Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Internet e telecomunicacións

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Que pena pódeme caer se me paso da raia en Twitter e Facebook?

As recentes actuacións policiais respecto de usuarios destas redes sociais expoñen cales son os límites penais da liberdade de expresión

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 27deMaiode2014
img_twittercomentarios hd_

Feitos políticos luctuosos ou outros deportivos poden xerar en Twitter e Facebook comentarios despectivos, ofensivos ou enaltecedores do odio político ou racial, tal como sucedeu nas últimas semanas. Aínda que sexan poucos os usuarios que fan esta clase de declaracións, o gran alcance comunicativo destas redes consegue que a súa repercusión se desborde, polo que as ofensas que conteñen fanse máis dolorosas. Pero a mesma tecnoloxía que serve de altofalante destas persoas é utilizada pola xustiza e as forzas de seguridade para executar a súa detención, polo que máis dun internauta seguro que se arrepentirá o resto da súa vida das palabras vertidas sen medir antes as súas consecuencias. Por iso, como se explica a continuación, antes de publicar un post ou un tuit, convén ter en conta que tipos de comentarios son constitutivos de delito.

Img twittercomentarios
Imaxe: Steve Garfield

Onde está o límite?

Cal é o límite entre o dereito a expresarnos de maneira libre e o comentario delituoso? As últimas actuacións do Ministerio do Interior, con detencións de mozas tuiteros, poderían parecer esaxeradas a primeiro golpe de vista. Pero prodúcense despois de observar de forma estrita de que infrinxían os supostos contemplados na nova reforma do Código Penal, que é unha adaptación dos que xa se consideraban para o mundo analóxico.

A liña entre o delito e a liberdade de expresión faise máis fina a medida que aumenta a agresividade do comentario

Estas detencións realízanse tras a análise de tuits presuntamente ofensivos pero nos que cabe avaliar se se enmarcan dentro da liberdade de expresión ou se poden tipificar como comportamento delituoso por ofensas á honra de persoas ou minorías, incitación ao odio racial, relixioso e demais supostos. Neste sentido, a liña entre unha beira e a outra da lei faise máis fina a medida que aumenta a agresividade do comentario.

Con todo, tanto desde o Ministerio como desde outros organismos políticos expresouse a necesidade dun debate sobre se convén regular o comportamento dos usuarios nas redes sociais.

Para o avogado Carlos Sánchez Almeida, esta regulación obedece a un intento de instrumentalización por parte dalgúns políticos das redes sociais, xa que o Código Penal cobre penalmente as infraccións que poidan ter lugar nelas.
Os expertos opinan que regular as redes equivalería a impor o estado de excepción

O editor dixital Xullo Alonso apoia a tese de Sánchez Almeida e engade que a regulación dixital de Facebook, Twitter ou calquera outra rede sería o equivalente de instaurar o estado de excepción na rúa, como ocorre nas ditaduras militares. Para Alonso, o uso libre -sempre dentro da legalidade- e sen coaccións de Internet é fundamental para a democracia.

Neste sentido, o Partido Popular ha presentado unha demanda contra o agregador de noticias Menéame por facerse eco das mensaxes de WhatsApp publicados nalgúns blogues e que foron recibidos por funcionarios municipais. Nos mesmos, alcaldes e cargos de distinto signo político “animaban” aos funcionarios para que acudisen a mitins lembrándolles que pronto chegarían novos plans de emprego.

Que tipo de comentarios poden ser delito?

Facer retuit de certos comentarios tamén podería considerarse delito

O avogado David de Maeztu recompilou nun post do seu blogue os supostos nos que a nova reforma do Código Penal contempla como delitos: van desde os máis obvios a outros máis inverosímiis ou descoñecidos. É recomendable telos en conta antes de publicar un post ou un tuit. Tamén é conveniente saber que facer retuit de certos comentarios tamén podería considerarse delito.

  • 1. Se se verten ameazas, xa sexan públicas ou en privado, a outros usuarios, as penas poderían alcanzar dun ata cinco anos de prisión. Se as ameazas implican coaccionar ao outro para que faga algunha acción ou pague unha cantidade, a condena estará máis preto do cinco anos. Se se fan por escrito, teléfono ou Internet, como é o caso, a condena tamén roldará o cinco anos.

  • 2. Imporanse penas de prisión de dúas a cinco anos a quen que revelen datos, textos, imaxes ou calquera outro material persoal doutro usuario que fose publicado ou exposto de forma confidencial. Sería o caso da revelación de mensaxes de WhatsApp, pero tamén de comentarios en redes que tivesen restricións de privacidade por parte do seu emisor (por exemplo, facer unha captura dun tuit privado e mostralo noutro tuit público).

  • 3. Calumniar, de maneira pública ou privada, a outro usuario atribuíndolle accións delituosas ou degradantes que non realizou pénase con cárcere de seis meses a dous anos. Se estas calumnias publicítanse (móvense en redes sociais e plataformas similares), tenden á parte alta da condena.

  • 4. As inxurias (accións ou expresións que lesionan a dignidade doutra persoa) publicitadas en redes sociais, non así en privado, contra calquera persoa serán consideradas delito e castigadas con penas entre de tres e sete meses de prisión. No caso de que as acusacións fosen contra cargos públicos, referísense a a súa xestión e demóstrense veraces, non existirá delito.

  • 5. Tamén revelar segredos empresariais de maneira pública, incluídos os da empresa onde traballamos, podería contemplarse como delito castigado con dous a catro anos de cárcere, se mediase unha obrigación contractual que o prohibise de forma expresa.

  • 6. Calquera tipo de ameaza vertida nas redes sociais contra a Coroa e os seus integrantes será considera delito punible cun a seis anos de condena en función da gravidade das ameazas. Doutra banda, calumniar ou inxuriar ao rei ou a calquera dos seus descendentes ou ascendientes en redes sociais estímase delito penado con seis meses a dous anos de prisión. Iso inclúe criticar ou calumniar a calquera membro da dinastía borbónica que gobernou en España desde 1700.

  • 7. Calumniar, inxuriar ou ameazar ao Goberno da Nación, ao Consello Xeral do Poder Xudicial, ao Tribunal Constitucional, ao Tribunal Supremo ou ao Consello de Goberno ou ao Tribunal Superior de Xustiza dunha comunidade autónoma pode ser castigado cun ano a un ano e medio de prisión.

  • 8. En similar situación atoparanse quen expresen ultraxes non só a España, senón a calquera das súas comunidades autónomas.

  • 9. Inxuriar, calumniar ou incitar ao odio de forma pública cara a minorías sexuais, relixiosas, étnicas, políticas ou de calquera outra índole castígase con penas de seis meses a tres anos.

  • 10. No caso das vítimas do terrorismo, calquera expresión que implique humillación contra estas persoas será merecedora dunha pena dun a dous anos.

    Se se fan en privado, poida que non sexan delito

    Un modo de evitar problemas coa xustiza é limitar o alcance dos nosos comentarios ao ámbito privado

    Doutra banda, un modo de evitar problemas coa xustiza -salvo nos delitos de ameazas e calumnias- é limitar o alcance dos nosos comentarios ao ámbito privado, aproveitando as ferramentas para xestionar a privacidade nas distintas plataformas.

    Tanto Facebook como Twitter permiten que a nosa actividade non sexa por completo pública. Deste xeito, se o comentario emítese a un grupo concreto de persoas e non se permite que salga do devandito círculo ou sexa indizado por buscadores, é difícil que a persoa poida ser acusada, xa que o delito contempla ofensas públicas. Ademais, calquera captura do comentario que fose mostrada ao público en xeral sería unha violación da intimidade e, por tanto, sería o revelador do devandito comentario quen incorrería en delito.

    Por suposto, aínda na intimidade debemos facernos responsables de cada comentario que facemos e pensar nas súas consecuencias respecto dos demais e á imaxe que queremos dar de nós mesmos.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións