Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Os navegadores en 2003

Aínda que Explorer é o máis utilizado, hai moitos outros entre os que elixir
Por miren 21 de Xullo de 2003

O 22 de abril de 1993 un grupo de estudantes da universidade de Illinois crearon un programa paira obter información das redes públicas de computadoras máis sinxelo e agradable de utilizar que os anteriores. Mosaic, co seu interfaz gráfico, converteuse no primeiro navegador popular e iniciou a expansión de Internet. Dez anos máis tarde, Internet Explorer de Microsoft é o navegador de Internet presente na inmensa maioría de computadores, pero non é o único, e, segundo moitos expertos, non é o mellor.

Dominio do browser de Microsoft

Os navegadores ou browsers son os programas utilizados paira ver en pantalla todos os documentos (fundamentalmente páxinas web en HTML) que conforman a World Wide Web (WWW). Non é un navegador, senón un compoñente que serve paira construír navegadores. Sen eles, a información contida nas redes non sería accesible. Poucos sospeitaban fai 10 anos que Mosaic, ao ofrecer o primeiro interfaz gráfico amigable paira o usuario común, ía iniciar o camiño á adopción masiva de Internet e os cambios que esta xerou no mundo.

Os internautas noveis poden chegar a pensar que navegador é sinónimo de Internet Explorer pola súa ubicuidad. Pero esta supremacía só se dá desde hai pouco tempo. O humillante dominio do browser de Microsoft, presente en máis dun 95% dos computadores, relegou ao resto á marxinalidade.

Con todo, hai outros mundos fose do Explorer que merece a pena valorar. De feito, non só a ampla comunidade contraria ao dominio de Microsoft, senón expertos máis ou menos neutrais, consideran que o Explorer non é, nin de lonxe, o mellor dos navegadores do mercado. Así, os usuarios de Mac poden optar polo Safari, mentres que os linuxeros tiran cara a Mozilla e Konqueror, e existen navegadores con versións paira varios sistemas: Netscape, Mozilla ou Opera.

O case total descoñecemento do común dos usuarios sobre a oferta en navegadores é facilmente explicable. Máis do 90% de internautas utiliza o sistema operativo (o programa que fai funcionar ao resto de programas) Windows, que vén con Internet Explorer incorporado, un navegador que cumpre a súa función. Paira que máis?

Nun navegador pódense valorar varios conceptos que non todos cumpren por igual.

  • Instalación. Aquí Internet Explorer parte con gran vantaxe, xa que vén integrado en Windows e non se pode quitar, polo que o usuario ás veces nin contempla descargar e instalar outro navegador que pode levar una eternidade cunha conexión lenta.

  • Interfaz. Uns navegadores son máis sinxelos de manexar ou máis atractivos que outros. Algúns ofrecen skins paira cambiar a súa aparencia.
  • Prestacións. Os navegadores adoita incorporar outras aplicacións (xestor de correo, chat, editor de HTML…) e unha infinidade de prestacións que non todos comparten: bloqueo de xanelas emerxentes ou pop-ups e banners, antispam, navegación con pestanas, procura en Internet incorporada, xestión de contrasinais, etc.
  • Tamaño e rapidez. Non todos ocupan o mesmo espazo, consumen os mesmos recursos do sistema nin cargan as páxinas coa mesma velocidade. Polo que nun computador antigo haberá que buscar un que ocupe pouca memoria.
  • Seguridade. Quizá sexa por ser o máis utilizado, pero Internet Explorer é famoso polos seus frecuentes buracos de seguridade.
  • Adaptación a estándares e plug-ins (accesorios), paira aproveitar todas as posibilidades da WWW.

10 anos de historia

Foi en 1993, cando Marc Andreessen e Jon Mittelhauser idearon Mosaic, o primeiro navegador que incorporaba gráficos (antes existía o Lynx, un navegador de só texto creado por estudantes da Universidade de Kansas). Un ano máis tarde o propio Andreessen fundaba, xunto a Jim Clark, Netscape, empresa que lanzou o Navigator en decembro de 1994.

Netscape converteuse nunha empresa de éxito, incluída una memorable saída a bolsa en 1995, e a súa navegador comezou o seu breve reinado. En febreiro de 1996 debutou o Navigator 2.0 e Netscape estaba na cima, con preto de 40 millóns de usuarios e una cota de mercado de máis do 70%.

Pero ese mesmo ano Netscape xa vira as orellas ao lobo: denunciou a Microsoft por empregar prácticas anticompetitivas paira promocionar a súa Internet Explorer (IE), que xa ía pola versión 3.0 (o IE 1.0 saíu en agosto de 1995). Microsoft contaba coa enorme vantaxe da omnipresencia de Windows nos PCs e, tras o lanzamento do IE 4.0, integrou o navegador no sistema operativo co que ascendeu rapidamente ao trono dos browsers, afundindo sen remisión a Netscape.

Curiosamente, AOL, dono de Netscape desde 1998, continuou distribuíndo o Explorer de Microsoft entre os seus millóns de usuarios. De feito, deixou de traballar no Navigator pouco despois de adquirilo. A cambio, fixo público o seu código fonte (as tripas do programa) cedéndoo á comunidade, e retou aos programadores a melloralo, algo que deu o interesante froito de Mozilla: un navegador libre e gratuíto que funciona en Windows, Macintosh, Linux e uns cantos sistemas máis, que soporta os estándares como ningún e inclúe novidades francamente útiles como a navegación por pestanas.

Agora, nove de cada dez internautas (ao redor do 95%) utilizan Internet Explorer paira navegar, sendo a última versión (IE 6.0), con cerca do 60% da torta, a máis utilizada. Máis dun 30% dos usuarios continúan usando versións anteriores do navegador de Microsoft, pero as terán que abandonar a medida que o faga o propio Microsoft, que xa colocou o IE 5.5 en fase terminal (xa non se pode descargar).

REPARTICIÓN DO MERCADO DE NAVEGADORES
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
Netscape
80,1%
73,0%
57,6%
54,0%
30,7%
17,7%
9,8%
7,2%
3,7%
Explorer
2,9%
20,0%
39,4%
39,0%
67,5%
82,2%
89,9%
91,5%
95,9%
Outros
17,0%
7,0%
3,0%
7,0%
1,8%
0,1%
0,3%
1,3%
0,4%
Fonte: Dataquest, WebSideStory e ZD Market Intelligence, recollidos por Cnet.

Tras a feroz ‘guerra dos navegadores’, da que xa se declarou o final tras o acordo entre Microsoft e AOL Time Warner paira resolver os seus litixios, o que asesta o golpe definitivo a Netscape, o panorama quedou despexado paira Microsoft. O 5% que aínda non conquistou repártenllo un Netscape en decadencia, un puxante Mozilla e o inesgotable Opera.

Os usuarios, que viron desde a barreira a loita entre desarrolladores de browsers, foron os grandes beneficiados. A forte competencia contribuíu tanto á incesante e rápida mellora dos interfaces como a uns prezos sen par: os navegadores e as súas actualizacións descárganse na súa maioría gratuitamente da Rede.

As alternativas

O incontestable dominio de Internet Explorer leva a que a súa poder esténdase cada vez máis. Antes non había webmaster que non probase as páxinas web que creaba en máis dun navegador; agora a maioría dos deseñadores confórmanse con que o sitio web véxase ben e funcione no Explorer.

Pero o resto dos navegadores non se resignou á súa sorte e, grazas sobre todo aos desarrolladores da comunidade do software libre, seguiron traballando paira adaptar os browsers aos novos estándares e convertelos en competencia real, polo menos en canto a funcionalidade, de Microsoft.

  • Netscape

    Parecía que a versión 7.0 de Netscape, tras haberse saltado a 5.0 e lanzar una lamentable 6.0, ía reavivar a ‘guerra dos navegadores’, pero agora parece máis apagada que nunca. Actualmente vai pola versión 7.1, que non é máis que Mozilla con outro nome e algún engadidos: filtro antispam, ferramentas paira desarrolladores e soporte paira nomes de dominio internacionais (con caracteres non anglosaxóns, como a eñe ou os acentos). Destaca a súa rapidez e a integración do email e a mensaxería instantánea, pero ocupa 30MB e non combate os pop-ups.

    Orfo da súa propietaria AOL, que asinou un pacto paira utilizar Internet Explorer, o seu futuro é incerto. Con todo, non deixa de ser un gran navegador con pouco ou nada que envexar ao Explorer. Una comparativa da prestixioso web de tecnoloxía Cnet, a versión 6.2 coa última do navegador de Microsoft (IE 6.0), establecía un empate global, con Explorer destacando en Interfaz e prestacións e Netscape arrasando en seguridade e adaptación a estándares.

  • Mozilla

    En outubro de 1994, Netscape lanzou a primeira versión beta do navegador que logo se chamaría Navigator: Mozilla 0.96b. Dous meses despois saía Mozilla 1.0, o primeiro browser comercial. Pero o Mozilla de agora non ten nada que ver con aquel: trátase da versión libre (código fonte aberto ou open source) de Netscape, nacida en outubro de 2002 tras anos de remodelación do código fonte feito público por Netscape.

    Territorio dos amantes do software libre, as últimas versións de Mozilla son atractivas paira calquera usuario. Combina velocidade (grazas ao o seu motor Gecko, escrito de cero cero) e gran compatibilidade paira todos os estándares coas prestacións do mellor navegador: pestanas paira abrir varias páxinas na mesma xanela, cambios de aparencia (skins), email integrado (con control de spam ou mensaxes n ou solicitados), editor de HTML (Composer), buscador na barra de direccións (pódese escoller Google) e xestor de pop-ups, cookies, formularios, descargas e contrasinais. Mozilla é gratuíto e ‘libre’, polo que mellora a gran velocidade.

    Dentro de Mozilla.org, o grupo de desarrrolladores open source creado por AOL, trabállase noutras versións da súa navegador, como Camiño (antes Chimera, versión lixeira paira MacOS X) ou FireBird (antes Phoenix), cuxa versión 0.6 xa a poida descargar quen queira probar un browser multiplataforma máis rápido e lixeiro, xa que só incorpora o indispensable paira ver páxinas web, sen programas de correo nin outros engadidos que pouco teñen que ver coa propia navegación.

  • Opera

    Opera cegou desde un principio (en 1996) pola súa rapidez e innovadoras prestacións, como a navegación en xanelas internas ou o zoom (ideal paira persoas con problemas visuais), todo iso nun programa moi lixeiro que consumía poucos recursos. Pero tamén destacaba pola enorme cantidade de páxinas que se cargaban mal, xa que os creadores de páxinas só preocupábanse de que se vise ben no Explorer. Pero a finais do ano pasado Opera reformouse de arriba abaixo, prometendo aínda maior rapidez de carga e total compatibilidade con todos os estándares.

    A súa última versión, 7.11, ten todo o que se lle pode pedir a un navegador e faise complicado atoparlle peros. O único, quizá, é que hai que pagar 39 dólares pola versión sen publicidade. Ademais, esta empresa norueguesa destaca nun campo onde as alternativas a Microsoft poden atopar futuro: os mini-browsers ou navegadores adaptados a dispositivos móbiles como PDAs ou teléfonos. Conta con navegadores específicos paira móbiles e a súa tecnoloxía Small-Screen Rendering adapta as páxinas web ao tamaño de pequenas pantallas.

  • Outros

    Houbo e segue habendo decenas de navegadores paira todos os gustos, como se pode comprobar neste arquivo. Ademais da familia Gecko (Mozilla, Galeon, Skipstone…), a comunidade do software libre conta cos pioneiros en texto (Lynx) e gráficos (Mosaic) e o moito máis actualizado Konqueror, co que os usuarios de Linux poden ademais xestionar os seus arquivos.

    Apple acaba de lanzar con éxito o Safari 1.0 paira os usuarios de Mac, baseado nunha aplicación de software libre, KHTML, que non é propiamente un navegador, senón una tecnoloxía que serve de corazón paira outros navegadores. Pero paira Mac hai tamén versións de Netscape, de Mozilla, de Opera e Explorer (aínda que Microsoft asegurou que non seguirá desenvolvendo esta rama da súa navegador estrela). E aínda haberá máis: iCab é outro browser paira Macintosh que aínda está en desenvolvemento.

    En definitiva, tendo en conta o seu prezo (na inmensa maioría de casos gratuíto) e que nun mesmo computador pódense instalar todos os navegadores que se queira e, mesmo, telos en marcha á vez, é o propio usuario o que debe optar por cal se adecua mellor aos seus gustos e necesidades.