Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Miriam Ruiz, desarrolladora de software libre

España corre o perigo de quedar fose do núcleo de países onde se realiza a investigación de máis alto nivel

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 16deOutubrode2008

Imaxe: M. Ruiz

A Miriam Ruiz recoñécella como una das mellores profesionais, nacionais e internacionais, no desenvolvemento do sistema operativo libre Debian, una derivación de Linux que usan desde os foguetes da NASA até os microscopios electrónicos que investigan o virus da sida. Ruiz, que colaborou en multitude de proxectos tanto profesionais como sen ánimo de lucro, actualmente traballa paira o Principado de Asturias no desenvolvemento dun programa matriz paira administracións electrónicas. En estrita consonancia coa filosofía do software libre, o Principado liberará o programa para que outras comunidades autónomas e concellos poidan usalo gratuitamente como punto de partida dos seus propios desenvolvementos de administración en liña. Miriam Ruiz ten ademais o seu propio blog e é editora do sitio de noticias tecnolóxicas Barrapunto.

Pode resumir a súa carreira profesional? Que proxectos destacaría entre todos nos que participou e por que?

A verdade é que son aínda moi nova como paira ter una extensa carreira profesional. Resumíndoa moito, tras terminar de estudar estiven un tempo participando nun proxecto de investigación sobre mantemento predictivo de motores eléctricos na área de enxeñaría eléctrica da Universidade de Oviedo. Un equipo excelente, absolutamente punteiro co que aprendín moitísimo.

“Sería estupendo conseguir que as diferentes administracións autonómicas colaboren nos seus desenvolvementos de forma que non haxa que duplicar esforzos”

De alí dei o salto a Madrid, logo a Alemaña, e de aí á filial española dunha empresa americana en España, onde traballei no desenvolvemento de sistemas encaixados baseados en Linux. Desde hai uns meses estou a traballar no sector do goberno electrónico.

Por outra banda, e fóra do ámbito laboral, estou involucrada en diversos proxectos de forma voluntaria. Entrei en Debian de man do proxecto Debian Women, impulsado pola que até fai non moito era a única desarrolladora europea de Debian, una das miñas mellores amigas, Amaya Rodrigo. Ela fixo moitísimo por Debian e polas mulleres no mundo do software libre.

Fai algo máis de dous anos, en xaneiro do 2006, fundamos o “Debian Games Team” (que actualmente tamén inclúe aos desarrolladores de xogos de Ubuntu, cos que traballamos conxuntamente paira soportar ambos os sistemas) do que son una das administradoras. O mantemento dos xogos dentro de Debian e a coordinación deste grupo é o que hoxe en día ocupa case todo o tempo que lle podo dedicar ao desenvolvemento de Debian. E actualmente estou a impulsar ademais una iniciativa, “Debian Open Rating System”, que pretende establecer una clasificación dos xogos respecto do seu uso por parte de nenos e nenas, e expóndome o facerme cargo da distribución de Debian paira nenos, “Debian Jr”.

En que se atopa traballando agora?

Traballo paira a Fundación CTIC, una institución promovida polo Goberno do Principado de Asturias que está a facer unha chea de cousas paira impulsar as novas tecnoloxías da información e que é referente internacional en temas como accesibilidade, web semántica, mobilidade ou estándares abertos. Alberga ademais a oficina española do W3C, o consorcio internacional que produce os estándares paira a World Wide Web.“O Goberno do Principado de Asturias leva desde o 2004 desenvolvendo un “framework” paira a Administración electrónica que vai publicar como software libre”

O que teño entre mans agora mesmo é un proxecto en grao sumo ilusionante: o Goberno do Principado de Asturias leva desde 2004 desenvolvendo un “framework” [un programa matriz dentro del cual se pueden desarrollar otros programas] paira a Administración electrónica que lle levou a liderar as clasificacións de rexións españolas respecto de servizos electrónicos e que estamos en proceso de publicar como software libre para que toda a comunidade póidase beneficiar del. Sería estupendo conseguir que as diferentes administracións autonómicas colaboren nos seus desenvolvementos de forma que non haxa que duplicar esforzos, e o software libre é posiblemente a mellor vía paira conseguilo.

Vostede é considerada en España o número uno en programación e desenvolvemento de proxectos de software libre, pero outrora tivo que irse a traballar a Alemaña por falta ofertas interesantes aquí. Séguese sen valorar e remunerar na súa xusta medida no noso país aos profesionais máis cualificados?

“A estas alturas pensar nas fronteiras dos países como barreiras é limitarse moito laboralmente”

A verdade é que non me fun a Alemaña por falta de ofertas en España, aínda que si que é certo que as condicións económicas e, en moitos casos, laborais alí son moito mellores. Xa estivera estudando un ano en Alemaña, que é un país que adoro e onde sempre me sentín moi a gusto, e tiña moitas ganas de volver.

Presentóuseme a oportunidade e non o dubidei. A verdade é que a estas alturas pensar nas fronteiras dos países como barreiras é limitarse moito laboralmente, e si tes certa soltura en idiomas merece a pena tentar a aventura europea, aínda que só sexa como experiencia. Eu considérome máis ben europea, e séntome tan en casa en Alemaña como o estaría en calquera rexión española.

“O sector tecnolóxico sempre se está queixando da falta de profesionais cualificados, pero non fai nada paira retelos”

Por outra banda, si que é certo que en España non se valora nin se retribuye adecuadamente aos profesionais máis formados, especialmente na área de investigación e desenvolvemento. Ignoro por que é, si polo alto número de xente preparada que temos, si polo rexeitamento que ten moita xente a irse a traballar a outro sitio, se ten que ver coa cultura empresarial ou é una mestura de todo, pero o certo é que a maioría destas persoas ten que irse fóra de España para que lla valore.

O curioso é que logo o sector sempre se está queixando da falta de profesionais cualificados, pero non fai nada paira retelos. Creo que é algo que xa está a empezar a pasar factura e que pode condenar a España a quedar fose do núcleo de países onde se realiza a investigación e desenvolvemento de máis alto nivel cando se complete a unificación europea.

En moitas empresas o enxeñeiro informático é case una figura de segunda clase, “un técnico” executor. Cando se empezarán a ter en conta as súas decisións?

“É certo que os enxeñeiros informáticos están minusvalorados, pero moitos non fan nada por cambiar esta situación”

Supoño que iso depende da actitude de cada persoa, e o que estea disposta a sacrificar por realizar o traballo paira o que está preparada. En moitas empresas é certo que os enxeñeiros informáticos están minusvalorados, pero todo isto está aos poucos cambiando.

Vin a moitos enxeñeiros informáticos que están constantemente queixándose, con razón, das súas condicións laborais, pero que tampouco fan nada por solucionalas. Se hai algo que aprendín é que, se queres algo, non basta con esperar sentada a que che chegue, senón que tes que ir a por iso. Por outra banda, coñezo enxeñeiros informáticos que están en postos de responsabilidade e tomando decisións, e cada vez máis.

Como programadora e desarrolladora na distribución Debian, como explicaría a súa importancia, as aplicacións que tivo e as que pode ter de face ao futuro?

Supoño que a miña opinión respecto de Debian pode estar un pouco nesgada, xa que é a distribución de Linux que mellor coñezo. Ademais, o esforzo que tanto eu como moitos dos meus amigos e amigas dedicámoslle fai que quizais a valoremos máis. En canto a aspectos técnicos, Debian asóciase habitualmente dunha forma bastante xusta, na miña opinión, con adxectivos como estable ou universal.

Debian é universal no sentido de que abarca moitas máis arquitecturas e tipos de procesador diferentes que calquera das outras distribucións (o que supón un esforzo), pero tamén respecto dos sistemas nos que se usa: todo un espectro que vai desde os pequenos sistemas encaixados até os grandes servidores e clusters de computadores, pasando polos computadores domésticos.

“Debian ten a responsabilidade social de marcar e desenvolver as bases estratéxicas sobre as que se asenta o mundo de Linux”

É estable no sentido de que prioriza a estabilidade, robustez e seguridade do sistema por encima doutros factores. Hai xente á que isto lle gusta, e xente á que non; persoas que prefiren ter un sistema menos estable a cambio doutras cousas que valoran máis. En última instancia, o software libre supón iso, poder elixir.

No aspecto social, Debian é a máis importante das distribucións que están xestionadas por unha comunidade e que non teñen una única empresa detrás. Isto fai que sexa necesario que exista un certo equilibrio de poderes que reúna valores democráticos, “meritocracia” e unhas certas normas de resolución de posibles conflitos, e que creo que en Debian está moi ben conseguido.

Aos resultados remítome. Creo que distribucións deste estilo, como Debian ou Gentoo, cumpren una misión moi importante dentro da comunidade global do software libre, xa que son as que máis se deben esforzar por marcar e desenvolver as bases estratéxicas sobre as que se asenta o mundo de Linux, debido a que non teñen una xunta de accionistas detrás que lles estea presionando paira cumprir uns obxectivos empresariais a curto prazo.

Por último, no ámbito ideolóxico, Debian está moi comprometido cuns valores que están reflectidos por escrito nun documento chamado “Contrato social de Debian”, no que a distribución se declara obrigada a permanecer sempre cento por cento libre, contribuír á comunidade, e dar prioridade sobre todo aos nosos usuarios e usuarias e ao software libre. As directrices que segue Debian á hora de cualificar un software como libre son moi coñecidas e un referente importante paira gran parte da comunidade.

Pode explicar por que este sistema operativo atópase tan afastado dos computadores dos usuarios? É una distribución exclusivamente técnica?

Non, non creo que sexa para nada un problema técnico senón, pola contra, un problema puramente empresarial. O mundo dos sistemas operativos libres (non só as diferentes distribucións de Linux, tamén os sistemas operativos BSD) está moi preparado, en canto a técnica, para que o utilicen os usuarios domésticos en igualdade de condicións cos outros sistemas operativos privativos que existen.“O mundo dos sistemas operativos libres está moi preparado, en canto a técnica, para que o utilicen os usuarios domésticos”

Na miña opinión, hai un problema empresarial derivado das técnicas monopolísticas utilizadas por parte de determinadas empresas. Aínda que na actualidade algunhas distribucións de Linux son máis fáciles de instalar que outros sistemas operativos privativos, lóitase, con todo, en desigualdade de condicións, xa que as empresas que hai detrás desoutros sistemas conseguen que estes veñan preinstalados nos computadores.

A miúdo te atopas con que nin sequera podes comprar un computador sen ter que pagar por Windows ou Mac VOS X (aínda que non os vaias sequera a utilizar), e mesmo chéganche a dicir que no caso de que desinstales Windows termínaseche a garantía. Teño as miñas dúbidas de que esta sexa una práctica moi legal.

En segundo lugar hai terceiras empresas, tanto de hardware como de software, que, con actuacións activas ou pasivas, impiden que os seus produtos funcionen en sistemas operativos diferentes daqueles cos que teñen acordos. Posto que a esas empresas si lles interesaría por lóxica que os puidese comprar e usar a maior cantidade de xente e empresas posibles, a única explicación crible é que o están facendo á mantenta con algunha escura intención. Falo do soporte de diferente hardware, dalgúns coñecidos programas de deseño asistido, de deseño gráfico, xogos, etc.

“Hai empresas, tanto de hardware como de software, que impiden que os seus produtos funcionen en sistemas operativos diferentes daqueles cos que teñen acordos”

Por outra banda, dabondo é coñecido que cando una Administración Pública ou una organización educativa, que teñen una gran influencia nas decisións do resto dos usuarios, tenta usar Linux nos seus computadores de sobremesa, enseguida recibe fortes presións e ofertas sobre a mesa paira evitar que isto suceda, ao custo que sexa. Creo que é cuestión de tempo que ocorra, pero están a usar todos os medios ao seu alcance paira atrasalo e seguir rendibilizando economicamente o monopolio que teñen.

No ámbito empresarial tamén nos pesa o feito de que as distribucións comerciais de Linux gástanse bastante diñeiro en certificados de axencias que demostren que están en conformidade cunha determinada normativa, e que outras empresas á súa vez esixen en función dos seus plans de calidade.

Cre que se pode considerar a Ubuntu a lexítima versión paira usuario de Debian ou ben se pode conseguir una distribución mellor?

“Ubuntu está moi orientada cara a un certo tipo de usuarios finais, moitos dos cales veñen do mundo de Windows”

Debian é tan apropiada paira o usuario de aplicacións de escritorio como poida selo Ubuntu. Aínda que teño moi boas relacións coa xente de Ubuntu e estou a participar en proxectos con eles, nos meus computadores sempre instalo Debian. Ubuntu está moi orientada cara a un certo tipo de usuarios finais, moitos dos cales veñen do mundo de Windows, e dá prioridade a diferentes aspectos que Debian.

Ubuntu dálle máis importancia, na miña opinión, a unha instalación sinxela que deixe xa o sistema preparado e bonito, mentres que Debian, por exemplo, dálle máis importancia ao funcionamento correcto das actualizacións do sistema. A miña percepción persoal é que á xente que usa Ubuntu non lle importa tanto reinstalar o sistema de cando en vez, mentres que entre os usuarios de Debian é habitual ter o sistema instalado una vez, hai moito tempo, e actualizado progresivamente desde entón. Ao contrario que outros sistemas, Linux non se vai degradando co tempo e non é necesario reinstalarlo periodicamente para que funcione igual de ben que o primeiro día.

En todo caso, paira o usuario medio recentemente chegado ao mundo de Linux, Ubuntu é una opción moi razoable e, a final de contas, a maior parte do seu sistema é derivado de Debian, co que non é tan distinto. Eu adoito recomendar Ubuntu aos usuarios novatos que chegan a Linux. Ao ir adquirindo experiencia, máis adiante, moitos deles deciden pasarse a Debian.

Outro dos puntos fortes de Ubuntu, que xa mencionei antes, refírese ás certificacións. Entre iso e a forte campaña que desenvolveron, tanto de mercadotecnia como de impulso da súa rede de relacións institucionais, están a facerse oco no segmento empresarial, un campo que tradicionalmente pertencía a distribucións como Red Hat ou SuSE.

Que proxectos está a impulsar a Administración autonómica asturiana respecto ao software de código aberto?

“O Principado de Asturias está en pleno proceso de liberación do sistema informático que serve de base paira toda a súa plataforma de servizos telemáticos ao cidadán”

O Principado de Asturias está en pleno proceso de liberación do sistema informático que serve de base paira toda a súa plataforma de servizos telemáticos ao cidadán. OpenFWPA, o “framework” do Principado de Asturias, é un marco de desenvolvemento paira sistemas de Administración electrónica e Goberno electrónico baseado na tecnoloxía J2EE e en compoñentes Open Source (código aberto ou software libre, xa que son termos case equivalentes na práctica). Na actualidade supera as 100.000 liñas de código e dá soporte a máis de 150 aplicacións instaladas en produción na Administración do Principado.

Terá sentido que cada comunidade, cada concello e cada ministerio gástese o diñeiro en facer una versión distinta cando haxa una matriz que se poida adaptar libre e gratis?

Non. É natural que cada Administración queira adecuar o sistema ás súas necesidades e, nese sentido, non sería razoable pensar que todo o mundo necesita exactamente o mesmo sistema, pero tamén é certo que una gran parte deste desenvolvemento é común, xa que as necesidades son comúns, e é una perda de recursos estar reinventando a roda unha e outra vez. Creo que a evolución natural tende a colaborar e compartir esforzos.

É importantísima a colaboración entre administracións, que se dean conta de que todos estamos no mesmo barco e de que é mellor unir esforzos que nadar en solitario. Contamos con que cada vez máis administracións públicas únanse a este empeño.

Como muller programadora e desarrolladora, son diferentes as formas de desenvolver software que teñen as mulleres e os homes?

A diversidade é algo que sempre achega valor engadido, non soamente en canto ao xénero, senón tamén respecto de moitos outros factores, como diferentes idades, diferentes culturas ou diferentes intereses. En xeral, dúas persoas diferentes desenvolven software de formas diferentes, o xénero non é máis que un factor máis dentro de todo este esquema.

“En xeral, dúas persoas diferentes desenvolven software de formas diferentes, o xénero non é máis que un factor máis dentro de todo este esquema”

Por diversos motivos (algúns serán posiblemente biolóxicos, outros socioculturais) homes e mulleres comportámonos en xeral de forma diferente en moitos aspectos da nosa vida, e especialmente, na forma de relacionarnos. Na actualidade o software non é algo que se desenvolva en solitario nunha habitación pechada, senón que ten moito que ver coa cooperación, traballo en equipo, organización, comunicación. Estes son os puntos fortes atribuídos tradicionalmente ao xénero feminino, e nese sentido creo que si que temos moito que achegar.

En calquera caso, paréceme moi importante ir avanzando no sentido de que a achega das mulleres ao desenvolvemento tecnolóxico sexa máis acorde coa proporción que nos corresponde. Na actualidade o número de mulleres no desenvolvemento de software libre segue sendo moi baixo, non chegamos ao 2%. Os motivos que fan que isto sexa así son complexos, pero aos poucos imos avanzando, aínda que talvez non á velocidade que nos gustaría.

Neste sentido, está claro que se poden facer moitas cousas. Debian Women, por exemplo, foi un éxito absoluto, até tal grao que as mozas que agora entran en Debian fano directamente nos subproyectos que lles interesan e sen necesidade de pasar por Debian Women paira iso, que é precisamente o que se pretendía.

Aínda así, son moitos factores sociocuturales que fan que sexa moito máis difícil paira una moza entrar neste mundo, e iso provoca que haxa poucas mozas involucradas no desenvolvemento do software libre, non soamente en Debian si non en case todos os proxectos.

Vostede é editora de Barrapunto (co nick “inniyah”). Como valora a figura do editor? Cales son as súas funcións dentro do weblog?

A principal función dos editores é seleccionar e editar as noticias que nos mandan os lectores e pasar as máis relevantes a portada en función do interese que estimemos que poidan ter paira eles. En oocasiones, aparece una noticia interesante que ninguén enviou na cola de envíos, e algún dos editores redáctaa.

Editar as noticias é sempre una tarefa controvertida, xa que nunca chove a gusto de todos. Todo o equipo de editores ten una gran preparación en termos tantos técnicos como humanos, pero cada cal ten un estilo diferente. A min gústame redactar as noticias dunha forma o máis obxectiva e aséptica posible, pero en todo caso cada editor segue o seu propio criterio á hora de publicar.

Non cre que a páxina é cada vez máis técnica e pechouse a algúns temas de tecnoloxía que tamén suscitaban moito interese entre os lectores? Seguen algunha política editorial a este respecto?

Aínda que hai algúns puntos nos que coincidimos todos os editores, por exemplo no relativo ao apoio ao software libre, ás liberdades, o interese pola tecnoloxía, etc., non hai ningunha política editorial sobre o que publicamos. Cada un dos editores pon en portada o que considera que puidese resultar de interese paira os lectores. De feito, mantemos puntos de vista moi diferentes respecto de case todos os temas en xeral, o que non supón para nada un problema senón una vantaxe, xa que nos permite sacar moito partido a esa diversidade.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións