Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Novas tecnoloxías > Internet e telecomunicacións

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Ramon Roca, presidente da Fundación Guifi.net

No acceso a Internet hai pouca oferta, de mala calidade e case obsoleta

Cada día é máis sonoro o clamor das asociacións cidadás en denuncia da deficiente oferta de telecomunicacións en España. Desde hai tempo, constatouse que os accesos á Rede no noso país son caros, lentos e suxeitos a media ducia de ofertas de ámbito máis ou menos nacional. Fronte a elas xorden propostas cidadás, alternativas e non centralizadas, que prometen acceso á Rede en mellores condicións e con fibra óptica en lugar do par de cobre (ADSL). Para os titulares de tales propostas, como é o caso de Guifi.net , nacida na comarca de l’Osona, na Cataluña interior, aspectos como a neutralidade da Rede ou un servizo universal de acceso para todos os cidadáns son as pedras filosofais do desenvolvemento tecnolóxico futuro. Ramon Roca, presidente da Fundació Guifi.net e un dos fundadores desta empresa de acceso, exprésase con claridade no debate sobre a neutralidade de Internet: “Se a quen che proporciona a conexión dáslle, ademais, o poder de decidir as condicións do que vas facer en función dos seus intereses, vas perder a túa liberdade”.

Que é Guifi.net e como naceu?

Naceu cando un grupo de persoas, empresas e concellos empezamos a colaborar para construír redes de telecomunicacións, xa fose para cubrir as nosas necesidades ou por afección. Eu fun, e son, un máis dunha iniciativa que é da sociedade civil. Agora temos preto de 10.000 fogares conectados e 14.000 quilómetros de conexións de rede. Aínda é pouca cousa se nos comparamos con “os grandes” -os provedores de referencia-, pero crecemos sen pausa.

Por que crear unha rede de acceso propia se hai ofertas variadas no mercado de consumo?

“En ADSL nin sequera hai competencia real. Como moito, uns fan de revendedores da rede do outro”Non comparto en absoluto a idea de “ofertas variadas”. É o que algúns queren facer crer á cidadanía para disuadir a novos competidores, pero a realidade é que hai pouca oferta, de mala calidade e case obsoleta. De modo xeral, e con sorte, hai 3G e ADSL. Agora ben, o 3G está limitado, xa que hai poucos operadores e é caro. En ADSL nin sequera hai competencia real. Como moito, uns fan de revendedores da rede do outro. Ademais, ambas as tecnoloxías están case ao fin do seu ciclo: as redes de nova xeración xa existen e é fundamental estimular o seu despregamento. A nova rede de acceso é unha gran oportunidade.

Todo o mundo pode actuar como provedor de acceso?

Si, todo o mundo pode facelo desde que se liberalizaron as telecomunicacións. Coa lei na man, non hai ningunha limitación salvo a de informar. Con todo, a realidade é que hai moitas dificultades e resulta difícil resumilas. Por pór un exemplo, hai restricións no uso das frecuencias, no acceso aos dominios públicos e hai partes interesadas en facer trampas á lei con tal de porlle o máximo de obstáculos a un novo competidor e para perpetuarse en posicións de dominio. O obxectivo principal da nosa fundación é arranxar todo iso, habilitar a todo o mundo para construír redes de telecomunicacións e cumprir o espírito da Lei.

Como se pode formar parte de Guifi.net?

“Coa lei na man, non hai ningunha limitación para ser provedor de acceso salvo a de informar”

Basta con conectarse a Guifi.net e, con iso, achégase un novo tramo de rede, baixo o acollemento á licenza Procomún XOLN. Isto faise nun sinxelo paso desde a nosa web e xa ten valor. Pero o complicado é conseguir a masa crítica para que ese valor engadido sexa moito maior e, no noso caso, iso faise pasito a pasito, co granito de area que achega cada un. Require paciencia e determinación.

Que beneficios pode carrexar?

O beneficio é que, ao ser unha rede dos usuarios que participan dela, non hai cotas arbitrarias, non se impoñen limitacións de velocidade e a garantía de servizo, se se necesita, depende dun mesmo. Estes son beneficios, non só para a xente que queira obter un acceso máis económico á banda ancha, senón tamén para as empresas que necesitan un bo servizo e moita capacidade para mellorar a súa competitividade.

Guíanse vostedes por un modelo de negocio determinado?

“Basta con conectarse a Guifi.net para formar parte e, con iso, achégase un novo tramo de rede, baixo a licenza Procomún XOLN”Acabo de comentar os criterios de custo/beneficio, logo falamos de modelos de negocio. Sen el non existiriamos. Diría máis, en telecomunicacións, somos o modelo de negocio máis sustentable porque nin de lonxe recibimos as axudas e facilidades que recibiron os operadores tradicionais e, con todo, existimos. Non só iso: a base de desenvolver o noso modelo, créase un ecosistema económico moito máis xusto e plural. As tendas venden o material, os antenistas montan antenas, etc. É dicir, habilitamos aos profesionais do territorio para exercer unha actividade da que, doutra forma, quedarían excluídos.

Cal é na actualidade a súa zona de influencia? Limítanse a Cataluña ou se estenden a outros lugares da Península?

“Somos o modelo de negocio máis sustentable porque nin de lonxe recibimos as axudas e facilidades que recibiron os operadores tradicionais e, con todo, existimos”A zona onde alcanzamos unha maior densidade está onde empezamos, no interior de Cataluña. Nos últimos tempos, estamos no labor de replicar a experiencia noutros territorios. Leva tempo, anos, pero con determinación, a participación dos interesados e as ideas claras, é posible. Iso queremos demostrar e niso estamos.

Cal é o nivel de acceso web das zonas rurais do Estado? Diría que resulta satisfactorio?

Nin de lonxe é satisfactorio e, en gran parte, debido á tecnoloxía ADSL, que ten serias limitacións segundo a distancia, pero tamén polo modelo de negocio tradicional, que de forma natural só se interesa polas zonas densamente poboadas. O peor é que tampouco é satisfactorio nas cidades, imos atrasados nos índices de inclusión dixital. Achácoo a que os prezos aquí son mais caros debido á falta de alternativas. Un dato: onde nós nos desenvolvemos o suficiente, aínda que sexan zonas “rurais”, alcanzamos niveis de inclusión dixital -xente que usa Internet desde os seus fogares- superiores aos das zonas metropolitanas. Non é unha invención nosa, dino as recentes enquisas do Eurostat e o Idescat.

Que opinión merécelle o plan do Ministerio de Industria de declarar o acceso á Rede un servizo universal?

“Onde nós nos desenvolvemos o suficiente, aínda que sexan zonas ‘rurais’, alcanzamos niveis de inclusión dixital superiores aos das zonas metropolitanas”Nos termos actuais e ata onde coñecemos, é preocupante. Na consulta da Comisión Europea distínguese entre “servizo universal” e “banda ancha para todos”, que son dous conceptos que non coinciden á forza, aínda que nos gustaría que así fóra. Tal como exponse desde o Ministerio, temémonos que nos queren dar o primeiro sen o segundo.

Parécenlle boas as condicións nas cales se quere ofrecer esta declaración?

Se se define por lei o “servizo universal” como algo limitado a un megabit por segundo -propio das redes que pronto van quedar obsoletas- e non se contempla o prezo para o usuario, tal e como está a día de hoxe a Lei Xeral de Telecomunicacións, hai un risco de que sirva para acentuar o atraso na inclusión dixital e empeorar a competencia.

O fin da televisión analóxica deixa un amplo espectro de radiofrecuencias libres que as operadoras de telefonía móbil reclaman para si. Que cre que se debería facer con ese espectro?

“Hai un risco de que a declaración de Internet como servizo universal sirva para acentuar o atraso na inclusión dixital e empeorar a competencia”Agora mesmo as bandas licenciadas están infrautilizadas e as libres, saturadas. Sería un grave erro que pola avaricia de conseguir diñeiro fácil e rápido coas licenzas, vendésese o aire que é de todos ao mellor ofertante e deixásense no esquecemento os beneficios que achega á sociedade da información a dispoñibilidade de frecuencias de uso común. Eses beneficios son moito maiores que os da posible especulación co seu valor no mercado. Sería un grave erro que todas as frecuencias fosen de licenciadas e non crear novos espazos para as frecuencias libres.

Vostedes tamén ofrecen acceso por cable de fibra óptica. É tan caro o desenvolvemento de infraestruturas de acceso?

“Nós pagámonos a fibra do noso peto, se fose tan caro e complicado non o fixemos”Nós pagámonos a fibra do noso peto. Se fose tan caro e complicado non o fixemos. A idea de que a fibra óptica é cara é outro tópico. A realidade é que xa é máis barata que o par de cobre, pouco máis dun euro por metro e ás veces mesmo menos, sen limitacións de distancia e con velocidades dun gigabit ou máis. Non é que sexa cara, é que para pola hai que investir e, aínda que é rendible, algúns prefiren obter beneficios fáciles a curto prazo e estirar ao máximo a vida do par de cobre. Por iso é tan importante crear alternativas.

Exponse competir coa telefonía móbil agora que esta camiña cara ao modelo de servizo de voz por Internet e pago por megabyte consumido?

Cando a Rede é de quen a usa e, ademais, neutral por definición, non se descarta ningún uso, xa sexa voz, televisión ou outro. Temos que ser conscientes de que Internet seguirá a súa transformación e a tecnoloxía continuará o seu avance.

Cambiaría o modelo de sociedade se todo o mundo accedese á Rede mediante provedores distribuídos como vostedes?

“Coa neutralidade da Rede xogámonos a liberdade”Eu non me atrevo a dicir que cambia o “modelo de sociedade”. Pero non me cabe ningunha dúbida de que se non existimos, a sociedade se empobrece. Se se crea un modelo onde non hai a opción de “fágallo vostede mesmo” e obríganche a ir a poucos provedores que xa che dan todo empaquetado ao seu gusto e conveniencia, estaremos nunha sociedade máis pobre. Se non nos andamos con coidado, todo acabará por ser de peaxe e, ademais, o prezo da peaxe vánnolo a calcular como agora, segundo o que podemos pagar, non o que custa de verdade.

Podería explicar a un usuario medio por que é tan importante manter a neutralidade da Rede?

No seu día, o gran avance e acerto de Internet foi a neutralidade. Deu liberdade ao usuario para consumir os contidos que eran do seu interese e ata para crear outros novos. Se a quen che proporciona (e págaslle) a conexión dáslle, ademais, o poder de decidir as condicións do que vas facer en función dos seus intereses, que é o que agora tentan os grandes operadores, vas perder liberdade. Internet non pode ser outra tele.

En Estados Unidos parece que van manter a neutralidade, pero a Unión Europea quere abrir un debate sobre ela. Que ocorrerá?

Non podo predicir o futuro, só ver que ocorre agora: en Estados Unidos, cando se privatizaron as telecomunicacións, se segmentó o mercado e impedíronse os monopolios. En cambio, en Europa favorecéronse os grandes grupos de telecomunicacións e os monopolios pasaron de mans públicas a mans privadas, pero hai aínda importantes posicións dominantes que ademais crearon con iso intereses e grupos de presión. Se o “debate” limítase aos intereses deses operadores, é un debate falso entre actores que teñen moitos recursos e saben presionar moi ben aos gobernos. Entón “adeus” á neutralidade.

En cambio, se teñen en conta aos cidadáns e ás liberdades fundamentais, ese “debate” é probable que nin sequera exista. A neutralidade ten que prevalecer sobre todo e sen discusión. Se en lugar de lamentarse porque os americanos gañan diñeiro, e tentar controlar os contidos, dedicásense a facer mellor o traballo para o cal lles pagan os seus clientes -isto é, proporcionar redes máis simétricas, mellores e máis baratas-, tamén se desenvolverían os contidos en Europa. Agora son eles -as industrias culturais e das telecomunicacións- quen impiden que isto se dea porque queren controlar todos os mercados, incluso o dos contidos.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións