Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Seguro Obrigatorio de Viaxeiros

O seu custo está incluído no prezo do billete co obxectivo de cubrir as lesións ocorridas antes, durante e despois das viaxes en transporte público
Por Azucena García 18 de Xullo de 2019

Calquera persoa que viaxe en transporte público, desde un autobús urbano a outro de longo percorrido, está cuberta polo Seguro Obrigatorio de Viaxeiros. Este tipo de seguro individual abarca tanto as indemnizacións por lesións corporais e morte como a asistencia sanitaria do accidentado. O seu custo está incluído no prezo do billete e, por iso, é importante conservar o ticket até o final do traxecto como xustificante que acredite a condición de viaxeiro. Un punto polémico é que este seguro cobre os desprazamentos que parten de España e chegan até o estranxeiro, pero non aqueles que parten do estranxeiro e terminan en territorio nacional, polo que as aseguradoras avogan por harmonizar a normativa comunitaria para que o pasaxeiro estea sempre cuberto.

Cobertura do seguro

O Seguro Obrigatorio de Viaxeiros (SOV) é común a todos os medios de transporte público colectivo con capacidade paira nove ou máis persoas (autobús, metro, tren, tranvía?) ou outros de capacidade inferior nos que a tracción se fai por cable (telesillas, teleféricos, funiculares…). O seu custo inclúese no prezo do billete e ten por finalidade indemnizar aos pasaxeiros cando sofren danos corporais nos desprazamentos por territorio nacional e naquelas viaxes que teñen orixe en España, pero salguen ao estranxeiro. Ademais, con este seguro, tamén quedan cubertos os accidentes que ocorren xusto antes de comezar a viaxe, una vez que o vehículo foi posto a disposición dos viaxeiros paira utilizalo, e os que suceden inmediatamente despois, sempre que o asegurado atópese aínda no interior do vehículo, tal e como se recolle no Real Decreto 1575/1989, de 22 de decembro. “É moi importante ter en conta a amplitude do risco que cobre. Por exemplo, están protexidos os accidentes ocorridos ao entrar o asegurado no vehículo ou saír del polo lugar debido, tendo contacto directo con aquel, aínda cando o tivese co chan. Tamén cobre as caídas no autobús como consecuencia dunha freada e calquera outro accidente no que interveña un terceiro vehículo”, explica o director xurídico da Asociación Española de Consumidores de Seguros (AECOS), Javier Polo.

Cobertura do seguro

Co SOV quedan protexidas as lesións corporais “a consecuencia directa de choque, envorco, alcance, saída de vía ou calzada, rotura, explosión, incendio, reacción, golpe exterior e calquera outra avaría ou anormalidad que afecte ou proceda do vehículo”. “Doutra banda -continúa Polo-, quedan excluídos, como non podía ser doutra forma, os accidentes provocados polo viaxeiro en estado de embriaguez ou baixo os efectos de drogas, estupefacientes ou estimulantes ou mediante a comisión de actos dolosos”. O SOV é una modalidade do seguro privado de accidentes, equiparable ao seguro de ocupantes que contratamos nos nosos vehículos particulares”, compara o director xurídico de AECOS. Por iso, debe estar subscrito con entidades aseguradoras autorizadas polo Ministerio de Economía e Facenda paira operar no ramo de accidentes individuais.

Desde o Servizo de Asesoría Xurídica de Transportes Alsa, recoñecen que este seguro beneficia tanto ao transportista, “xa que oferta una prestación ao viaxeiro complementaria ao propio transporte”, como ao viaxeiro, “ao que ademais de proporcionarlle coberturas complementarias ou compatibles coas do propio seguro de responsabilidade civil de subscrición obrigatoria do vehículo, o SOV estende as súas prestacións a outros supostos como, por exemplo, os accidentes ocorridos ao acceder ou descender do vehículo, estando este detido, ou aos ocorridos con motivo da entrega ou recuperación da equipaxe”.

Como presentar una reclamación

En caso de accidente, o asegurado ou os seus beneficiarios teñen a obrigación de formular o aviso do mesmo ao transportista ou ao persoal da empresa de transportes e á aseguradora, á que sempre se facilita copia de toda a documentación relativa ao sinistro. Os orixinais deben quedar en posesión do accidentado, quen ha de probar que os danos corporais han ocorrido durante o desprazamento. Paira iso, debe achegar as certificacións facultativas nas que se describen as lesións e, si o pasaxeiro faleceu, os seus beneficiarios teñen que presentar a certificación do Rexistro Civil. “Si estes documentos emítense por facultativos ou autoridades estranxeiras estarán debidamente legalizados”, contempla o Real Decreto que regula o SOV. Paira Javier Polo, “é transcendental actuar correctamente nada máis producirse o accidente, pois desta forma evitaremos moitos problemas que, sen dúbida, exporanos a entidade aseguradora responsable de indemnizar”. En resumo, os pasos a dar por parte do accidentado son:

  • Acreditar o accidente
  • Demostrar que o dano causado é consecuencia do accidente.
  • Xustificar a súa condición de viaxeiro.

Con este fin, é moi importante recoller os datos identificativos do condutor, do vehículo e do seguro concertado, así como das testemuñas que presenciaron o accidente. “A declaración das persoas adquire un gran relevo, pois na maioría dos casos é a única maneira de demostrar que algo ocorreu, como cando se produce una caída por unha freada. En caso de non existir testemuñas ou que o condutor non asuma a súa responsabilidade nin facilite ningún parte de accidente, é aconsellable chamar á policía para que levante un ateigado. A folla de asistencia dos sanitarios que atendan ao ferido, xunto ao resto de documentación médica, serán suficientes paira acreditar o dano causado”, ampla Javier Polo.

En canto á necesidade de acreditar a condición de viaxeiro, é importante presentar o billete ou, si a viaxe é gratuíto, un documento que acredite á vítima como pasaxeiro. No entanto, hai que saber que “a existencia do billete é un requisito desexable, pero non indispensable paira xustificar a condición de viaxeiro, pois a súa perda ou extravío é máis que previsible”, advirten desde AECOS. A condición de viaxeiro pódese demostrar mediante a declaración de testemuñas, a presentación do parte de declaración de accidente ou un ateigado. Si quérense axilizar os trámites, existe a opción de interpor una denuncia ante a comisaría ou xulgado dirixida contra o condutor, a empresa de transporte e a aseguradora do SOV. Na denuncia débense narrar os feitos acaecidos dunha maneira breve e sinxela. Posteriormente, terá lugar un xuízo, normalmente un xuízo de faltas, e será conveniente que o pasaxeiro conte coa asistencia dun avogado “tanto paira acreditar os requisitos antes expostos como paira obter a maior indemnización posible”, recomendan desde AECOS.

Indemnizacións

O Seguro Obrigatorio de Viaxeiros contempla indemnizacións por morte, invalidez permanente ou incapacidade temporal do viaxeiro. Con todo, estas indemnizacións non alcanzan a todos os accidentes, senón que dependen do lugar no que se produzan. Neste sentido, desde Transportes Alsa aseguran non entender como a pesar de que o Preámbulo do Real Decreto polo que se aproba o Regulamento do SOV sinala que devandito seguro foi implantado en España en 1928 como una medida máis dentro da política de desenvolvemento turístico, as persoas que se despracen desde o exterior ao noso país non teñen cobertura, posto que a protección alcanza unicamente ás viaxes que teñan a súa orixe en España. “Outra cuestión que podería resultar controvertida ou obxecto de polémica, tendo en conta da tendencia a harmonizar a normativa comunitaria, é o feito de que os restantes países que conforman a UE non dispoñan dun seguro similar, xa que isto significa que si a relación contractual entre a empresa transportista e o viaxeiro iníciase nun país que non ten obrigación legal de dispor deste tipo de seguro, o pasaxeiro non está cuberto”, agregan.

A condición anterior implica que a cobertura e, por tanto, a posibilidade de pedir una indemnización, non depende da distancia, nin da duración da viaxe, nin sequera da idade do pasaxeiro (a cobertura esténdese igualmente aos menores de idade que estean exentos do pago do billete), senón do país de orixe da viaxe. O feito de que en España sexa una obrigación é una garantía paira o pasaxeiro, ao que tamén cobre a asistencia sanitaria cun límite máximo de até 72 horas despois do accidente, cando se trata de lesións que non requiren hospitalización, e dez días, cando o asegurado teña esta asistencia cuberta por outros seguros obrigatorios.

En canto ao baremo das indemnizacións, distínguese entre o falecemento (uns 36.000 euros) e as lesións, tipificadas en catorce categorías diferentes, desde rotura das articulacións (1.200 euros), atrofia muscular (2.700 euros), luxación (3.600 euros), parálises (4.500 euros), fractura pélvica (12.000 euros) ou queimaduras (24.000 euros), até hemiplejia completa (30.000 euros) ou a amputación dos membros (42.000 euros). No caso de Renfe, a compañía ferroviaria ha ampliado esta cobertura cun seguro de accidentes “paira aqueles que sufran os viaxeiros nas estacións de proximidade xestionadas por Renfe-Operadora, nos recintos de Autoexpreso, e paira determinados colectivos que traballan a bordo dos trens. Así mesmo ampliouse o ámbito territorial da cobertura no traxecto de regreso de trens internacionais e o límite de prestación de asistencia sanitaria, entre outras melloras”.