexa paira buscar una referencia.

A LSSI esixe de maneira explícita que as webs comerciais identifiquen ao prestador de servizos, é dicir á persoa ou empresa que mantén a web. Por tanto, na páxina debe aparecer o nome, apelido, NIF, dirección e e-mail da persoa responsable. Se non se fai así, a lei prevé multas que poden chegar aos 600.000 euros. Con todo, o que non di a lei de maneira explícita é que todas as páxinas, incluso as non comerciais, deben incluír todos os datos do autor, o que paira moitos supón un claro e innecesario atentado contra a protección de datos persoais.

En concreto, os prestadores de servizos da sociedade da información en España teñen as seguintes obrigacións:

  • Facer constancia rexistral” do nome de dominio ou dirección de Internet
  • Ofrecer de forma permanente, fácil e gratuíta información xeral sobre a súa empresa
  • Colaborar coas autoridades
  • Reter os datos de tráfico relativo ás comunicacións electrónicas. (Este punto foi e é un dos máis polémicos)

Una lei necesaria, aínda que ambigua

Internet deixa de ser libre? Moitos internautas non dubidan en responder que si, que en efecto, a liberdade de expresión tan valorada na Rede pasou a mellor vida, desde que o 12 de outubro de 2002 entrase en vigor a chamada Lei de Servizos da Sociedade da Información e de Comercio Electrónico (LSSI). Esta lei, nada do reclamo popular, créase con obxectivos moi determinados: outorgar seguridade xurídica en Internet e achegar confianza nos usuarios paira incrementar o uso destas tecnoloxías, desenvolver o comercio electrónico e aumentar a contratación electrónica. Con todo, a boa intención destes fins choca co escándalo e a polémica que provocou esta primeira regulación legal con carácter xeral ditada en España paira controlar Internet.

Máis dun ano e medio de espera e oito borradores foron necesarios para que o anteproxecto da LSSI estivese listo paira ser aprobado. Cando por fin, despois de non poucas modificacións, o texto fíxose público, empresarios, internautas, políticos e una multitude de asociacións puxeron o berro no ceo ao considerar que atentaba contra a súa liberdade de expresión.

Multas elevadas

A Asociación Española de Comercio Electrónico considera que as multas son moi elevadas en comparación ao resto de países da Unión Europea. Até 600.000 euros (100 millóns de pesetas) pode chegar a pagar un prestador de servizos da información se non colabora coa autoridade competente paira pór fin a actividades ilícitas en Intenet. Amadeu Abril, representante español no Goberno de Internet (ICANN) asegura que “as sancións son fortes, pero hai que ver como se aplican en cada caso”.

O importe das multas dependerá de si é una infracción leve, grave ou moi grave. Paira fixar o importe das sancións, o Ministerio terá en conta o volume de facturación afectado, a gravidade do dano producido e outras circunstancias que permitan a gradación da sanción.

Axuda ao cidadán

O Ministerio de Ciencia e Tecnoloxía presentou a pasada semana una páxina web co fin de que os usuarios poidan resolver as súas dúbidas sobre a LSSI Trátase de www.lssi.es. O secretario de Estado de Telecomunicacións, Carlos López Branco, explicaba que esta é a primeira dunha serie de páxinas web desde as que o Ministerio quere axudar aos cidadáns.

Ademais desta páxina, realizada polo ente público rede.é, o ministerio puxo a disposición das empresas, entidades e usuarios o seguinte teléfono: 902 446 006.

Lei de Protección de Datos

O artigo 12 desta lei fai referencia á retención de datos de tráfico. Nel obrígase ás empresas prestadoras de servizos a reter os datos asociados ás comunicacións dos seus usuarios durante un ano como máximo. A revista virtual de seguridade informática Kriptópolis situouse en contra deste artigo nada máis coñecelo a través do anteproxecto de lei. A súa negativa a aceptalo baseouse en que, ao seu xuízo, con el viólase a liberdade de expresión. “É un atentado contra a confidencialidade das comunicacións”, argumentou.

Aínda que a lei especifica que “en ningún caso a obrigación de retención de datos afectará o segredo das comunicacións”, a ONG Electronic Privacy Information Center (EPIC) cre que vai en contra das comunicacións e o dereito ao anonimato protexidos nas convencións internacionais de dereitos humanos. Por contra, Iñaki Uriarte, director dos servizos xurídicos da Asociación Española de Comercio Electrónico, móstrase favorable á normativa. “Con esta lei, non se poderán utilizar datos persoais se o usuario non os dá e non achega o seu consentimento”, explica.

Paira moitos internautas, con todo, a aparición nunha páxina web dos datos persoais é un atentado á privacidade porque moitas empresas están á caza de devanditos datos paira tratalos e aproveitalos con motivos comerciais que só causan molestias ao usuario. Pertenza ilegal a bases de datos comerciais, molestas e inoportunas chamadas telefónicas e propaganda nas caixas de correos físicas de correo son algúns riscos que carrexa a aplicación desta norma.

Uso limitado do spam

A lei introduce novidades na protección de datos persoais que limitan o uso do spam, entendido como comunicación comercial masiva. Crear un spam equivale a alagar a rede de moitas copias do mesma mensaxe coa intención de remitilo a quen non elixiría recibilo.

Queda claro que a LSSI prohibe o envío masivo de correo publicitario, pero non delimita un conxunto de garantías que deberían ser de obrigado cumprimento, como a especificación do remitente e outros mecanismos paira comprobar a autenticidade deste.

O grupo de Dereito das Novas Tecnoloxías do bufete Cuatrecasas dúbida da eficacia desta lei. “Non é un instrumento absolutamente eficaz. O principal problema radica en que a maioría destes envíos proveñen de fóra da Unión Europea porque, segundo o artigo 4 da LSSICE, atópanse fóra do ámbito de aplicación da lei”, explican. Este grupo de expertos ve como única solución a instalación de filtros no seu correo. “Como regra xeral hai que ser precavido con estes envíos porque en ocasións adóitanse utilizar paira timos telefónicos (a través de 906) con reclamos como ofertas de traballo, anuncios de gañar un concurso etc…que convén non ter en conta”, detallan.

Moitos internautas están de acordo coa creación dun instrumento fronte ao spam, aínda que o temor de que a LSSI poida cernar a súa liberdade de expresión non desaparece. “A principios de decembro, o tráfico xerado polo spam aumentou un 80% desde o mes de xaneiro e todo indica que nada poderá cambiar esta tendencia”, alertan desde o portal Mundo Internet. Nel sinálase que de seguir en aumento “un día a rede quedará colapsada”. “O 90% dos usuarios de Internet no mundo son vítimas nalgunha medida do spam“, apunta.

Vantaxes e inconvenientes paira o comercio electrónico

A LSSI contempla a posibilidade de redactar un contrato e rubricalo coa firma electrónica sen ter que desprazarse. Este contrato, asinado e depositado nun TdC (Tribunal de Defensa da Competencia) ten valor legal e probatorio nun xuízo en caso de conflito. “Aínda que as condicións do vendedor cambien na súa web, as características da venda, data e prezo xa non poden cambiar. Isto contribúe a aumentar a seguridade paira o comprador. A claridade das transaccións axuda ao comercio electrónico evitando posibles problemas de interpretación.

Outra vantaxe paira este tipo de comercio é a de permitir que o comprador poida identificarse tamén cun firma electrónica. Desta maneira o comercio asegúrase de que é quen di ser e de que o seu medio de pago é, en efecto, seu.

Paira a AUI a generalización da firma electrónica e a aparición de empresas que exerzan o papel de TdC contribuirá a que “o comercio electrónico creza de maneira estable”. “Ademais utilizarase cada vez máis a firma electrónica paira contratos, simplificando e abaratando os procesos”.

Con todo, Carlos Barrabés, presidente da tenda de deportes Barrabés, quéixase de que a lei non protexe ás tendas e só pensa no consumidor. “A protección que se busca paira os consumidores debería garantirse tamén ao comercio en liña”, explica.

As tendas en liña senten discriminadas en relación ao comercio tradicional e creen que esta lei acentúa a diferenza. “Permítese o buzoneo sen consentimento pero se prohibe o spam“, aseguran desde a empresa Dommo. Con todo, non hai que esquecer que mentres o buzoneo págao a empresa anunciante o spam corre a conta do usuario a través da súa liña telefónica. En ocasións, o volume de publicidade é tan grande que o tempo en acceder a unha páxina concreta, ao propio correo electrónico mesmo, multiplícase e vese reflectido na factura telefónica.