Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Aprazar a hipoteca non salgue gratis

O custo da prórroga no pago íntegro da hipoteca supera o interese medio de mercado
Por EROSKI Consumer 22 de Abril de 2009
Img pisos
Imagen: Sergio

A hipoteca converteuse no peor inimigo de moitas familias. Coas taxas de desemprego aumentando día a día, pagar mensualmente a cota do préstamo da vivenda é misión imposible paira algúns fogares. Una solución paira tomar algo de aire e non sentirse oprimido polas débedas é solicitar un adiamento do pago hipotecario.

Medida de alivio?

Dentro do Plan E de apoio ás familias promovido polo Goberno una das iniciativas máis rechamantes é, precisamente, a Liña ICO Moratoria Hipotecaria, que permite aos parados tomarse una prórroga no pago de parte das súas hipotecas. A medida foi aprobada polo Real Decreto 1975/2008, de 28 de novembro, e modificada polo Real Decreto 97/2009, de 6 de febreiro, publicado no BOE de 7 de febreiro de 2009. De todos os xeitos, só os desempregados e os contribuíntes que estean a cobrar pensións de viuvez poden solicitar a moratoria temporal e parcial no pago da súa letra hipotecaria. O seu principal inconveniente é que non é una iniciativa sen custo, e as entidades cobrarán un zumento interese a quen decidan acollerse a esta medida de alivio. A prórroga no pago da hipoteca non é una práctica gratuíta e convén ter en conta que as cantidades que non se abonen compensaranse a partir do 1 de marzo de 2012.

Canto costa

Solicitar una prórroga no pago da hipoteca implicará un sobrecusto paira os contribuíntes que se acollan a esta medida. As cantidades que non se paguen durante o período de moratoria parcial (do 1 de marzo de 2009 ao 28 de febreiro de 2011) compensaranse a partir de 1 de marzo de 2012 mediante o seu prorrateo entre as mensualidades que resten paira a satisfacción total do préstamo hipotecario cun límite máximo de 10 anos. Por pór un exemplo con números redondos, se só estivo un ano sen pagar e deixou de abonar 10.000 euros, no caso de que queden outros cinco anos paira liquidar totalmente a súa hipoteca, a partir de marzo de 2012 o hipotecado deberá pagar a súa cota íntegra máis 166 euros en concepto das cotas prorrogadas. Ademais, a esta cantidade hai que sumarlle o tipo de interese que aplica o Instituto de Crédito Oficial (ICO) por ser a institución que facilita os préstamos ás entidades financeiras para que poñan en marcha esta iniciativa.

E cal ese interese? O interese que o contribuínte deberá pagar ao ICO una vez que volva abonar completamente a súa hipoteca calcúlase en función das condicións de mercado, pero adoita ser superior ao Euribor. Ademais, sobre o tipo de interese o ICO aplica un diferencial do 0,80%; neste caso, o diferencial si que está en liña coa media do mercado na actualidade. Segundo datos do ICO, o tipo de interese total da Liña ICO-Moratoria Hipotecaria 2009 vixente entre o 14 e o 27 de abril de 2009 sitúase no 3,065% (sumado interese e diferencial, do 0,80%). Só o interese ICO sitúase no 2,265, un nivel claramente superior ao Euribor, que se situaba no 1,90% a peche de marzo.

Se se decide pagar a moratoria en cinco anos, o pago de intereses pode ascender a 1.500 euros

É dicir, se un contribuínte solicitou o adiamento de 10.000 euros, deberá abonar (tendo en conta os tipos actuais que aplica o ICO) uns 306 euros anuais en concepto de intereses considerando que o pagará nun só ano. Os prazos de amortización do importe aprazado poden ser de tres, cinco, sete, 10 ó 15 anos, a elixir polo cliente. No entanto, en ningún caso poderá ser inferior ao prazo que se formalizará no contrato de adiamento. Se se decide pagar a moratoria en cinco anos, o pago de intereses pode alcanzar os 1.500 euros; cando se decida pagar en 10, poden chegar a abonarse máis de 2.500 euros neste concepto. En calquera caso, o tipo de interese de referencia calcularase en febreiro-marzo de 2012, cando comece a realizarse a compensación polas cotas non pagas. Una vez que se retome o pago completo da hipoteca, o cliente deberá seguir abonando os intereses correspondentes do seu préstamo, pactados neste caso coa súa entidade financeira. É dicir, por unha banda pagará a súa cota completa, máis o pago prorrateado do que deixase de pagar por acollerse á prórroga, máis os respectivos intereses por cada una das partidas.

Una persoa desempregada que agora pague una cota de 1.000 euros a un tipo de interese igual ao 2,8% pode solicitar a prórroga hipotecaria durante un par de anos e comezar a pagar 500 euros neste período. Una vez terminado o prazo de moratoria deberá pagar as súas 1.000 euros íntegros (que poden ser máis ou menos en función de como evolucionen os tipos de interese) máis o que deixou de pagar prorrateado no período de tempo que elixa. Por exemplo, se decide pagar a moratoria nun prazo de cinco anos podería abonar ao redor de 200 euros máis ao mes, aplicando un tipo de interese do 3%. A cota total subiralle a uns 1.200 euros. O que si é gratuíto é solicitar a cancelación anticipada, total ou parcial, da operación de moratoria, práctica que non implicará penalización algunha paira o cliente.

E si vólvese a traballar?

Si formalizada a moratoria, o titular volve estar en activo, non ten por que paralizar a iniciativa e comezar a pagar a súa cota íntegra. Pode seguir beneficiándose desta liña ata que esgote o prazo. O cumprimento das condicións por parte dos titulares deberá ser acreditado unicamente no momento da formalización do contrato de adiamento.

Non se pode solicitar a moratoria se a prestación por desemprego esgotouse

A iniciativa está pensada paira contribuíntes parados, co que se un préstamo hipotecario corresponde a máis dun titular, pero só uno dos titulares atópase desempregado, este si que terá dereito á moratoria. Con todo, non cambian os límites de adiamento do 50% da cota e 500 euros ao mes nun préstamo hipotecario onde máis dun titular atópese en situación legal de desemprego. Os límites aplicaranse por cada préstamo e os citados límites non poden superarse, aínda que máis dun titular reúna os requisitos.

Outra cuestión que convén ter clara é que non se pode solicitar a moratoria se a prestación por desemprego esgotouse. Segundo o artigo 213 da Lei Xeral da Seguridade Social, o dereito a percibir a prestación por desemprego extínguese por esgotamento do prazo de duración da prestación, polo que se entende que o titular non ten dereito á solicitude desta Liña se queda extinguido o dereito á prestación.

Os requisitos

Os requisitosAprazar o pago da hipoteca é una medida especificamente creada paira aliviar a situación de numerosos parados. En marzo, o desemprego en España aumentou en 123.543 persoas (3,5%) respecto ao mes anterior, o que sitúa a cifra total de desempregados en 3.605.402. A taxa de paro sobre poboación activa alcanza xa o 15,5%, un dato moi superior ao doutros países como Alemaña (7,4%), Francia (8,60%) ou Estados Unidos (8,10%). Ante as preocupantes cifras, solicitar una prórroga no pago das cotas do préstamo hipotecario é una medida que pode resultar atractiva paira moitas persoas que caian nesta difícil situación. Desde o Ministerio de Economía estiman que poderán acollerse a esta iniciativa ao redor de 500.000 familias e que se aprazará o pago duns 6.000 millóns de euros no período 1 de marzo de 2009-28 de febreiro de 2011. O importe máximo que se pode aprazar son 12.000 euros por contribuínte.

En concreto, son catro os grupos de persoas que poden acollerse a esta medida:

  • Os traballadores por conta allea en situación legal de desemprego desde hai polo menos tres meses con dereito a prestacións por desemprego, contributivas ou non contributivas.
  • Traballadores por conta propia que se viron obrigados a cesar na súa actividade económica e mantéñanse así durante polo menos tres meses.
  • Traballadores por conta propia que acrediten ingresos íntegros inferiores a tres veces o importe mensual do Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples (IPREM) durante, polo menos, tres mensualidades. Paira 2009, o borrador de orzamentos establece un importe mensual paira o IPREM de 527,24 euros. É dicir, quen declaren gañar menos desta cantidade durante tres meses poderán solicitar o adiamento.
  • Pensionistas de viuvez por falecemento ocorrido una vez concertado o préstamo hipotecario e, en todo caso, en data posterior ao 1 de setembro de 2008.

Pero, que outros requisitos hai que cumprir paira acollerse á medida? En primeiro lugar, uno dos máis importantes é que o debedor non debe ter ningún outro préstamo impagado. É dicir, non debe atoparse en moura nin estar inscrito nas listas dalgún rexistro de morosos.

O importe máximo que se pode aprazar é de 12.000 euros por contribuínte

Esta liña de axuda a parados ou pensionistas de viuvez permite aprazar temporalmente, previo pacto coa entidade financeira acredora, até o 50% da cota mensual hipotecaria. E, como máximo, a letra pode reducirse en 500 euros mensuais. Desta maneira, os máis beneficiados serán quen estean a pagar una cota mensual de 1.000 euros, xa que se aproveitarán da vantaxe máxima, que é reducir a cota á metade e até o tope permitido, de 500 euros. Quen paguen na actualidade máis de 1.000 euros de cota non gozarán do 50% de redución, senón do tope máximo de 500 euros; os que paguen 800 euros de letra hipotecaria, verana reducida a 400 euros. Ademais, o préstamo destinado á adquisición da vivenda habitual debe haberse contratado antes do 1 de setembro de 2008 e contar cun importe inferior a 170.000 euros. As persoas paradas que conten con préstamos superiores non poderán solicitar un adiamento. O pago reducirase até o 50% nas cotas devengadas entre o 1 de marzo de 2009 e o 28 de febreiro de 2011.

Que trámites hai que facer?

Paira poder beneficiarse desta axuda hai que coñecer primeiro se a entidade coa que se ten asinado un préstamo está apuntada nas listas do ICO paira desenvolver a medida; se non é así, non poderá gozar do adiamento. No entanto, en xeral, a predisposición dos bancos paira conceder estas moratorias é elevada porque a eles garántelles o diñeiro o Estado a través do ICO. De feito, se un cliente beneficiario xera morosidade, o garante sería o Estado. Na páxina do ICO poden consultarse todas as entidades que permiten acollerse a esta iniciativa. Na lista localízanse 80 entidades financeiras, entre bancos, caixas e cooperativas de crédito.

A predisposición dos bancos paira conceder estas moratorias é elevada porque en caso de morosidade, o garante é o Estado

Paira gozar desta medida, a persoa desempregada deberá asinar un contrato no que se exprese que se acolle á Liña Moratoria Hipotecaria ICO 2009; a hipoteca manterá a súa vixencia e condicións establecidas na súa escritura orixinal.

Como documentación necesaria, os parados (antigos traballadores por conta allea) deberán presentar ante a súa entidade o certificado expedido polo Servizo Público de Emprego Estatal. Os autónomos, pola súa banda, achegarán o certificado que expida a Axencia Estatal de Administración Tributaria sobre a base da declaración de cesamento de actividade declarada polo interesado. Aos traballadores por conta propia con ingresos íntegros inferiores a tres veces o importe mensual do IPREM solicitaranlles o certificado da declaración responsable efectuada polo traballador ante a Axencia Estatal de Administración Tributaria. No caso de contribuíntes viúvos, deberán presentar o certificado expedido polo correspondente organismo da Seguridade Social que acredite que cobran una pensión de viuvez.