Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Metered data: o fin das tarifas planas

O crecente acceso móbil a Internet e o aumento das aplicacións web preocupan ás operadoras, que piden volver ao pago por consumo de datos
Por Jordi Sabaté 14 de Abril de 2010
Img metereddata portada
Imagen: Juan Pablo Olmo

Una das premisas dafuturatecnoloxía4G é que tanto a voz como os datos circularán natelefoníamóbil polo protocolo de Internet. Diso inférese que asoperadoras deixarán de cobrar as chamadas por minutos e poida que,mesmo, as revendan a servizos como Skype, especialistas en VoIP . A factura do teléfono contabilizará megabits consumidos en lugar de tempo de chamada. Agora ben, significa isto que o usuario manterá a contratación dunha tarifa plana mensual e non pagará nada máis? Non está nada claro que sexa así. Aspreferencias das operadoras apuntana que se pagará por datos consumidos. É o que se coñece no argot dastelecomunicacións como “metereddata bill” (factura por dato consumido). A razón: aducenque un 1% dos usuarios consumen o 25% do ancho debanda total e colapsan as redes en detrimento do resto de usuarios. Os provedores de acceso por cable e ADSL tamén estudan aplicar métodos similares.

Un futuro moi caro

Un futuro moi caro

Poida que sexa certo que unacategoría de usuarios denominados “heavy users” (usuariosintensivos) “abusen” do ancho de banda comunitariopaira descargarse todo tipo de arquivos, desde películas a música evideoxogos. Pero pode tamén que sexa una información interesada, xa que as empresas repiten unha e outra vez o mesmo asertodesde fai máis dun lustro. É un dato difícil decomprobar, posto que implicaría entrar nas comunicacións privadas daspersoas paira estudar quen se baixa máis ou menos arquivos, algodo todo ilegal.

Pero con independencia deque haxa abusos” por parte duns poucos, é innegable que asoperadoras de móbiles están ante un escenario futuro complicado.Por unha banda, o desenvolvemento das novas tecnoloxías, e sobre todo en baseweb, esíxelles un crecente esforzo paira proporcionar o anchode banda suficiente aos usuarios, de modo que gocen con plenitudedas innumerables aplicacións e servizos que se desenvolven cada día.Isto supón investimentos millonarios paira o despregamento de novas antenasacordes con tecnoloxías como 3,5G, HSDPA ou a incipiente 4G.

O último que queren as operadoras de referencia é ser impopulares e perder clientes, pero tampouco teñen claro de onde sacarán o diñeiro paira seguir o ritmo da innovación

Estes investimentos aseguranun ancho debanda móbil suficiente paira os novos mercados tanto de vídeo emúsica en streaming, como de aplicacións paira os móbiles intelixentes (“smartphones”)e videoxogos. Isto é: si as operadoras non invisten en infraestruturas,a economía baseada no comercio desde o móbilnon despegará. As presións son importantes nun momento no quenumerosas industrias, como as culturais e de lecer tentanadaptarse aos novos tempos mentres as súas vendas caen de maneira estrepitosa.

Doutra banda, a incorporación ao mercado de novos axentes como os operadoresmóbiles virtuais, con custos á baixa, e as regulaciónsdeprezos que impoñen organismos oficiais como a Comisión paira oMercado das Telecomunicacións (CMT) impídenlles subir astarifas, cando non lles obrigan a abaratalas. En resumo, o últimoque queren as operadoras de referencia (Telefónica Móbiles,Vodafone, Orange, T-Mobile, AT&T, Verizon, etc.) é serimpopulares e sufrir una sangría de usuarios cara a outras compañías,pero tampouco teñen claro de onde sacarán o diñeiro paira seguir oritmo de innovación que lles esixen os usuarios e omercado.

Nisto chegou LTE

Paira complicar o panorama,osorganismos reguladores e os fabricantes de móbiles tomaronhai ano e medio a decisión de adoptar a tecnoloxía LTEcomoestándar 4G. LTE proporcionará un importante ancho de banda, pero tamén implica a conexión permanenteá Rede (agora o usuario conéctase cada vez que quere acceder a undato) e que a voz no móbil pase a procesarse polo protocolode Internet, VoIP.

Deste xeito, abrirase aporta a queservizos como Skype ou GoogleVoice instálense no teléfono e permitan chamar a prezos máis baixos que os fixados polas operadoras. En determinadosteléfonos que usan o sistemaoperativo Android, como algúns Nokia, e mesmo os modelos que corren sobre iPhone VOS, xa se poden utilizar estas aplicacións en maior ou menor media. Pero o consumo de datos é elevado e o ancho de banda é aínda pequeno, co que hai perigo de exceder os límites contratados na tarifa plana de datos. Se sucedese isto, as chamadas serían demasiado caras.

Con LTE abrirase a porta a que servizos como Skype ou Google Voice instálense no teléfono e permitan chamar a prezos máis baixos

Con LTE, estes inconvenientes terminarán e os operadores perderán o control sobre osservizos de chamadas. É moi probable que desaparezan dasfacturas os custos de chamada por minuto e substitúanse por outroscocientes. Cales? É aquí onde se sitúa na actualidade odebate, xa que as chamadas deberían formar parte das tarifasplanas de datos que se aplican agora aos “smartphones”.

As operadoras temen que aoperder ocontrol sobre o consumo de voz o seu negocio se desvirtúe e convértanse en simples provedores de acceso, obrigados a aumentaro ancho de banda e, á vez, a baixar os prezos. Tamén ven con receoos consumos de ancho de banda móbil crecentes que xa se rexistran (non só desde móbiles, senón tamén desdeultraportátilese tabletas,lectores de libros electrónicos e “smartbooks“) e os negocios que diversas empresas fan no espazo que eleshabilitaron.

En febreiro pasado en Barcelona, durante o WorldMobile Congress, as principais operadoras mundiaisanunciaronque crearían una plataforma conxunta de aplicacións pairamóbiles co fin de competir con empresas como Apple, Google ouRIM, o fabricante das Blackberry. A intención é obterbeneficios dun mercado que está en continuo crecemento paira compensar os investimentos que deben facer en infraestruturas.Con todo, a case totalidade dos analistas móstranse escépticos sobre a rendibilidade da iniciativa, dada agran cantidade de sistemas operativos que hai e paira os que haberíaque crear una versión de cada aplicación.

A solución, ir cara atrás

A solución que asoperadoras ven máis idónea chega desde Estados Unidos, onde o mercado da telefoníamóbil desenvolveuse con máis lentitude e cun certo atraso.As operadoras estadounidenses realizan agora una importante postaao día das súas infraestruturas, que lles serve paira implantar atecnoloxía LTE (en teoría, pode chegar a velocidades de descarga de datos de 326 Mbps, así como 82 Mbps de carga) en cidades como Nova York, Boston ou Seattle, aínda queaínda non no mercado doméstico. Tanto Verizon como AT&T xaanunciaron con reiteración que o acceso á súa nova rede 4G pagarasepor datos consumidos (“metered data”) e non por tarifasplanas, o que supón una volta aos inicios dos servizos deacceso á Internet móbil, pero agora con calidades moi superiores.

Tanto Verizon como AT&T xa anunciaron que o acceso á súa nova rede 4G pagarase por datos consumidos e non por tarifas planas

Aínda que non ofrece 4G, senónun sistemabaseado nunha optimización de HSDPA, T-Mobile tamén apunta aopago por consumo e ao fin das tarifas planas. A filosofía destacompañía é, segundoo seu responsable en América, Cole Brodman, pagar pola calidadedo acceso e, por tanto, polo uso da súa rede. Ofrécese máis ancho ecobertura, pero se paga en función do uso que se faga. Os”heavy users” terían que pagar polo seu “exceso deuso” e o resto dos usuarios accederían a redes menoscolapsadas a prezos alcanzables. Do mesmo parecer é o xefe deoperacións de Verizon, Richard Linch.

En Europa, e en especialen paísescomo España que sofren sobrecargas de tráfico de rede no verán, atecnoloxía 4G vese como una imposición nun momento no que se comezan a amortizar os investimentos realizados nos protocolos3G e en HSDPA. Una novo investimento neste sentido, coa premada Unión Europea, chega demasiado pronto e debe supor certascontrapartidas: as operadoras demandan máis espectroradioeléctrico, en especial o que quedará libre co findasemisións analóxicas de televisión, tal como declarou a EROSKI CONSUMER Maite Arcos,presidenta de REDTEL, a patronal do sector.

De momento, o Ministeriode Industriaprefire destinar estas frecuencias a proxectos de comunicación senánimo de lucro, polo que é moi posible que tamén en Españaa tecnoloxía LTE chegue acompañada do fin das tarifas planaspor acceso a datos.

O fin tamén paira as planas de ADSL?

Os provedores de acceso a Internetvía cable e ADSL tamén se expuxeron terminar coas tarifas planas e, aínda quenonvolver aos tempos remotos en que se pagaba a Rede como una chamadade teléfono, establecer un sistema de pago por volume de datosconsumido. Alegan, igual que as operadoras, que os usuariosintensivos colapsan as redes a prezo de saldo, mentres que outrosusuarios sofren os colapsos e pagan por un servizo queinfrautilizan. Deste xeito, mentres uns sorprenderíanseao pagar facturas máis elevadas que as da súa tarifa plana actual,outros o farían polo contrario, con gastos menores.

En Europa, a tecnoloxía 4G vese como una imposición nun momento no que se comezan a amortizar os investimentos nos protocolos 3G e HDSPA

Creen que una solución depago por consumosería máis xusta, permitiríalles mellorar o ancho de banda,prestar un mellor servizo e, sobre todo, non ter que atacar aneutralidade de Internet, un dereito que ademais conta coapoio do actual Goberno de Estados Unidos, polo que se considerauna batalla perdida por parte dos ISP daquel país.

O sistema de pago por datosen terracoñécese como “meteredbroadband” e baséase no mesmo concepto que a facturado gas, da luz ou da auga: tanto gasta o usuario, tanta paga.Con todo, non está claro que este sistema tivesebeneficiarios e puidese encarecer as comunicacións a todossen garantías suficientes dunha mellora no servizo.

Os vídeos, a música e outros produtos en streaming aumentan ano a ano o ancho de banda necesario para que a experiencia do usuario sexa óptima e, aínda quenon hai risco de colapso, é certo que os provedoresgastan moito diñeiro no mantemento das redes, cando non están obrigadospor lei a estenderse a zonas pouco rendibles. Até tal puntopodería encarecer a factura o “metered broadband”, quealgúns analistas sinalan que, de aplicarse, o futuro de Internetpasaría a ser en exclusiva vía móbil. De momento, a únicaexperiencia recente de “metered broadband” é a que aplicouTime Warner o ano pasado e queacabou por retirar ante a fuga masiva de usuarios a outros ISP.