Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Turismo activo

Una alternativa de lecer paira os máis aventureiros
Por miren 26 de Agosto de 2003

O número de persoas en busca de novas emocións é cada vez maior, perseguen algo distinto ao que tradicionalmente atopan no turismo de sol e praia, e no turismo rural. En definitiva, algo que lles permita evadirse da rutina diaria e que lles poña a proba. Sendeirismo, rutas en kaiak, espeleología, descenso de barrancos, ‘puenting’, excursións en quads, ‘paintball’ ou xogos en plena natureza paira potenciar o traballo en equipo dos empregados dunha empresa, son só algunhas das opcións a realizar durante o tempo libre. Antes de contratar un destes servizos asegúrese que a empresa poña á súa disposición os seguros de accidente e responsabilidade civil necesarios en cada caso, e que os monitores conten coa preparación necesaria.

Que é o turismo activo e de aventura

O turismo activo e de aventura é aquel que se practica servíndose basicamente dos recursos que ofrece a propia natureza no medio en que se desenvolva, sexa este aéreo, terrestre ou acuático”, segundo despréndese do Decreto 146/2000, de 26 de xullo, do Goberno de Aragón.

Non se trata dunha práctica nova, de feito, nalgunhas comunidades vén desenvolvendo desde hai dez anos. Con todo, é en datas máis recentes cando adquiriu una maior forza, ao que, sen dúbida, contribuíu a difusión realizada a través de Internet.

Aínda non é un produto consolidado, como o poden ser o turismo de sol e praia e, mesmo, o rural, debido, segundo Roberto Ramírez, director-xerente de Ociosport, una das empresas de eventos e aventuras máis antigas de Andalucía, a que non existe una “auténtica” unión entre as empresas que conforman este sector. “Até agora -asevera- non houbo moito apoio por parte das institucións porque se trataba dunha actividade emerxente que non estaba estruturada”.

Cataluña e Aragón son as comunidades autónomas con máis tradición no denominado turismo activo, debido, sobre todo, á súa proximidade con Francia, país pioneiro nesta materia. De feito, dispoñen de leis autonómicas que regulan o exercicio destas actividades. Tamén se sumaron a elas Asturias, Galicia e Andalucía, que conta, esta última, cunha das normativas “máis modernas” e “ambiciosas”, segundo o responsable de Ociosport.

Quen practican o turismo de aventura?

Non hai un perfil determinado de persoas que se decanten polo turismo activo. Xeralmente, son homes e mulleres cun nivel medio, mesmo, medio-alto, de entre 18 e 50 anos, quines practícano, segundo indica Ramírez, quen asegura que ultimamente se notou un incremento da idade. No entanto, recoñece que a maior porcentaxe corresponde a menores de 35 anos, que adoitan decantarse por actividades de aventura.

Así mesmo, comenta que, por regra xeral, as persoas máis novas son españolas, mentres que por encima dos 35 anos atópanse estranxeiros. Estes últimos adoitan estar máis afeitos a estas prácticas e, a diferenza dos nacionais, prefiren aquelas que duren máis tempo e que ofrezan calidade, aínda que iso supoña un prezo máis elevado e que sexan máis intensas, non conformándose cun “simple” descenso de barranco.

Convén precisar que non é necesario contar con experiencia paira a práctica deste tipo de actividades nin cunha preparación física especial, basta con ter motivación e espírito de aventura; o material, os coñecementos e a seguridade necesarios serán achegados polos guías.

En definitiva, o turismo activo é practicado por todos os que sintan un especial atractivo pola ruptura total coa realidade e busquen emocións que lles permitan saír absolutamente da rutina. E nese posible grupo de usuarios pódense atopar desde particulares, pasando por escolares, até traballadores dunha empresa.

En canto ás empresas que utilizan esta fórmula paira incentivar aos seus traballadores, hai multitude delas e de todos os sectores posibles- informa Ramírez- entre as que destacan as grandes superficies comerciais ou as empresas tecnolóxicas, tanto de capital español como estranxeiro.

Problemas

Precisamente, o principal problema radica na desestruturación do sector, que fai que haxa demasiadas” empresas que non se axustan á legalidade. Por iso, o xerente de Ociosport, advirte ao usuario da necesidade de informarse ben de con quen se vai realizar a actividade.

Neste sentido, sinala que en torno ao 80% das empresas de turismo activo españolas son ilegais e, por tanto, “non poden ofrecer ningunha garantía ao usuario”, explica Ramírez, xa que “non contan nin con profesionais preparados nin con materiais adecuados”. Ademais- engade- non ofrecen seguros de accidente e de responsabilidade civil, a pesar de ser un requisito obrigatorio.

Segundo Ramírez, en determinadas zonas de España, especialmente na Costa do Sol, atópanse bastantes empresas con capital estranxeiro -británico ou estadounidense-, que “non só non se someten ás leis nacionais, senón que tampouco teñen interese en facelo”. Por este motivo os responsables destas empresas reclaman un maior número de inspectores paira controlar a todas estas compañías que actúan desde a ilegalidade, “roubando cota de mercado” ás que cumpren os requisitos, e sobre todo “pondo en perigo ao usuario”, o que pode danar a imaxe do sector.

Una empresa destas características na actualidade non só debe contar con licenciados en Educación Física ou técnicos en barranquismo, espeleología, etcétera, senón tamén con persoal especializado en animación, mercadotecnia, psicoloxía ou sociología, ante a necesidade de idear actividades que sexan “orixinais” e “únicas”. Respecto diso, os empresarios á fronte destas empresas aseguran que os estranxeiros valoran máis a calidade e que paira eles teñen especial relevancia aspectos como que os monitores dispoñan da titulación necesaria ou que os materiais sexan de calidade.

Precisamente, desde as comunidades autónomas exponse ás empresas una serie de requisitos, talles como dispor da licenza municipal correspondente, contar cun director técnico, dispor de monitores con coñecementos específicos ou adecuados en función da actividade de que se trate, subscribir un seguro de responsabilidade civil que cubra os posibles riscos imputables á empresa, outro de accidente e estar inscritas no rexistro do Goberno rexional.

De igual modo, esíxeselles que “adopten as medidas de seguridade precisas paira garantir a integridade física de acódelas usuarias e que o material estea homologado polos organismos competentes”, segundo determínase, por exemplo, no Decreto 20/2002 da Consellería de Turismo e Deporte da Xunta de Andalucía, de 20 de xaneiro, onde se engade que “antes de iniciar a práctica da actividade haberá que deixar constancia dos destinos, itinerarios ou traxectos a percorrer, das medidas a adoptar paira preservar a contorna no que a actividade se realiza, os coñecementos que se requiren, as dificultades existentes e os comportamentos a seguir en caso de perigo”, ademais de “as medidas de seguridade previstas, os materiais a utilizar e si existe un risco especial”.

Actividades

En xeral, trátase de gozar do momento, desconectando por completo da tensión e a rutina, o que pode conseguirse a través de percorridos en bicicleta de montaña, mergullo, descenso en bote, escalada, esquí de río, acuático, alpino, voo en globo aerostático, heliesquí, heliexcursión, hidrotrineo, hidropedales, montañismo, motos de neve, navegación a vela, paracaidismo, piragüismo, quads, turismo ecuestre, salto desde unha ponte, sendeirismo, surf, windsurf ou voo libre, entre outras moitas posibilidades.

Pero non só se atopan as típicas actividades de aventura, senón que tamén se inclúen outras como sesións de ‘risoterapia’ ou leccións maxistrais de taichí, ademais das destinadas a que a xente se relacione entre si ou a saber quen exerce mellor o liderado, quen está máis capacitado paira tomar decisións ou quen traballa mellor en equipo; a superar retos ambientados na época medieval, nos que se introducen actores e espectáculos ‘escupefuegos’, ou a pasar o intre facendo fronte a riscos como cruzar una tea de araña ou un camiño de minas.

Tal e como defende Ramírez, “non se trata unicamente de facer actividades físicas no medio da natureza, senón que tamén se inclúen outras tan atractivas como expedicións a Marrocos, Mauritania ou Senegal en busca dunha persoa perdida, por exemplo, onde os integrantes non saben que se trata dun xogo e ven obrigados a pór en práctica todos os seus recursos”.

No entanto, o máis demandado son os descensos de barranco, a espeleología, montar en kaiak, a ruta en 4×4 e o ‘paintball’ ou xogos de guerra con bólas de pintura, sendo o destinatario desde unha soa persoa a un grupo de máis dun milleiro. Como manifesta Ramírez, “non hai límites, é cuestión unicamente de expor o que se quere facer”.

En relación aos prezos, oscilan entre os 30 euros por persoa que é o que pode custar una ruta de sendeirismo até os 400 euros derivados daquelas actividades que levan una maior organización, como é o caso da realizada na contorna medieval.

Riscos

A práctica de calquera das actividades enmarcadas dentro do turismo activo leva, como é evidente, algún tipo de risco, pero, precisamente, as empresas que responden os requisitos esixidos pola lei conseguen reducilo ao mínimo, ofrecendo sempre ao cliente os correspondentes seguros. Así mesmo, os usuarios están obrigados a obedecer en todo momento ao monitor, reservándose a organización a posibilidade de suspender una actividade se un determinado criterio, como o mal tempo, así o aconsella.

A utilización de profesionais paira o desenvolvemento das actividades garante a maior seguridade. A experiencia, os recursos e a capacidade de avaliación das situacións que na natureza poidan presentarse son esenciais paira aumentar as posibilidades de éxito das persoas que acompañan. Paira iso, sempre se realiza un estudo previo de todas as zonas onde levarán a cabo as actividades, tendo en conta aspectos como a información meteorolóxica.

O futuro do turismo activo é, segundo os empresarios que traballan na promoción destas prácticas alternativas “máis bo” do que a xente realmente cre. “O mercado vai aumentar considerablemente”, aseguran, aínda que iso si, sempre que se aposte pola calidade tanto nos recursos humanos como nos materiais”, precisan.